KTS Phuong Nguyen: “Ký ức tuổi thơ đã thúc tôi tạo ra những kiến trúc đáng nhớ”

Lớn hơn chút nữa, khoảng những năm 90, gia đình chuyển về sống ở quận 3, nơi khu phố xung quanh là những kiến trúc nhà ống điển hình. Hầu hết các ngôi nhà có mặt tiền giống nhau với cửa sắt, hệ thống dây điện chắp vá buồn tẻ. Những hình ảnh ấy làm tôi nhớ vô cùng ký ức đẹp đẽ trong ngôi nhà vườn của ông bà cố, và bắt đầu tưởng tượng về những điều có thể làm để tạo ra một không gian sống tốt hơn. 

Đến không gian của những niềm vui 

Phong cách kiến trúc Phương theo đuổi là gì? 

Là một người Việt, ông xã là người Hàn Quốc, và cả hai chúng tôi đều học tập, làm việc và sinh sống ở Australia và New Zealand, ngôn ngữ kiến trúc của Phương được hình thành trên nên tảng thấu hiểu đa văn hoá, sự ngưỡng mộ và học hỏi từ các bậc thầy trong kiến trúc, ký ức tuổi thơ đã thúc tôi tạo ra những kiến trúc đáng nhớ, thách thức các quy ước và kết nối văn hóa. Nhưng trên hết, tôi luôn hướng đến việc tạo ra nhưng không gian mang lại niềm vui và cảm xúc của những người trải nghiệm chúng.

Hình khối, màu sắc, hình thức, hình học, sự táo bạo và tính sáng tạo là những giá trị cốt lõi mà tôi hướng đến trong kiến trúc. Khi làm việc với Rob McBride và Debbie Ryan, 2 nhà sáng lập của McBride Charles Ryan, tôi đã học được cách trở để táo bạo hơn, tham vọng hơn và không ngừng khám phá. Tôi được học tư duy luôn đặt câu hỏi, một động lực để thách thức những gì đã biết nhằm tìm kiếm những điều lớn lao hơn.

Nữ kiến trúc sư trưởng của các công trình đạt giải

Chị là một trong số ít các nữ kiến trúc trưởng có nhiều công trình mang tính biểu tượng tại Melbourne, Victoria, Úc. Chị có thể chia sẻ về một vài những công trình yêu thích với vai trò là kiến trúc sư trưởng của dự án? 

Kí túc xá Logan Hall của Đại học Monash. Đây có thể không phải là dự án nổi tiếng nhất mà tôi từng tham gia, nhưng đó vẫn là một trong những công trình tôi tự hào nhất. Dự án thiết kế nhà ở cho sinh viên với ngân sách hạn chế, nhưng kết quả mang lại thực sự ấn tượng - cung cấp đầy đủ tiện ích dành cho sinh viên, với thiết kế hợp lý, thân thiện môi trường, không gian sinh hoạt chung rộng rãi và cách sử dụng màu sắc vui tươi, tạo nên cá tính và sức sống không gian. Dự án là minh chứng cho việc kiến trúc xuất sắc không nhất thiết phải đi đôi với ngân sách dồi dào. Thay vào đó, nó cho thấy rằng sự sáng tạo, khi được áp dụng một cách khéo léo trong những giới hạn và ràng buộc, có thể tạo ra những kết quả thực sự đáng kinh ngạc.

Cung thể thao PEGS Gymnasium - Một dự án được hoàn thành gần đây và tham gia tranh giải tại WAF 2024 (Festival Kiến trúc Thế giới 2024 tại Lisbon, Bồ Đào Nha). Dự án là một trải nghiệm đáng nhớ khi được làm việc cùng một đội ngũ tuyệt vời, những người đã đóng góp vào thành công của dự án.

Đọc thêm: KTS Jimmy Lim Cheok Siang: Hành trình sáng tạo, bảo tồn di sản và bí quyết giữ lửa nghề

Khu căn hộ cao cấp Banksia Apartment - Nằm ở một trong những vị trí sang trọng nhất của khu bến tàu Dockland bên sông Yarra, ngay sát Melbourne CBD, Banksia Apartment được lấy cảm hứng từ hình dáng của hoa Banksia, một loài hoa bản địa mang tính biểu tượng của nước Úc, đại diện cho sự liên kết sâu sắc với văn hóa và di sản của đất nước. Dự án này cũng là minh chứng rằng không phải tất cả các căn hộ đều cần phải vuông vức với những ô cửa sổ hình hộp.

Saigon Arch - Cổng chào khu phố Việt Nam tại Footscray Melbourne – Đây là dự án mà tôi vinh dự là thành viên thiết kế chính trong team MCR và đoạt giải trong cuộc thi tìm kiếm ý tưởng thiết kế cổng chào cho khu phố của người Việt tại Melbourne năm 2018. Tôi rất tự hào ý tưởng đôi cánh chim lạc trên trống đồng Đông Sơn của mình đã được lựa chọn để trở thành biểu tượng của khu phố Việt tại Melbourne.

Xem thêm: KTS Trần Lê Quốc Bình và sự kết nối với kiến trúc thiên nhiên bền vững

Trân trọng và tự hào là người Việt

Là người Việt Nam giữ vị trí quan trọng trong các công ty kiến trúc quốc tế hàng đầu tại Úc, chị có gặp khó khăn hay khác biệt về văn hoá hay không?  

Môi trường làm việc ở Úc rất chuyên nghiệp - sự chăm chỉ và tài năng được ghi nhận, và các cơ hội thăng tiến dựa trên năng lực. Mọi người tôn trọng những kỹ năng và chuyên môn mà bạn mang lại.

Tuy nhiên, sự khác biệt văn hóa là điều không thể tránh khỏi, đặc biệt là khi tôi sinh ra ở Việt Nam. Việc xây dựng mối quan hệ, sự thấu hiểu và sự công nhận cần có thời gian. Dù vậy, tôi không xem đây là một bất lợi, mà là một cơ hội để mang đến những góc nhìn và quan điểm khác biệt. Những khác biệt này không phải lúc nào cũng được chấp nhận hay đón nhận ngay lập tức, nhưng chúng tạo nên dấu ấn riêng biệt. Theo thời gian, tôi đã học cách trân trọng và tự hào về di sản văn hóa của chính mình.

Kết nối nguồn cội và văn hoá bằng kiến trúc

Chị có theo dõi tình hình kiến trúc ở Việt Nam đương đại không? Chị đánh giá thế nào về thị trường kiến trúc Việt Nam? 

Có thể thấy rằng kiến trúc Việt Nam đang dần định hình một thẩm mỹ riêng biệt - một phong cách mang đậm dấu ấn Việt trên bản đồ kiến trúc thế giới. Những thành tựu này không chỉ góp phần vào cảnh quan kiến trúc và đô thị mà còn là minh chứng sống động cho giá trị của một nền kiến trúc xuất sắc - sáng tạo, có chiều sâu và gắn liền với bản sắc văn hóa.

Chị có bao giờ nghĩ mình sẽ về Việt Nam làm việc không? 

Tôi luôn yêu thích ý tưởng trở về với nguồn cội của mình và đóng góp những gì tôi đã học được vào nền văn hóa kiến trúc của Việt Nam. Tôi đã đồng sáng lập Comma.Studio với chồng tôi, KTS. Haram Hong. Chúng tôi đã bắt đầu thiết kế một số dự án tại Việt Nam, với vài công trình nhỏ của người thân bạn bè. Cuộc phiêu lưu mới này là hành trình giúp chúng tôi kết nối lại với kiến thức văn hóa và kỹ thuật địa phương sau hơn 25 năm sống ở nước ngoài.

Nếu được thực hành kiến trúc tại Việt Nam, chị mong muốn sẽ đóng góp tiếng nói gì cho kiến trúc Việt Nam đương đại? 

Mỗi dự án kiến trúc đẹp và ý nghĩa, dù lớn hay nhỏ, đều có khả năng tạo ra tác động tích cực đến thành phố đô thị. Tôi rất muốn đóng góp và có tiếng nói cho các kiến trúc hay và ý nghĩa, các không gian thực sự mang lại lợi ích cho công chúng, đóng góp tích cực cho môi trường, và quan trọng hơn hết, tạo ra những nơi mà mọi người yêu thích, tận hưởng và cảm thấy gắn kết.

Bài viết đăng tải từ bài gốc trên ấn phẩm Tatler Vietnam số tháng 03/2025

ĐỌC THÊM

Các KTS Châu Á tiết lộ gì về tương lai hữu cảm của kiến trúc trước “cơn bão” AI?

KTS Antonio Citterio và Patricia Viel: Triết lý cân bằng tinh hoa Ý và nghệ thuật Nhật Bản tại Bvlgari Hotel Tokyo

7 nữ kiến trúc sư truyền cảm hứng trên khắp châu Á