7 nữ kiến trúc sư truyền cảm hứng trên khắp châu Á

Danh mục dự án của SANAA trải dài từ các tòa nhà công cộng thành công ở Nhật Bản, cho đến toàn thế giới như New Museum (New York), tòa nhà Christian Dior ở Omotesando (Tokyo), Urban Campus cho Đại học Bocconi tai Milan (Cộng hòa Ý) và Bảo tàng Louvre-Lens (Pháp).

Với vẻ ngoài “đơn giản đến khó tin”, những dự án do SANAA thiết kế thể hiện thẩm mỹ siêu thực đã trở thành biểu tượng kiến trúc Nhật Bản đương đại.

Xem thêm: Home tour: Căn hộ nghệ thuật giữa lòng New York

Revathi Kamath sinh năm 1955 tại Odisha (Ấn Độ). Bà không chỉ ủng hộ kiến ​​trúc từ vật liệu bản địa như bùn đất, mà còn xây dựng những tòa nhà chọc trời lấp lánh.

Tốt nghiệp Delhi School of Planning and Architecture, Kamath đã làm việc trong nhiều công ty kiến ​​trúc, nội thất và quy hoạch đô thị trước khi thành lập Revathi and Vasant Kamath cùng chồng là Vasant vào năm 1981.

Những năm đầu sự nghiệp, bà đã có những trải nghiệm sâu sắc khi sống cùng các cộng đồng bộ lạc, từ đó tìm thấy nguồn cảm hứng vô tận từ thiên nhiên và con người. Chính những trải nghiệm này đã thôi thúc bà trở thành một trong những người tiên phong của kiến trúc bùn tại Ấn Độ, với các dự án tiêu biểu như Desert Resort ở Mandawa. Sự sáng tạo độc đáo của bà đã đưa các công trình của mình đến gần hơn với giải thưởng Aga Khan danh giá. 

Bên cạnh đó, bà cũng là kiến trúc sư đứng sau công trình bằng thép không gỉ cao nhất Ấn Độ - nhà máy điện siêu nhiệt tại Raigarh (tiểu bang Chhattisgarh) với cổng vào cao 33 mét. Revathi Kamath đã để lại dấu ấn sâu đậm trong làng kiến trúc trước khi qua đời vào 2020, ở tuổi 65.

Xem thêm: Home tour: Từ ngôi nhà bỏ hoang thành thiên đường nghỉ dưỡng Bali

Kiến trúc sư Nguyễn Hà đã tạo nên dấu ấn trong làng kiến trúc thế giới khi trở thành người Việt Nam đầu tiên giành giải thưởng Moira Gemmill Prize for Emerging Architecture 2024 - giải thưởng vinh danh những nhà sáng lập là phụ nữ dưới 45 tuổi, thuộc lĩnh vực kiến trúc, trên toàn thế giới.

Trong hơn 2 thập kỷ thực hành kiến trúc, kiến trúc sư Nguyễn Hà và đội ngũ Arb Architects do cô sáng lập đã mang đến những công trình kiến trúc độc đáo, kết hợp hài hòa các yếu tố truyền thống trong bối cảnh hiện đại. Điển hình là Bảo tàng Đạo Mẫu - công trình độc đáo, được xây dựng trên nền tảng tôn trọng thiên nhiên và văn hóa dân gian. Tại Bảo tàng Đạo Mẫu, những viên ngói từ hàng trăm ngôi nhà cổ trên khắp Việt Nam được bảo tồn và tái sinh trong hình hài mới, mang mục đích mới. Cuộc phiêu lưu của vật liệu vì thế mà tiếp diễn trên hành trình bảo tồn tín ngưỡng dân tộc.

Bên cạnh Bảo tàng Đạo Mẫu, kiến trúc sư Nguyễn Hà và Arb Architects còn thể hiện cách tiếp cận mang tính truyền thống trong các dự án nổi bật. Có thể kể đến khách sạn Concon, không gian nhà ở độc đáo trong con ngõ nhỏ nhất phố cổ Hà Nội và dự án Di sản đương đại Mang Thít - nơi các lò gạch cổ trở thành điểm đến du lịch văn hoá độc đáo của Việt Nam - được biết, dự án đang được thực hiện cùng các chuyên gia đa ngành.

Gần đây, kiến trúc sư Nguyễn Hà là một trong số nhiều diễn giả có mặt tại Hội nghị thượng đỉnh The World Around để trình bày về kiến ​​trúc hiện tại, trong tương lai gần và tương lai xa. Sự kiện được tổ chức tại Bảo tàng Solomon R Guggenheim tại New York vào tháng 5 năm 2024.

Sinh ra tại Kobe (Nhật Bản) vào năm 1951, Toshiko Mori đã sớm thể hiện sự đam mê với nhiều lĩnh vực, từ khoa học, kỹ thuật đến nghệ thuật và triết học. Chính sự đa tài này đã dẫn cô đến với kiến trúc - ngành học hội tụ tất cả những đam mê của cô. Tại Cooper Union trong những năm 1970, Mori đã được đào tạo bài bản về kiến trúc.

Sau khi tốt nghiệp, Mori đã có cơ hội làm việc dưới sự hướng dẫn của Edward Larrabee Barnes - kiến trúc sư tài năng và là học trò của hai bậc thầy kiến trúc thế kỷ 20 là Walter Gropius và Marcel Breuer. Năm 1995, Mori trở thành nữ giáo sư đầu tiên được bổ nhiệm tại Harvard Graduate School of Design.

Vào những năm 1980, Mori đã thành lập Toshiko Mori Architect tại New York và nhanh chóng khẳng định vị thế của mình trong làng kiến trúc với những tác phẩm độc đáo và sáng tạo. Các dự án của bà không chỉ đa dạng về quy mô và loại hình mà còn được đánh giá cao nhờ những giải thưởng thiết kế danh giá.

Các công trình của bà luôn gây ấn tượng mạnh với công chúng nhờ cách tiếp cận thông minh đối với địa điểm sinh thái, bối cảnh lịch sử và cách sử dụng vật liệu sáng tạo. Qua đó, các dự án phản ánh sự kết hợp sáng tạo giữa thiết kế và công nghệ.

Các dự án của bà trải dài nhiều lĩnh vực từ thiết kế đô thị, dân dụng, đến các công trình văn hóa như nhà hát, thư viện, bảo tàng. Từ những dự án quy mô lớn như Công viên và Đại lộ Hudson Yard tại New York cho đến những công trình nhỏ hơn ở Senegal, tất cả đều thể hiện sự đa dạng về quy mô và tính chất.

Đừng bỏ lỡ:5 kiệt tác hồ bơi bên trong biệt thự của giới thượng lưu châu Á

Trong hơn ba thập kỷ, kiến ​​trúc sư người Bangladesh Marina Tabassum nổi tiếng với những thiết kế đương đại ưu tiên tính bền vững môi trường, trách nhiệm xã hội và nhạy cảm về văn hóa. 

Năm 2022, thành công của bà được ghi nhận khi nhận được Giải thưởng Thành tựu trọn đời tại Triển lãm nghệ thuật Lisbon Triennale. Đây là một cột mốc quan trọng, không chỉ đánh dấu sự nghiệp sáng tạo của Tabassum mà còn khẳng định tầm ảnh hưởng của bà đối với kiến trúc thế giới. Cách tiếp cận thiết kế chu đáo, phù hợp với bối cảnh và hướng đến cộng đồng của Tabassum đã trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều kiến trúc sư trẻ.

Đọc thêm: Home tour: Ngôi nhà ở London tràn đầy cảm hứng Hygge và Wabi-sabi

Nhà thờ Hồi giáo Bait Ur Rouf Jame, một tác phẩm kiến trúc nổi bật của Marina Tabassum Architects. Công trình đã giành Giải thưởng Kiến trúc Aga Khan năm 2016. 

Công trình được xây dựng bằng nguồn vốn cộng đồng khiêm tốn, trên mảnh đất do bà hiến tặng. Nhà thờ Hồi giáo rộng 669 m2 này được hoàn thành vào năm 2012, là sự kết hợp hài hòa giữa gạch chịu lực và khối bê tông cốt thép hình trụ. Bait Ur Rouf Jame mang đến không gian linh thiêng, tràn ngập ánh sáng tự nhiên và thông gió.

Một trong những công trình đáng chú ý khác của Tabassum là tòa nhà chung cư Comfort Reverie cao 12 tần. Công trình nổi tiếng với mặt tiền bằng gạch sáng tạo được thiết kế để tạo bóng râm và thúc đẩy lưu thông không khí hiệu quả.

Ngoài ra, Khu tưởng niệm Hamidur Rahman - địa điểm từng bị bỏ hoang, đã được cải tạo thành không gian sống hiện đại với lối đi bê tông ngoài trời và hệ mái dốc. Bên cạnh đó, khu đất được quy hoạch với các công trình riêng biệt bao gồm 2 pavilion, bảo tàng tư nhân và nhà nghỉ dưỡng cuối tuần.

Đừng bỏ lỡ: Kỷ niệm 100 năm ghế sofa Lota của Eileen Gray: Tôn vinh một kiệt tác hiện đại

Là một trong những thành viên sáng lập của công ty thiết kế đa ngành Neri&Hu có trụ sở tại Thượng Hải, kiến trúc sư Rossana Hu đã tạo nên dấu ấn riêng biệt trong ngành. Thiết kế do Neri&Hu thực hiện là sự kết hợp khéo léo giữa xưa và nay - giữa thẩm mỹ truyền thống Trung Hoa với các nguyên tắc thiết kế hiện đại.

Cách tiếp cận kiến ​​trúc toàn diện của Rossana Hu ưu tiên sự tương tác năng động giữa trải nghiệm, chi tiết, vật liệu, hình thức và ánh sáng. Việc chú trọng đến sự tương tác giữa người dùng và không gian đã giúp Hu tạo ra những trải nghiệm mới lạ và đa trải nghiệm.

Đọc thêm: 9 tác phẩm nội thất vượt thời gian của nữ kiến trúc sư Eileen Gray

Một trong những tác phẩm tiêu biểu của Rossana Hu cùng Neri&Hu là Nhà nguyện Tô Châu. Công trình này gây ấn tượng mạnh với khối kiến trúc độc đáo. Bên ngoài tạo ấn tượng bởi mặt tiền hai lớp màu trắng nổi bật giữa những bức tường gạch gợn sóng. Trong khi đó, bên trong là không gian nhà nguyện chính cao 12 mét, với thiết kế đầy ý nhị bắt nguồn từ sự tương tác giữa ánh sáng và bóng tối.

Lớp vỏ ngoài của nhà nguyện như một chiếc màn che kim loại, vừa tạo điểm nhấn kiến trúc, vừa điều chỉnh ánh sáng tự nhiên một cách tinh tế, biến nhà nguyện thành ngọn hải đăng lung linh về đêm. Từng lớp lang vật liệu dẫn con người vào thế giới linh thiêng bên trong, với ánh sáng tự nhiên tràn ngập, tạo nên một bầu không khí trang nghiêm và thanh tịnh.

Xem thêm: Home tour: Một ốc đảo gia đình tại Malaysia

Cửa hàng flagship Sulwhasoo tại Seoul lấy cảm hứng từ ý nghĩa văn hóa của đèn lồng trong lịch sử châu Á. Với cấu trúc bằng đồng thau xuất hiện xuyên suốt bên trong nội thất sàn gỗ, không gian được tô điểm bằng ánh sáng tùy chỉnh và quầy gỗ kết hợp những khối đá. 

Bảo tàng Mỹ thuật Qujiang là một tượng đài đô thị kiên cố, nổi bật với hình khối mạnh mẽ và chất liệu cao cấp. Nội thất của bảo tàng gây ấn tượng với phần đế bằng bê tông đúc sẵn vững chắc, các cột đá uy nghi và bức tường kính trong suốt. Bên ngoài, đấu trường hình bát úp độc đáo được tạo nên từ những khối đá cẩm thạch đỏ hình kim cương, tạo nên hiệu ứng thị giác ấn tượng với ánh sáng xuyên qua các khe hở.

Kiến trúc sư người Saudi, với nền tảng học thuật vững chắc từ Đại học Bath, đã trải qua hành trình sự nghiệp ấn tượng từ những thành phố văn hóa như London và Paris đến khu vực Vùng Vịnh. Sự kết hợp hài hòa giữa kiến trúc phương Tây và Trung Đông đã giúp bà trở thành một trong những kiến trúc sư hàng đầu khu vực.

Khả năng thiết kế độc đáo chịu ảnh hưởng từ văn hóa phương Tây và Trung Đông đã giúp Nhà sáng lập Dabbagh Architects giành được giải thưởng Principal of the Year tại Middle East Architects Awards 2019. Ngoài ra, bà còn là ứng viên cuối cùng cho The Tamayouz Award dành cho Phụ nữ có Thành tích Xuất sắc (Women of Outstanding Achievements).

Những giải thưởng này là minh chứng rõ ràng cho cam kết của bà trong việc xóa nhòa khoảng cách văn hóa và giới tính tại UAE, đồng thời khẳng định sức mạnh của thiết kế kiến trúc trong việc tạo ra sự thay đổi tích cực. Bà đã đóng góp rất lớn vào sự phát triển của ngành kiến trúc tại khu vực, đặc biệt là khi thành lập chi nhánh RIBA Gulf vào năm 2009. 

Với tư cách là một trong những nữ kiến trúc sư đầu tiên tại UAE thiết kế công trình tôn giáo. Trong đó, Nhà thờ Hồi giáo Mohamed Abdulkhaliq Gargash tại cộng đồng Al Quoz (Dubai) là một thành tựu đáng nể, không chỉ về mặt kiến trúc mà còn về ý nghĩa văn hóa và xã hội.

Xem thêm: Tương lai của dịch vụ lưu trú và nghỉ dưỡng xa xỉ tại châu Á

Được vinh danh tại giải thưởng danh giá MasterPrize 2021 ở hạng mục văn hóa, thiết kế nhà thờ Hồi giáo này đã làm nổi bật họa tiết Hồi giáo truyền thống, là ngôn ngữ thiết kế kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại. Bên trong, một câu kinh Qur'an uyển chuyển bao quanh không gian cầu nguyện, tạo nên một bầu không khí thiêng liêng, giúp người mộ đạo tìm thấy sự an yên và kết nối sâu sắc với tâm hồn.

Nằm giữa sa mạc Sharjah, Trung tâm Khảo cổ học Mleiha mang đậm dấu ấn của kiến trúc sư Dabbagh. Công trình là minh chứng cho cách tiếp cận tinh tế của Dabbagh đối với kiến trúc bối cảnh. Lấy cảm hứng từ ngôi mộ 4.000 năm tuổi ở trung tâm, công trình này là sự kết hợp hài hòa giữa những không gian văn hóa như bảo tàng, quán cà phê, lối đi ngoài trời, khu vườn sa mạc và khu vực chiêm nghiệm.

Bài viết được phát triển từ bài viết gốc “8 inspiring Asian female architects to know” của Jennifer Choo và Celeste Goh, đăng trên Tatler Asia.

XEM THÊM

Home tour: Dấu ấn cổ kính trong ngôi nhà Địa Trung Hải

5 ngôi nhà đầy cảm hứng lịch sử và di sản châu Á

Di sản nghề may tại Cao Minh Tailor - Vẻ đẹp ẩn giấu trong từng đường khâu