Cover Bảo tàng Simose Art ở Hiroshima, Nhật Bản, do Shigeru Ban thiết kế (Ảnh: Hiroyuki Hirai)
Bảo tàng Simose Art ở Hiroshima, Nhật Bản, do Shigeru Ban thiết kế (Ảnh: Hiroyuki Hirai)
1 / 1
Bảy bảo tàng tranh tài tại giải thưởng thiết kế toàn cầu danh giá tại Paris
Để kỷ niệm 10 năm thành lập, Prix Versailles lần đầu tiên công bố Danh sách Bảo tàng Đẹp nhất Thế giới năm 2024. Bảng xếp hạng này vinh danh bảy bảo tàng mới mở hoặc được cải tạo tiêu biểu cho sự sáng tạo, bản sắc địa phương và ý thức sinh thái.
Ra đời năm 2015, Prix Versailles là chuỗi giải thưởng kiến trúc thường niên được tổ chức tại UNESCO, nhằm tôn vinh các công trình đương đại xuất sắc trên toàn thế giới.
Những bảo tàng được lựa chọn sẽ tranh tài ở ba danh hiệu World Titles, đại diện cho sự chuyển biến trong mô hình kiến trúc bảo tàng. Ông Jérôme Gouadain, Tổng thư ký của Prix Versailles, nhấn mạnh vai trò của bảo tàng trong việc thúc đẩy đối thoại liên văn hóa và định hình gu thẩm mỹ công chúng. “Những không gian này không chỉ đơn thuần là nơi lưu trữ hiện vật”, ông Gouadain nói. “Chúng là những trải nghiệm phong phú giúp truyền bá kiến thức và thách thức nhận thức của chúng ta”.
Trong khi giới văn hóa đang háo hức chờ đợi quyết định cuối cùng, dự kiến được công bố tại trụ sở chính của UNESCO vào tháng 11, hãy cùng tham quan bảy đề cử tuyệt vời sau đây.
Oman Across Ages Museum, Manah, Oman
Oman Across Ages Museum ở Manah, Oman, do Cox Architecture thiết kế (Ảnh: Phil Handforth)
1 / 4
Trong một tuyên bố táo bạo về kiến trúc, Oman đã công bố viên ngọc văn hóa mới nhất của mình: Oman Across Ages Museum (tạm dịch: Bảo tàng Oman Qua Các Thời Đại) ở Manah, cách Muscat 160 km.
Bảo tàng do công ty Cox Architecture thiết kế với ý tưởng một công trình mạnh mẽ vươn lên từ sa mạc, đỉnh nhọn cao chót vót phản chiếu Dãy núi Hajar hùng vĩ ở phía chân trời.
Xem thêm: Bảo tàng Audemars Piguet - điểm đến thú vị cho các tín đồ đồng hồ
Oman Across Ages Museum ở Manah, Oman, do Cox Architecture thiết kế (Ảnh: Phil Handforth)
1 / 4
Nằm giữa những thành trì cổ kính, bảo tàng như một ốc đảo hiện đại, tôn vinh lịch sử địa chất 800 triệu năm và di sản kiến trúc phong phú của Oman.
Giữa quan cảnh lịch sử của các pháo đài từ thế kỷ 18, công trình đương đại này vừa là điểm đến cho du khách, vừa là nơi trưng bày kỹ thuật xây dựng bậc thầy của Oman, dẫn khách tham quan vào chuyến du hành thời gian độc đáo ngay tại trung tâm Vương quốc.
Xem thêm: 4 bộ sưu tập nghệ thuật và bảo tàng tư nhân không nên bỏ lỡ khi ghé Sài Gòn
Polish History Museum, Warsaw, Ba Lan
Bảo tàng Lịch sử Ba Lan ở Warsaw, Ba Lan, do WXCA thiết kế (Ảnh: Polish History Museum)
1 / 3
Bảo tàng Lịch sử Ba Lan nằm trong Citadel of Museums (tạm dịch: Thành cổ của các Bảo tàng) tại Warsaw - một không gian công cộng nhằm xây dựng cộng đồng dành riêng cho văn hóa, tưởng nhớ, giải trí và thư giãn. Mặt tiền của bảo tàng chính là một biên niên sử trực quan về di sản Ba Lan qua hàng thế kỷ qua.
Văn phòng kiến trúc WXCA đã thiết kế cấu trúc nguyên khối cho bảo tàng này nhằm gợi nhớ đến quá khứ giàu có của Ba Lan, mặt tiền như một tấm bạt phẳng làm bằng các tấm đá cẩm thạch nhiều kiểu vân đa dạng. Với hoa văn phù điêu trừu tượng và táo bạo trên các phiến đá, bề ngoài của bảo tàng thuật lại hành trình kiến trúc của quốc gia một cách tinh tế, từ thời trung cổ đến thế kỷ 20.
Bảo tàng Lịch sử Ba Lan ở Warsaw, Ba Lan, do WXCA thiết kế (Ảnh: Bartosz Makowski)
1 / 3
Trong khuôn viên của khu phức hợp bảo tàng hiện đại nhất châu Âu, nơi đây nằm cạnh Bảo tàng Quân đội Ba Lan và Bảo tàng Katyn. Thiết kế sáng tạo của WXCA mời gọi du khách tìm đọc về lịch sử Ba Lan trên các bức tường của bảo tàng theo nghĩa đen, biến địa danh này thành một hiện vật sống động về di sản trường tồn của quốc gia.
Xem thêm: 5 nhà hàng đáng thưởng thức trong các bảo tàng trên thế giới
Smritivan Earthquake Museum, Bhuj, Ấn Độ
Above Smritivan Earthquake Museum ở Bhuj, Ấn Độ, do Rajeev Kathpalia thiết kế (Ảnh: Vinay Panjwani)
Above Smritivan Earthquake Museum ở Bhuj, Ấn Độ, do Rajeev Kathpalia thiết kế (Ảnh: Dhruvil)
Smritivan Earthquake Museum ở Bhuj, Ấn Độ, do Rajeev Kathpalia thiết kế (Ảnh: Vinay Panjwani)
1 / 2
Kiến trúc sư và nhà thiết kế đô thị Rajeev Kathpalia đảm nhiệm vai trò thiết kế cho Bảo tàng Tưởng niệm Động đất Smritivan. Dự án được xây dựng tại Gujarat, Ấn Độ nhằm vinh danh 12.932 nạn nhân của trận động đất kinh hoàng mạnh 7,6 độ richter xảy ra vào ngày 26 tháng 1 năm 2001.
Kỳ quan kiến trúc này nằm trong khuôn viên rộng 800.000 mét vuông với nhiều khu vực như đài tưởng niệm, khu sinh hoạt văn hoá đại chúng, công viên… Công viên như một khu rừng tưởng niệm, nơi mỗi cây xanh đại diện cho một cuộc đời đã tắt, được nuôi dưỡng bởi nguồn nước từ 50 hồ chứa với 13.000 biển tên khắc tên những người đã nằm lại dưới lớp tro tàn.
Smritivan Earthquake Museum ở Bhuj, Ấn Độ, do Rajeev Kathpalia thiết kế (Ảnh: Sohaib Ilyas)
1 / 3
Lấy cảm hứng từ kiến trúc địa phương và tàn tích pháo đài gần đó, bảo tàng uốn lượn lên sườn đồi qua các phòng trưng bày, tượng trưng cho tác động của thảm họa và sức mạnh tự chữa lành của thiên nhiên.
Smritivan là một minh chứng cho khả năng phục hồi của con người, biến đổi một vùng đất khô cằn thành một khu rừng tươi tốt và trở thành địa điểm hành hương cho những ai tìm kiếm sự an ủi trong vòng tay của thiên nhiên.
A4 Art Museum, Thành Đô, Trung Quốc
A4 Art Museum tại Chengdu, Trung Quốc, do Tektonn Architects thiết kế (Ảnh: Tektonn Architects)
1 / 5
Nằm ở vùng ngoại ô Luxehills của thành phố Thành Đô, Trung Quốc, một dấu ấn Tuscany bất ngờ xuất hiện mang tên Bảo tàng Nghệ thuật A4 (A4 Art Museum). Nằm trên đỉnh ngọn đồi nhìn ra toàn bộ cộng đồng dân cư Foothills, bảo tàng đã trải qua một cuộc cải tạo ấn tượng của Tektonn Architects.
Mục tiêu ban đầu của dự án là mô phỏng thiết kế vùng Tuscany của Ý vào thế kỷ 18, bảo tàng kết hợp nét quyến rũ cổ điển với không gian trưng bày hiện đại. Ba tầng trên mặt đất gợi nhớ mặt tiền của quảng trường Florentine cổ kính, trong khi hai tầng hầm mới được khai thác là không gian trưng bày tác phẩm.
A4 Art Museum tại Chengdu, Trung Quốc, do Tektonn Architects thiết kế (Ảnh: Tektonn Architects)
1 / 3
Kiến trúc kỳ công này được hoàn thành bởi một đơn vị đến từ Paris nhưng hiện đã chuyển đến Thành Đô. Các kiến trúc sư khéo léo điều hướng sự tương tác phức tạp giữa hoài niệm đẹp đẽ và chức năng đương đại, tạo nên một địa điểm văn hóa độc đáo tại một trong những thành phố đông dân nhất Trung Quốc.
Grand Egyptian Museum, Giza, Ai Cập
Grand Egyptian Museum ở Giza, Ai Cập, do Heneghan Peng Architects thiết kế (Ảnh: Grand Egyptian Museum)
1 / 3
Đại bảo tàng Ai Cập (Grand Egyptian Museum) là một công trình vĩ đại ngợi ca vinh quang của Ai Cập cổ đại, nay đã mở cửa sau hai thập kỷ được chờ đợi.
Công trình do công ty kiến trúc Heneghan Peng Architects thiết kế. Bảo tàng khổng lồ gần Cao nguyên Giza này được ví như cung điện hiện đại của Pharaoh Ramses, đồng thời lưu giữ vô số báu vật khác trong lịch sử.
Above Grand Egyptian Museum ở Giza, Ai Cập, do Heneghan Peng Architects thiết kế (Ảnh: Grand Egyptian Museum)
Above Grand Egyptian Museum ở Giza, Ai Cập, do Heneghan Peng Architects thiết kế (Ảnh: Grand Egyptian Museum)
Grand Egyptian Museum ở Giza, Ai Cập, do Heneghan Peng Architects thiết kế (Ảnh: Grand Egyptian Museum)
1 / 2
Qua ô giếng trời rộng lớn, ánh sáng tự nhiên được kiến trúc sư tính toán cẩn thận nhằm tạo nên bầu không khí chào đón du khách nhưng cũng không kém phần huyền bí, đưa du khách tham quan tiến vào hành trình của thời gian. Khi bước lên cầu thang lớn, khách tham quan sẽ được chiêm ngưỡng khung cảnh ngoạn mục của các kim tự tháp biểu tượng của Khufu, Khafre và Menkaure.
Kỳ quan kiến trúc này không chỉ lưu giữ những hiện vật vô giá mà còn mang đến sự kết nối sâu sắc với 4.000 năm lịch sử nhân loại.
Simose Art Museum, Hiroshima, Nhật Bản
Simose Art Museum tại Hiroshima, Nhật Bản. Công trình do công ty kiến trúc Shigeru Ban thiết kế (Ảnh: Hiroyuki Hirai)
1 / 4
Trong sự kết hợp giữa cái đẹp và tính ứng dụng, giữa nghệ thuật và kiến trúc, Bảo tàng Nghệ thuật Simose ở Nhật Bản đã tái định nghĩa trải nghiệm bảo tàng. Kiến trúc sư Shigeru Ban - người từng đạt giải Pritzker danh giá, đã thiết kế không gian triển lãm di động này. Với tám phòng trưng bày được dựng lên từ những bức tường kính màu, về đêm, các “khối màu” này phát sáng và phản chiếu ánh sáng trên mặt hồ tĩnh lặng.
Thiết kế sáng tạo này gợi nhớ đến khối đá nổi của Jean Nouvel tại Expo.02, tôn vinh vẻ đẹp của biển nội địa Seto.
Simose Art Museum tại Hiroshima, Nhật Bản. Công trình do công ty kiến trúc Shigeru Ban thiết kế (Ảnh: Hiroyuki Hirai)
1 / 4
Công trình này kết hợp với khu vườn lấy cảm hứng từ họa tiết hoa của Emile Gallé, gợi nhớ đến bộ sưu tập đồ sộ của ông tại bảo tàng.
Mặc dù bảo tàng mang ý tưởng đầy tham vọng, không gian văn hoá này vẫn giữ được bầu không khí thân thiện, chào đón du khách với mái che tạo cảm giác dễ chịu. Từ đó, mang lại trải nghiệm chung phản ánh cam kết của Nhật Bản trong việc kết hợp thiên nhiên, nghệ thuật và thiết kế tiên tiến.
Paleis Het Loo, Apeldoorn, Vương quốc Hà Lan
Paleis Het Loo ở Apeldoorn, Hà Lan, do KAAN Architecten thiết kế (Ảnh: Paleis Het Loo)
1 / 4
Cung điện Paleis Het Loo thân yêu của Hà Lan đã được văn phòng kiến trúc nội địa KAAN Architecten biến đổi ngoạn mục. Thay đổi lớn nhất là phần mở rộng khéo léo nằm bên dưới sân trước của tòa cung điện Baroque thế kỷ 17.
Từng là Cung điện săn bắn hoàng gia của Vua William III và Mary Stuart, cung điện Paleis Het Loo giờ đây tự hào sở hữu không gian triển lãm dưới mặt đất ngập tràn ánh sáng.
Paleis Het Loo ở Apeldoorn, Hà Lan, do KAAN Architecten thiết kế (Ảnh: Simon Menges)
1 / 5
Lấy cảm hứng từ những khu vườn thủy lực lịch sử của chính Paleis Het Loo, những hồ nước nông phía trên công trình mới không chỉ phản chiếu mặt tiền hùng vĩ mà còn đón ánh sáng tự nhiên tràn vào tiền sảnh rộng lớn bên dưới.
Sự kết hợp hài hòa giữa cũ và mới này đã tạo nên một trái tim thanh lịch, giản dị cho bảo tàng, gìn giữ vẻ lộng lẫy hoàng gia vốn có, đồng thời hướng cung điện vào kỷ nguyên của sự tiếp cận và phi thường.
Bài viết được chuyển ngữ từ bài viết gốc “Prix Versailles unveils World’s Most Beautiful Museums 2024” của Jennifer Choo, đăng trên Tatler Asia.
