Các KTS Châu Á tiết lộ gì về tương lai hữu cảm của kiến trúc trước “cơn bão” AI?

Trong khi đó, Elora Hardy cũng bắt đầu cuộc chơi cùng công nghệ, đặc biệt khi điều này trở thành công cụ giúp đưa kiến ​​trúc tre của cô vượt ra ngoài Bali. “Các công nghệ kỹ thuật số như tạo hình 3D và thiết kế tham số đặc biệt thú vị. Chúng giúp chúng tôi khám phá các hình thức hữu cơ phức tạp, lý tưởng cho các vật liệu như tre”, Elora chia sẻ. “Những công cụ này cho phép chúng tôi hình dung và tinh chỉnh các thiết kế với độ chính xác chưa từng có, đảm bảo các dự án vừa bền vững, vừa mang tính sáng tạo”.

Công nghệ thực tế ảo ngày càng tác động đến công việc của cô trong những năm gần đây, đặc biệt là việc chuyển đổi cách tương tác giữa nhóm thiết kế với khách hàng, qua đó, mang đến trải nghiệm nhập vai chân thực. Theo Hardy: “Những công nghệ này giúp thu hẹp khoảng cách giữa ý tưởng và thực tế”.

Song hành cùng công nghệ tiên tiến là sự phong phú của truyền thống kiến trúc và nghề thủ công. Không chỉ đánh giá cao các công cụ thiết kế, Tan duy trì làm việc với các vật liệu, kỹ thuật địa phương và những “kiến thức công nghệ thấp được thử nghiệm theo thời gian”. Ông cho rằng để thực hiện các giải pháp công nghệ thấp, việc nhìn xa hơn những đổi mới vật liệu và cập nhật công nghệ xây dựng mới nhất có thể giúp giảm chi phí, đơn giản hóa việc bảo trì và tăng độ bền.

Những khám phá về vật liệu bản địa đã tạo nên tiếng vang cho Goy Architects, điển hình như sợi chuối, mây, đất sét nung và thậm chí là vỏ cây dâu tằm. “Chúng tôi đặc biệt làm điều này để tôn vinh những người thợ và thúc đẩy tiềm năng kinh tế khu vực. Chúng tôi xem nghề thủ công là văn hóa giúp thấu hiểu nhân loại”, Goy chia sẻ. Bên cạnh đó, việc triển khai giải pháp đơn giản, giá cả phải chăng – cốt lõi của kiến trúc công nghệ thấp – đã thu hút Goy khi giải quyết các vấn đề đương đại. Một trong số đó là  “khai thác các hiện tượng hoặc vật liệu tự nhiên thụ động để mang lại không gian nội thất thoải mái”. Ví dụ như thông gió tự nhiên, sử dụng đất nung để làm mát bằng hơi nước, hoặc đơn giản là “hiểu và giải quyết các nhu cầu cụ thể của môi trường địa phương”.

Đừng bỏ lỡ: Kiến trúc sư Nguyễn Trung Nghĩa ứng dụng nghệ thuật thủ công tại nhà hàng mang dáng hình biển cả

Từ kinh nghiệm làm việc với tre, Hardy nhận thấy rằng việc kết hợp các kỹ thuật hiện đại không chỉ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn góp phần bảo tồn các kỹ năng thủ công truyền thống. Bà chia sẻ: ”Điều đáng chú ý là những người thợ thủ công không chỉ tiếp thu công nghệ mới mà còn giữ gìn được tính toàn vẹn của kỹ năng truyền thống. Khả năng thích ứng này đã đưa chúng tôi vượt qua ranh giới tiềm năng của tre, tạo ra các cấu trúc vừa sáng tạo, vừa thể hiện nguồn gốc văn hóa sâu sắc”

Có thể nói việc tìm kiếm sự cân bằng giữa truyền thống và hiện đại đã mở ra cánh cửa cho những sáng tạo bất ngờ trong kiến trúc. Với sự giúp sức từ phần mềm mô phỏng, các nghệ nhân đã có thể hình dung rõ nét về tác phẩm của mình, tạo ra những kết nối và chi tiết tinh tế hơn, theo Tan chia sẻ.

Một trong những minh chứng rõ nét nhất cho triết lý thiết kế của Goy có lẽ là dự án trùng tu Nhà thờ Danish Seamen tại Singapore. Dự án được thực hiện tỉ mỉ cùng với chuyên gia bảo tồn. Khi nói về giai đoạn chuẩn bị, cô cho biết trong nhiều năm qua, nhóm đã sử dụng vô số thiết bị khác nhau để ghi lại và phân tích thiệt hại của công trình ban đầu.

Để có cái nhìn toàn diện, nhóm kiến trúc sư đã sử dụng máy quét laser 3D giúp ghi lại chính xác hiện trạng tòa nhà. Bên cạnh đó, máy đo độ ẩm giúp đánh giá chính xác mức độ hư hại của cấu trúc gỗ để đưa ra phương án xử lý phù hợp. Ngoài ra, máy ảnh nhiệt là công cụ hữu ích giúp phát hiện vùng ẩm bị giữ lại trong tòa nhà, đảm bảo quá trình cải tạo được thực hiện triệt để.

Đối với Goy và nhóm thiết kế, việc triển khai công nghệ mới trong bất kỳ dự án nào đều phải bắt nguồn từ sự thấu hiểu và có chủ đích. “Khi thực hành, chúng tôi đặt mục đích giải quyết vấn đề lên hàng đầu, trước mọi công cụ và kỹ thuật công nghệ cao. Chúng tôi sử dụng các công cụ này cho quá trình thiết kế và cho dự án, thay vì chỉ cố thể hiện mình đang sử dụng công nghệ tiên tiến nhất”.

Tương tự, Hardy đã tận dụng công nghệ quét 3D để “bắt” chính xác các đường cong tự nhiên và điểm độc đáo của tre. Bà giải thích: “Công cụ này có tiềm năng lớn giúp đảm bảo mọi yếu tố đều tương thích hoàn hảo với tổng thể thiết kế, kết hợp sự chính xác của công cụ kỹ thuật số với tính chân thực của vật liệu thủ công”. Khi đó, các công cụ thiết kế tham số cho phép kiến trúc sư khám phá cấu trúc hình học phức tạp, tương hỗ cho những kỹ thuật ghép nối truyền thống. Sự hỗ trợ từ công nghệ giúp mở rộng phạm vi ứng dụng của tre, trong khi vẫn giữ được nguồn gốc thủ công vốn có.

Trong dự án sắp ra mắt, Hardy và nhóm thiết kế sẽ trình diện một ngôi nhà ấn tượng. Dự án thể hiện rõ nét cách kết hợp hài hòa giữa công nghệ thấp và công nghệ cao để tạo loạt hiệu ứng đặc sắc. Bà tiết lộ: “Ngôi nhà này sở hữu cấu trúc lưới tre tinh tế, kết hợp cùng dầm cong dán keo, kính cong, cùng tường và sàn gỗ chịu lực. Dự án không chỉ minh chứng cho việc áp dụng kỹ thuật tiên tiến mà còn làm nổi bật tác động của vật liệu tự nhiên, tạo ra không gian sống vừa đẹp mắt vừa tiện nghi”.

Thiết kế công nghệ thấp thường được ca ngợi là thân thiện với môi trường, nhưng vật liệu cải tiến mới cũng có thể kết hợp với vật liệu tự nhiên để tăng cường tính bền vững. Các kiến trúc sư tại Goy Architects – những người đi đầu trong thiết kế thân thiện môi trường, luôn tìm kiếm “những giải pháp mới với các vật liệu thay thế tốt hơn cho sức khỏe và môi trường, chẳng hạn như ván ép và sơn có hàm lượng formaldehyde thấp”, Goy cho biết. “Vì xây dựng là ngành công nghiệp tiêu tốn nhiều năng lượng và gây ô nhiễm, ở mức độ nào đó, nên chúng tôi luôn cố gắng hết sức để giảm thiểu tác động từ việc này”.

Điển hình cho cách tiếp cận này là Heng House, ngôi nhà được Goy Architects xây dựng từ những cửa sổ tái chế thu được từ Yogyakarta. Kiến trúc sư đã đã phải thiết kế lại theo kích thước cửa sổ có sẵn nhằm giảm thiểu phát thải. “Trong dự án khác, khách hàng của chúng tôi có một kho chứa gỗ tái chế được phân loại theo chiều rộng, chiều cao và chiều dài. Chúng tôi đã phân tích dữ liệu để tối ưu hóa việc sử dụng gỗ. Để làm được điều đó, chúng tôi đã sử dụng ngôn ngữ lập trình, giúp hình dung các vật liệu hiện có và khớp gỗ cần dùng cho thiết kế, từ đó giúp giảm lãng phí thời gian và nguồn lực”. Ngoài phần mềm thiết kế và ngôn ngữ lập trình, các phương pháp và công nghệ xây dựng mới cũng góp phần đáng kể vào việc giảm phát thải carbon. Trong đó, hệ thống cấu trúc tiền chế và năng lượng mặt trời cũng đóng vai trò không nhỏ.

Nhìn về tương lai, Goy hình dung sự phát triển của môi trường xây dựng hiện đại sẽ gắn liền với kỹ năng thực hành truyền thống. “Nghề thủ công truyền thống như một ngôn ngữ riêng, với vốn từ vựng và cú pháp độc đáo. Công nghệ lại là ngôn ngữ hoàn toàn khác. Tôi xem mình như người phiên dịch với khả năng thu hẹp khoảng cách giữa hai ngôn ngữ”, cô chia sẻ. Bên cạnh việc giảm thiểu khí thải carbon từ dự án xây dựng và thiết kế, Goy còn có niềm tin mạnh mẽ vào sự hồi sinh của những kỹ thuật bản địa bị lãng quên. Khi có sự kết hợp giữa vật liệu tái chế và nghề thủ công địa phương, kiến trúc sẽ truyền tải trọn vẹn tính chân thực và bản sắc vốn có.

Bức tranh về nền thiết kế khu vực và toàn cầu trở nên phong phú hơn nhờ sự hợp tác chặt chẽ giữa kiến trúc sư và người nghệ nhân. Đồng tình với dự đoán này, Tan Loke Mun cũng nhận thấy tiềm năng của một tương lai hữu cảm – đó là sự phối hợp giữa công nghệ và nghề thủ công, giữa tính nhạy bén và chất cảm nghệ thuật.

Hardy nói thêm: “Tương lai của nghề thủ công là tôn vinh và phát triển những tinh hoa từ quá khứ. Trong khi các công cụ kỹ thuật số mang lại độ chính xác cao và cơ hội cho sự sáng tạo, thì bản chất của nghề thủ công – sự tiếp xúc của con người và mối liên hệ với vật liệu – phải luôn là trọng tâm. Bằng cách tích hợp nhiều yếu tố, chúng ta có thể thiết kế những không gian không chỉ tiện nghi mà còn mang ý nghĩa sâu sắc, phản ánh di sản văn hóa chung của nhân loại”.

Bài viết được chuyển ngữ từ bài viết gốc “Artisanal craftsmanship vs AI? The future of architecture may just lie somewhere in the middle” của Yaiza Canopoli, đăng trên Tatler Singapore

ĐỌC THÊM

Di sản rượu vang dưới hình hài các công trình kiến trúc

Tầm nhìn của gã nổi loạn Bill Bensley về thiết kế khách sạn bền vững

7 khách sạn toàn cầu biến di sản văn hóa thành điểm nhấn kiến trúc