Tường Biển cover
Cover Tường Biển là sự tiếp nối dòng tâm thức của Văn Ngọc về sự tác động của tự nhiên biển đến đời sống con người
Tường Biển cover

Triển lãm Tường Biển của Văn Ngọc diễn ra tại tầng 1 chung cư Hodeco, Vũng Tàu. Sự kiện kéo dài đến hết tháng 12/2024, mời gọi khách tham quan khám phá mối tương quan giữa con người, văn hóa và thiên nhiên qua hơn 60 tác phẩm

Chọn lọc từ gần 100 tác phẩm được Văn Ngọc thực hiện trong ba năm liên tiếp, Tường Biển là sự tiếp nối dòng tâm thức của ông về sự tác động của tự nhiên biển đến đời sống con người. Cảm hứng này được khơi dậy từ tác phẩm sắp đặt Dư Chấn, từng đoạt giải A của Hội Mỹ thuật Việt Nam năm 2006. Nếu “Dư Chấn” bộc lộ nỗi lòng trắc ẩn của Văn Ngọc trước thảm họa động đất và sóng thần Ấn Độ Dương năm 2004, thì gần 20 năm sau, “Tường Biển” là những biểu đạt cảm xúc sâu sắc từ cuộc sống đời thường ở Vũng Tàu, nơi ông gắn bó từ năm 1993, cho đến các vùng biển bị ảnh hưởng bởi cơn bão Yagi vào đầu tháng 9/2024.

Lấy cảm hứng từ sóng biển, “Tường Biển” là cách Văn Ngọc diễn đạt nghệ thuật về sức mạnh của thiên nhiên khi chứng kiến những hình thái khác nhau của sóng lúc chạm vào các chướng ngại vật. Tác phẩm không chỉ tái hiện sự va đập mạnh mẽ của từng con sóng, mà còn đào sâu vào suy ngẫm về bản chất của hệ thống bờ kè, cấu trúc các công trình “phòng thủ bờ biển” - hàng rào bảo vệ tính mạng, tài sản, văn hóa, kiến trúc, nơi cư ngụ của con người khỏi thiên nhiên khắc nghiệt. 

Xem thêm: Khám phá nghệ thuật trình diễn: Không gian tự do cho trí tưởng tượng

Tác phẩm “tối giản” cất lời thay người nghệ sĩ kiệm lời

Trong “Tường Biển”, Văn Ngọc không còn sử dụng những chất liệu mang đậm dấu ấn bản địa như trong các tác phẩm trước. Thay vào đó, ông tạo ra một không gian rộng lớn phủ sắc xám bê tông, không có điểm khởi đầu hay kết thúc rõ ràng. Người xem có thể tiếp cận từ bất kỳ góc nào, khi mỗi tác phẩm đa chất liệu cùng các hình khối sắp đặt và toàn bộ không gian trưng bày đều mang tên “Tường Biển”.

Giữa các mảng tường đổ nát, xi măng, xà bần và những tác phẩm thống nhất về chất liệu cũng như màu sắc trắng bạc xám, “Tường Biển” không chỉ “phơi bày” một cách chân thực con người nghệ sỹ mà còn thể hiện phong cách kể chuyện đặc trưng của Văn Ngọc: mạnh mẽ, tươi mới, nguyên bản, không gọt giũa, không pha trộn, và không pha trộn và hoàn toàn lấy cảm hứng từ cuộc sống.

Đọc thêm: Trịnh Đình Lê Minh và nghệ thuật trong những cảnh quay điện ảnh

Tatler Asia
Tường Biển 7
Above Không gian triển lãm Tường Biển
Tường Biển 7

Không gian bao trùm một sắc trắng xám, như hòa quyện vào những chất liệu nặng nề, từ tường đổ xuống sàn, tạo cảm giác như vật chất đang lặng lẽ kể chuyện. Những khối bê tông vuông vức, dài, nghiêng tựa như các bờ đê chắn sóng, như dấu vết còn lại sau cơn bão lớn. Các bức tranh khổ lớn nặng đến 30 - 40 kg dựng đứng tựa như vách đá chắn, trong khi những bức nhỏ hơn vỡ vụn như lớp sóng đập vào bờ, để lại các vật thể lẻ loi, phế liệu, sinh vật biển nằm lạc lõng trên nền bê tông. Các mảng tường trắng như ngấm vào tranh, còn những hình nhân mơ hồ như sắp bước ra, hòa vào nền tường. Những hình học trừu tượng và khung xương thùng hộp dường như trôi nổi giữa không gian mênh mông, mịt mù. Những chi tiết nhỏ như bu lông, mảnh kính sáng lấp lánh, tựa như những ánh nắng rọi xuống mặt biển.

Đọc thêm: Gặp gỡ 5 nghệ sỹ đương đại trẻ đang có dấu ấn nổi bật tại Việt Nam

Bỏ qua suy nghĩ thông thường về “ánh sáng trưng bày”, không gian ở đây tận dụng sự tiếp giáp mập mờ của ánh sáng tự nhiên, đèn neon và huỳnh quang, cộng hưởng muôn vạn hình mảnh tối giản vỡ bung từ những con sóng bạc trắng, mang theo vật thể khi va đập vào bê tông, Tường Biển hiện diện như một tác phẩm “sắp đặt lồng trong sắp đặt” với từng chi tiết đều sắp xếp có chủ ý. Tranh có bề mặt sắp đặt, tường sắp đặt tranh và không gian là một khối sắp đặt từ sàn lên tường, biến mọi thứ thành một khối tổng thể đậm chất đương đại.

Tatler Asia
Tường Biển 4
Above Mỗi tác phẩm đa chất liệu cùng các hình khối sắp đặt và toàn bộ không gian trưng bày đều mang tên “Tường Biển”
Tường Biển 4

Trong khung cảnh thô ráp và mơ hồ ấy, giữa những mảnh vụn chỏng chơ rơi vãi, giữa những khối hình nặng trịch như chứng nhân của biến cố, lịch sử, thì các tấm gương được lắp ghép trong bố chung lại phản chiếu đời sống sinh động và hiện hữu. Những mảnh gương ấy khắc họa tương tác biến động giữa con người và tự nhiên, đồng thời mời gọi khán giả bước sâu hơn vào không gian của tác phẩm, vào chính bản thân mình và thế giới xung quanh. Khán giả không còn là người xem thụ động mà trở thành đối tượng chủ động tương tác, tự suy ngẫm, tự vấn và tìm kiếm câu trả lời.

Không gian lập thể đầy tính suy tư trừu tượng

Trong “Tường Biển”, phong cách cô đọng và tiết chế của Văn Ngọc hiện lên rõ nét. Từ chất liệu, màu sắc đến hình khối, đều được ông tinh giản tối đa. Các đường nét trở nên mơ hồ, không còn rõ ràng về hình dạng mà biến thành những khối hình kỳ ảo, như những đường nét hình học vô thức xuất hiện. Ngay cả hình tượng con người cũng chỉ còn lại những nét sổ thẳng, khuôn mặt ngây ngô.

Mặc dù Văn Ngọc không theo đuổi trường phái lập thể, nhưng khi ngắm nhìn toàn cảnh không gian “Tường Biển”, người xem vẫn dễ dàng liên tưởng đến một tác phẩm lập thể khổng lồ. Cách ông bố trí không gian theo kiểu sắp đặt mang hơi hướng lập thể tạo ra một thế giới riêng biệt, một thế giới mà chỉ với tài năng của Văn Ngọc mới có thể được hiện thực hóa.
 
 Đọc thêm: Nghệ sĩ Phạm Minh Hiếu: Một mình suy tưởng, một mình tự do

arrow left arrow left
arrow right arrow right
Photo 1 of 3 Không gian triển lãm Tường Biển
Photo 2 of 3 Mỗi tác phẩm đa chất liệu cùng các hình khối sắp đặt và toàn bộ không gian trưng bày đều mang tên “Tường Biển”
Photo 3 of 3 Mỗi tác phẩm đa chất liệu cùng các hình khối sắp đặt và toàn bộ không gian trưng bày đều mang tên “Tường Biển”
Tường Biển 8
Tường Biển 6
Tường Biển 3

Tường Biển gợi nhiều suy tư trừu tượng không chỉ trên bề mặt mà còn trong không gian tổng thể, nơi người xem dễ bị cuốn vào trạng thái bỡ ngỡ và ngạc nhiên. Cách ông để vật liệu lên tiếng một cách tự nhiên tạo ra một dấu ấn đặc biệt. Khó có thể phân định ông là kiến trúc sư, điêu khắc gia, hay họa sỹ; chỉ biết rằng, một nghệ sỹ như ông đã dành bao nhiêu tâm huyết và công sức để vật liệu tương tác hoàn hảo đến mức tinh tế như vậy.

Tatler Asia
Tường Biển 10
Above Không gian triển lãm Tường Biển
Tường Biển 10

Văn Ngọc luôn coi trọng vật liệu, hay nói đúng hơn, ông coi trọng khả năng tạo ra những bề mặt mỹ cảm và xúc cảm. Ông từng chia sẻ rằng, “Cái đẹp không nhất định phải có hình hài, hình tượng, hình thù cụ thể. Cái đẹp có thể chỉ là bề mặt của chất liệu tương tác với nhau. Bề mặt là “chất tiếp xúc” đầu tiên với thị giác người xem. Có thể chưa hiểu gì, chưa biết họa sỹ muốn nói gì, tác phẩm truyền đạt gì, nhưng có thể tác động cảm giác và kích thích trí tưởng tượng, đặt câu hỏi”. Điều này có lẽ cũng là câu trả lời cho những ai đến Tường Biển và thắc mắc về ý nghĩa của nó. Nghệ thuật không nhất thiết phải có ý nghĩa rõ ràng, nhưng lại có sức truyền cảm mạnh mẽ.

Đừng bỏ lỡ: 8 giải thưởng nghệ thuật danh giá trên thế giới

Nghệ thuật không giải thích. Tôi làm nghệ thuật bắt đầu từ những cảm giác của tôi về cuộc sống

- Văn Ngọc -

Sức lan tỏa của Tường Biển nằm ở tính truyền cảm. Câu chuyện mà tác phẩm kể không thuộc về riêng quốc gia hay khu vực nào, mà là một phần của sự sống, của ý thức về cuộc sống. Một lần nữa, Văn Ngọc đã thành công trong việc khơi gợi người xem những luồng ý niệm đa chiều về “tự do thẩm mỹ”, đồng thời thách thức họ phải suy tư sâu sắc về mối quan hệ giữa con người và biển.

Thông tin sự kiện:

Thời gian: 9:00 - 16:00, từ ngày 15.11.2024 đến 31.12.2024

Địa điểm: Tầng 1, 199 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, TP Vũng Tàu

ĐỌC THÊM

Hanoia Urban Forest: Hơi thở thiên nhiên trong nghệ thuật sơn mài

Họa sỹ Đoàn Văn Tới - Thực hành nghệ thuật để nhìn thấy chính mình

CEO Bảo tàng Nghệ thuật Quang San - Tiếp nối di sản cha ông

Credits

Photography: Tường Biển

Topics