Những nghệ sỹ đương đại trẻ đầy triển vọng đang làm thay đổi bức tranh về nghệ thuật đương đại tại Việt Nam (Ảnh: Unsplash / Vitor Monthay)
Cover Những nghệ sỹ đương đại trẻ đầy triển vọng đang làm thay đổi bức tranh về nghệ thuật đương đại tại Việt Nam (Ảnh: Unsplash / Vitor Monthay)
Những nghệ sỹ đương đại trẻ đầy triển vọng đang làm thay đổi bức tranh về nghệ thuật đương đại tại Việt Nam (Ảnh: Unsplash / Vitor Monthay)

Khám phá 5 gương mặt nghệ sỹ đương đại triển vọng của Việt Nam, những cái tên dù chưa phải đại diện cho toàn bộ bức tranh về nghệ thuật đương đại, nhưng đã và đang mang đến những dấu ấn riêng biệt trong cộng đồng nghệ thuật hiện tại

Nghệ thuật đương đại vốn là phản ánh cho sự đa dạng và phức tạp của xã hội hiện đại bằng sự tự do sáng tạo và không bị ràng buộc bởi quy tắc. Các tác phẩm trong dòng nghệ thuật này không đơn thuần dừng lại ở yếu tố thẩm mỹ, mà còn đào sâu vào ý niệm, câu chuyện ẩn chứa phía sau. Người nghệ sỹ tự do sử dụng bất kỳ chất liệu nào, từ nguyên liệu hiện đại như kim loại, rác thải, đến chất liệu truyền thống như gốm hay sơn dầu để truyền tải thông điệp cá nhân.

Nghệ thuật đương đại ở Việt Nam cũng đã và đang phát triển mạnh mẽ với nhiều nghệ sỹ nổi bật như Lê Quang Đỉnh, Danh Võ, Nguyen Manh Hung, Nguyễn Trinh Thi và Trần Tuấn (Tuấn Then). Các nghệ sỹ này không chỉ đóng góp vào sự phát triển của nghệ thuật Việt Nam mà còn khẳng định vị thế của họ trên sân chơi quốc tế. Theo tháng năm, lớp nghệ sỹ trẻ dần xuất hiện và từng bước ghi lại những dấu ấn đầu tiên trên hành trình nghệ thuật đương đại. Họ đại diện cho sự giao thoa giữa cái cũ và mới, bằng cách sử dụng đa dạng chất liệu và phong cách để bộc lộ những suy tư mang tính thời đại. Điều này minh chứng cho quy luật tất yếu “tre già măng mọc”, khi những tài năng mới không ngừng xuất hiện, mang đến làn gió mới và đưa nghệ thuật đương đại đến gần hơn với công chúng.

Cùng tìm hiểu về 4 nghệ sỹ trẻ triển vọng cho nghệ thuật đương đại tại Việt Nam.

Có thể bạn chưa biết: Tên tuổi nghệ sĩ Việt ghi dấu trong phiên đấu giá Phillips tại Hồng Kông

Hà Ninh

Hà Ninh sinh năm 1991 tại Hà Nội, là nghệ sỹ thị giác tài năng của Việt Nam. Anh tốt nghiệp Cử nhân Đại học Mỹ thuật Việt Nam (2014) và nhận bằng Thạc sĩ Mỹ thuật (MFA) Học viện Mỹ thuật Pennsylvania, Hoa Kỳ (2018). Trong sự nghiệp giảng dạy, anh từng được mời thỉnh giảng tại Đại học bang Pennsylvania và Trường Mỹ thuật Moore ở Philadelphia. Hiện Hà Ninh đang là giảng viên khoa Thiết kế Ứng dụng Sáng tạo tại Đại học RMIT Việt Nam.

Tatler Asia
Nghệ sỹ thị giác Hà Ninh (Ảnh: Facebook/A. Farm International Art Residency)
Above Nghệ sỹ thị giác Hà Ninh (Ảnh: Facebook/A. Farm International Art Residency)
Nghệ sỹ thị giác Hà Ninh (Ảnh: Facebook/A. Farm International Art Residency)

Thông qua hội họa và điêu khắc, Hà Ninh tạo ra những không gian tưởng tượng xa xôi, nơi lãnh thổ hư cấu hiện diện mà không có liên kết nào với Trái đất hay nhân loại. Trong đó, My Land (Đất Mình) là dự án nổi bật của Ninh, thực hiện từ 2017. Qua đó, anh khám phá những địa hình bí ẩn và không thể giải mã, mời gọi khán giả tham gia cuộc dạo chơi vào thế giới siêu thực.

Tatler Asia
“Mothermap”, 2019, bút chì than, màu nước, phấn màu trên giấy, 48x46 cm (Ảnh: Facebook/A. Farm International Art Residency)
Above “Mothermap”, 2019, bút chì than, màu nước, phấn màu trên giấy, 48x46 cm (Ảnh: Facebook/A. Farm International Art Residency)
“Mothermap”, 2019, bút chì than, màu nước, phấn màu trên giấy, 48x46 cm (Ảnh: Facebook/A. Farm International Art Residency)
Tatler Asia
Inside the Gallery Space, 2022, sắp đặt với đèn cực tím và foamcore, 6.2x6.7x7.8m (Ảnh: Facebook/A. Farm International Art Residency)
Above Inside the Gallery Space, 2022, sắp đặt với đèn cực tím và foamcore, 6.2x6.7x7.8m (Ảnh: Facebook/A. Farm International Art Residency)
Inside the Gallery Space, 2022, sắp đặt với đèn cực tím và foamcore, 6.2x6.7x7.8m (Ảnh: Facebook/A. Farm International Art Residency)

Anh đã có nhiều triển lãm tại Hà Nội, Philadelphia và New York, một số được trưng bày và sưu tập bởi các bộ sưu tập công cộng có tiếng tại Đông Nam Á như Nguyen Art Foundation, The Yeap Lam Yang Collection, The Outpost. Các triển lãm tiêu biểu của Hà Ninh gồm: Recursive Fables, A+ WORKS of ART, Kuala Lumpur, Malaysia, 2022; Institute of Distance, S.E.A Focus 2021 (S.E.A Focus Digital and S.E.A Focus Curated hyper-horizon), Tanjong Pagar Distripark, Singapore, 2021; Necessary Fictions, The Factory Contemporary Arts Centre, HCMC, Vietnam, 2019 và Cheat Codes, FRONT Art Space, New York, NY, USA, 2019.

Nhi Lê

Nhi Lê sinh năm 1993, là nghệ sỹ trình diễn chuyên tập trung vào việc khám phá hành vi xã hội và mối liên hệ giữa con người, không gian và thời gian. Với mục tiêu tạo ra trải nghiệm nghệ thuật mới cho người xem, Nhi thường sáng tạo những chuyển động và cử chỉ vừa quen vừa lạ, qua đó đặt câu hỏi về sự kết nối giữa con người và thế giới xung quanh. Bên cạnh các yếu tố trình diễn, Nhi mong muốn khám phá các phương thức trải nghiệm nghệ thuật mới cho khán giả và biến họ trở thành một phần trong tác phẩm. Nhi tìm kiếm sự nguyên bản, một bản dạng không bị giới hạn bởi bất kỳ yếu tố nào và đang chờ được đánh thức. Gần đây, nghệ sỹ tập trung thử nghiệm với các chất liệu nghệ thuật đa dạng như hình ảnh động và thơ ca, đồng thời khám phá những không gian biểu diễn mới mẻ.

arrow left arrow left
arrow right arrow right
Photo 1 of 2 Buổi Artist Talk “The Showcase - Nhi Lê” 2021 về nghệ thuật trình diễn (performance art). (Ảnh: Facebook /Toong)
Photo 2 of 2 Chương trình nghệ thuật trình diễn, âm thanh, video và sắp đặt thị giác “Ether: The Rebirth – Tái sinh” 2020. “Đống Đất Xuất Hiện” của Nhi Lê. (Ảnh: Facebook/Time Between/nhiếp ảnh gia Lâm Hiếu Thuận)
Buổi Artist Talk “The Showcase - Nhi Lê” 2021 về nghệ thuật trình diễn (performance art). (Ảnh: Facebook /Toong)
Chương trình nghệ thuật trình diễn, âm thanh, video và sắp đặt thị giác “Ether: The Rebirth – Tái sinh” 2020. “Đống Đất Xuất Hiện” của Nhi Lê. (Ảnh: Facebook/Time Between/nhiếp ảnh gia Lâm Hiếu Thuận)

Nhi Lê từng lưu trú tại chương trình Lưu trú Nghệ thuật Đông Nam Á của Rimbun Dahan (Malaysia), tham gia dự án nhóm và cá nhân của Viện Goethe, dự án cộng đồng của Bộ Y Tế, viện iSEE, Sàn Art, MoTplus, Nhà Sàn Collective, Time Between...Bên cạnh đó, Nhi phát triển nhiều dự án riêng như On-(blue)-line project: Blue Line Performers được hỗ trợ bởi Viện Goethe, ấn phẩm Alien in houses out on streets, có triển lãm cá nhân hỗ trợ bởi Toong/Gốclab Creation. Nhi cũng là điều phối viên của workshop về nghệ thuật trình diễn.

Vy Trịnh

Vy Trịnh sinh năm 1996, là nghệ sỹ điêu khắc và sắp đặt. Vy Trịnh thường sử dụng vật liệu sẵn có từ môi trường xung quanh, như những vật liệu thô được tìm thấy trên đường phố và biến chúng thành tác phẩm nghệ thuật độc đáo. Tác phẩm qua góc nhìn Vy Trịnh thường mang tính chất thử nghiệm, kết hợp giữa kỹ thuật chế tác truyền thống và sự sáng tạo cá nhân. Điều này tạo ra sự tương phản thú vị giữa chất liệu và hình thức, phản ánh kết cấu và điều kiện kinh tế-xã hội của Việt Nam đương đại, cũng như mời gọi khán giả suy ngẫm về mối quan hệ giữa con người và không gian sống đô thị.

Tatler Asia
Nghệ sỹ Vy Trịnh trong không gian triển lãm “On Da Dream” do Galerie Quynh tổ chức (Ảnh: Facebook/Galerie Quynh)
Above Nghệ sỹ Vy Trịnh trong không gian triển lãm “On Da Dream” do Galerie Quynh tổ chức (Ảnh: Facebook/Galerie Quynh)
Nghệ sỹ Vy Trịnh trong không gian triển lãm “On Da Dream” do Galerie Quynh tổ chức (Ảnh: Facebook/Galerie Quynh)

On Da Dream là cột mốc quan trọng đánh dấu lần hợp tác đầu tiên giữa nghệ sỹ và phòng tranh, nơi ranh giới giữa bức tường trắng của không gian trưng bày bên trong, đường phố và vỉa hè bên ngoài bị xóa nhòa. Triển lãm do Thái Hà giám tuyển, giới thiệu loạt tác phẩm điêu khắc và sắp đặt mới, ghi dấu bước tiến đột phá trong hành trình nghệ thuật của Vy Trịnh. 

Vy có bằng thạc sĩ Mỹ Thuật (MFA, Fine Arts) ĐH Pennsylvania và bằng cử nhân Mỹ Thuật (BFA, Fine Arts) Parsons the New School for Design. Vy đã thực hiện một số triển lãm tại Worthless Studios (Brooklyn, NY), Atelier (Philadelphia, PA), Automat (Philadelphia, PA), White Columns (New York, NY) và Gallery MC (New York, NY). Năm 2022, Vy được trao tặng Giải thưởng Christopher Lyon. Nhiều dự án được nhận tài trợ từ: Sáng kiến Thiết kế Đô thị Nhân văn (H+U+D) (2022), Chương trình Đổi mới Nghệ thuật Sachs (2022) và Trung tâm Thể nghiệm Dân tộc học (2022) thuộc trường ĐH Pennsylvania.

arrow left arrow left
arrow right arrow right
Photo 1 of 2 Không gian triển lãm “On Da Dream” - Vy Trịnh do Galerie Quynh tổ chức (Ảnh: Facebook/ Galerie Quynh)
Photo 2 of 2 Không gian triển lãm “On Da Dream” - Vy Trịnh do Galerie Quynh tổ chức (Ảnh: Facebook/Galerie Quynh)
Không gian triển lãm “On Da Dream” - Vy Trịnh do Galerie Quynh tổ chức (Ảnh: Facebook/ Galerie Quynh)
Không gian triển lãm “On Da Dream” - Vy Trịnh do Galerie Quynh tổ chức (Ảnh: Facebook/Galerie Quynh)

Linh San

Linh San sinh năm 1998, là nghệ sỹ có thực hành đa dạng với chất liệu chính là gốm trong hơn ba năm qua. Cô tốt nghiệp khoa Sư phạm Ngữ Văn từ Đại học Sư phạm Hà Nội vào 2020 nhưng chọn con đường nghệ thuật thay vì giảng dạy. Tác phẩm của Linh San trải dài từ thơ, hình ảnh chuyển động cho đến gốm, với những sáng tác mang tính suy tưởng, tập trung vào sự giản dị đời thường.

Có thể bạn chưa biết: 5 cộng đồng nghệ sĩ độc lập tại Sài Gòn bạn không nên bỏ qua

arrow left arrow left
arrow right arrow right
Photo 1 of 3 Tác phẩm thuộc trưng bày “Đất mộng / While the soil slumbers” được nghệ sỹ Linh San thực hiện trong quá trình lưu trú kéo dài 3 tháng tại A. Farm với hỗ trợ từ viện Goethe TP. HCM (Ảnh: Facebook/A. Farm International Art Residency)
Photo 2 of 3 Tác phẩm thuộc trưng bày “Đất mộng / While the soil slumbers” được nghệ sỹ Linh San thực hiện trong quá trình lưu trú kéo dài 3 tháng tại A. Farm với hỗ trợ từ viện Goethe TP. HCM (Ảnh: Facebook/A. Farm International Art Residency)
Photo 3 of 3 Tác phẩm thuộc trưng bày “Đất mộng / While the soil slumbers” được nghệ sỹ Linh San thực hiện trong quá trình lưu trú kéo dài 3 tháng tại A. Farm với hỗ trợ từ viện Goethe TP. HCM (Ảnh: Facebook/A. Farm International Art Residency)
Tác phẩm thuộc trưng bày “Đất mộng / While the soil slumbers” được nghệ sỹ Linh San thực hiện trong quá trình lưu trú kéo dài 3 tháng tại A. Farm với hỗ trợ từ viện Goethe TP. HCM  (Ảnh: Facebook/A. Farm International Art Residency)
Tác phẩm thuộc trưng bày “Đất mộng / While the soil slumbers” được nghệ sỹ Linh San thực hiện trong quá trình lưu trú kéo dài 3 tháng tại A. Farm với hỗ trợ từ viện Goethe TP. HCM  (Ảnh: Facebook/A. Farm International Art Residency)
Tác phẩm thuộc trưng bày “Đất mộng / While the soil slumbers” được nghệ sỹ Linh San thực hiện trong quá trình lưu trú kéo dài 3 tháng tại A. Farm với hỗ trợ từ viện Goethe TP. HCM  (Ảnh: Facebook/A. Farm International Art Residency)

Người nghệ sỹ tiếp cận gốm một cách thể nghiệm và ý niệm, tiêu biểu là triển lãm Đất mộng - dự án mà cô khám phá các khả thể khác của gốm ngoài tính chất vật liệu truyền thống. Với Đất mộng, nữ nghệ sỹ không tập trung vào tính vật liệu của gốm (không nung gốm), mà khám phá những khả thể khác. Dùng gốm như chất liệu sáng tác nhưng cách tiếp cận này không đối lập với kỹ nghệ truyền thống. Đây là sự phát triển song song với nghề gốm truyền thống, vẫn đảm bảo được tính chế tác cao cho thực hành gốm với những tác phẩm đòi hỏi rất nhiều thời gian và sự tỉ mỉ.

Một số triển lãm cá nhân nổi bật của Linh San như Đất mộng tại Xưởng A.Farm (2024) và mây bay là bay rồi tại Á Space (2022). Phim ngắn của cô từng được trình chiếu tại nhiều sự kiện lớn như Jakarta Biennale và Hanoi Doclab. Thơ của cô đã xuất hiện trên nhiều diễn đàn quốc tế, và vào năm 2023, cô nhận giải thưởng Prince Claus Seed Award dành cho nghệ sỹ trẻ tiềm năng.

Yến Jii

Yến Jii (Vũ Hải Yến) sinh năm 1999 là nghệ sỹ trang điểm thị giác, body painting nổi bật với những sáng tạo mang đậm dấu ấn cá nhân và những dự án mang hơi thở văn hóa Việt. Vốn có năng khiếu vẽ, Hải Yến thử thách chính mình với những kiểu “họa mặt” đánh lừa thị giác mang nhiều phong cách đa dạng: từ hoạt cảnh gần gũi trong cuộc sống đến tạo hình kinh dị hay lấy cảm hứng từ chất liệu truyền thống.

Tatler Asia
“Illusion of separation” do Yến Jii thực hiện  - chụp bằng iphone (Ảnh: Instagram/yenjiivu)
Above “Illusion of separation” do Yến Jii thực hiện - chụp bằng iphone (Ảnh: Instagram/yenjiivu)
Tatler Asia
“Birds of the feather” do Yến Jii thực hiện (Ảnh: Instagram/yenjiivu)
Above “Birds of the feather” do Yến Jii thực hiện (Ảnh: Instagram/yenjiivu)
“Illusion of separation” do Yến Jii thực hiện  - chụp bằng iphone (Ảnh: Instagram/yenjiivu)
“Birds of the feather” do Yến Jii thực hiện (Ảnh: Instagram/yenjiivu)

Trong dự án tiêu biểu gần đây, Yến Jii kết hợp cùng Phương Vũ là hai đại diện Việt Nam đầu tiên tham gia chuỗi dự án toàn cầu “Shot on iPhone” của tập đoàn Apple. Với chủ đề tôn vinh văn hóa Việt, bộ đôi đã thể hiện hình ảnh Con Rồng Cháu Tiên và giá trị truyền thống qua lăng kính đương đại. Yến Jii cùng Phương Vũ đã khéo léo tái hiện thần tích Hồng Bàng Thị, biểu tượng kết nối giữa Lạc Long Quân và Âu Cơ, kết hợp giữa nghệ thuật body painting, nhiếp ảnh và bố cục sắp đặt tinh tế đã tạo nên hiệu ứng thị giác đầy ấn tượng.