Cover Sompot Chidgasornpongse, pengarah “9 Temples to Heaven”, sebuah filem yang memaparkan realiti kepercayaan masyarakat Thailand melalui amalan merit ke arah cabaran di pentas Oscar.
Sompot Chidgasornpongse, pengarah “9 Temples to Heaven”, sebuah filem yang memaparkan realiti kepercayaan masyarakat Thailand melalui amalan merit ke arah cabaran di pentas Oscar.
1 / 1
Daripada seorang pelajar seni bina yang meminati animasi, kepada orang kanan Apichatpong Weerasethakul, dan perjalanan 9 tahun bagi filem “9 Temples to Heaven” yang mewakili Thailand ke Anugerah Oscar ke-99. Sompot Chidgasornpongse kini membuka ruang pemikiran mengenai kontradiksi kehidupan masyarakat Thailand dalam “9 Temples to Heaven”.
Dalam era di mana filem bebas Thailand sedang mencari kedudukan di persada dunia, berita yang menggembirakan industri perfileman kini adalah pemilihan “9 Temples to Heaven” (9 วัด สู่สวรรค์) oleh Persekutuan Persatuan Filem Kebangsaan sebagai wakil Thailand untuk bersaing bagi kategori Filem Antarabangsa Terbaik di Anugerah Oscar ke-99.
Di sebalik karya yang kaya dengan sentuhan budaya Thailand ini adalah sentuhan pengarah “Boat” Sompot Chidgasornpongse. Perbualan kami hari ini bukan sekadar mengenai kejayaan di pentas antarabangsa, malah menyelami konsep yang dipegang beliau iaitu perihal ‘ruang’ dan ‘masa’ yang membentuk kebiasaan hidup manusia menjadi sebuah filem yang amat berkuasa melalui “9 Temples to Heaven”.
Above Filem “9 Temples to Heaven” yang ditayangkan di Festival Filem Cannes dan mewakili Thailand ke Oscar ke-99, mengisahkan 9 buah kuil dan 9 ahli keluarga yang ingin mengubah nasib nenek mereka.
SINEMA MELALUI REKA BENTUK
Sebelum melangkah ke dunia filem, Sompot membesar dalam keluarga yang sering membawanya ke pawagam dan kedai buku. Hubungan ini membibitkan impian untuk menghasilkan animasi, namun kerana pendidikan di Thailand lebih 20 tahun lalu tiada kursus animasi khusus dan beliau pula daripada aliran sains, beliau memilih Fakulti Seni Bina, Jabatan Seni Bina Dalaman di Universiti Chulalongkorn. Pengalaman ini menggabungkan sains dan seni. Minat terhadap ‘imej bergerak’ semakin menebal sehingga tamat pengajian, di mana beliau memutuskan untuk mencuba pengalaman di set penggambaran bagi menjawab persoalan sama ada beliau benar-benar meminati dunia filem.
Percubaan itu menjadi laluan yang membawanya sehingga ke hari ini.
Above Sompot Chidgasornpongse, atau “Boat”, memulakan kerjaya perfilemannya sebagai pembantu Apichatpong Weerasethakul, belajar dan meresap ilmu perfileman daripada pengarah bertaraf antarabangsa itu sehingga menjadi sebahagian daripada identitinya “sedar atau tidak”.
Sompot Chidgasornpongse, atau “Boat”, memulakan kerjaya perfilemannya sebagai pembantu Apichatpong Weerasethakul, belajar dan meresap ilmu perfileman daripada pengarah bertaraf antarabangsa itu sehingga menjadi sebahagian daripada identitinya “sedar atau tidak”.
1 / 1
Sompot memilih untuk berlatih dengan Apichatpong Weerasethakul dengan hanya berbekalkan ijazah seni bina dan pengakuan jujur bahawa beliau belum pernah membikin filem. Bermula sebagai pelatih yang membantu kerja seni, beliau akhirnya menjadi sebahagian daripada pasukan Apichatpong selama lebih dua dekad. “Bekerja dengan beliau adalah sekolah perfileman saya. Kami memerhati proses pembinaan karya dari sifar sehingga ia menjadi sebahagian daripada identiti saya, sedar atau tidak.”
Dalam masa yang sama, pendidikan seni bina tidak sia-sia kerana ia menjadi ‘lensa’ penting dalam melihat filem. Sompot menjelaskan bahawa pembikinan filem baginya tidak ubah seperti membina rumah; bermula daripada konsep, fungsi, ruang, arah cahaya dan angin, sebelum mendalami perincian. “Tidak ubah seperti membikin filem, strukturnya apa, wataknya siapa, setiap babak dan perincian ibarat perabot di dalamnya.”
Selain itu, penekanan terhadap ‘ruang’ digunakan Sompot dalam pengarahannya. Beliau percaya watak tidak wujud secara terasing tetapi berada di bawah pengaruh persekitaran. “Manusia hari ini mempunyai personaliti kerana pengaruh ruang, persekitaran, dan masyarakat. Filem saya bukan sekadar tentang watak, tetapi tentang ruang yang mempengaruhi manusia. Seperti kuil, seni binanya, kebesaran dan kesuciannya mempengaruhi kepercayaan manusia.”
Above “Railway Sleepers” (2017), dokumentari panjang pertama Sompot Chidgasornpongse yang mengambil masa 8 tahun untuk dirakam di sepanjang kereta api Thailand bagi merakam kehidupan harian penumpang dan petugas.
MASA, RUANG, DAN KEHIDUPAN
Jika diperhatikan karya Sompot, dari dokumentari “Railway Sleepers” (2017) sehingga filem cereka pertamanya “9 Temples to Heaven” (2026), terdapat kaitan menarik mengenai kisah sekumpulan manusia yang mengembara bersama di bawah syarat ‘masa’ dan ‘ruang’ yang terhad.
Dalam “Railway Sleepers”, penonton diperhatikan kehidupan dalam gerabak yang sempit selama dua setengah hari, manakala “9 Temples to Heaven” mengisahkan sembilan orang keluarga daripada tiga generasi yang terpaksa bersesak dalam van untuk menziarahi 9 buah kuil dalam masa sehari sahaja. Sompot menggelar falsafah kerjanya sebagai “At A Time”, nama syarikat produksinya. “At A Time merujuk kepada masa. Kisah dalam filem ibarat satu detik waktu, dan kehidupan adalah langkah demi langkah, sedikit demi sedikit.”
Above “9 Temples to Heaven” merupakan filem Thailand pertama dalam hampir dua dekad yang ditayangkan di Directors’ Fortnight, Festival Filem Cannes ke-79 di Perancis.
“9 Temples to Heaven” merupakan filem Thailand pertama dalam hampir dua dekad yang ditayangkan di Directors’ Fortnight, Festival Filem Cannes ke-79 di Perancis.
1 / 1
Pemilihan tempoh satu hari untuk mengisahkan keluarga sembilan orang adalah cabaran besar. Sompot melihat bahawa menyatukan tiga generasi dengan pemikiran berbeza dalam ruang sempit sepanjang hari pasti mencetuskan situasi suka duka. Namun, dalam kebiasaan hidup harian inilah tersembunyi perkara yang luar biasa.
“Bagi saya ia sangat menarik kerana kehidupan manusia adalah biasa, nampak bosan tetapi sebenarnya kita adalah watak utama dalam hidup kita sendiri, dengan drama tersendiri.” Beliau menjelaskan bahawa di sebalik kulit kehidupan harian yang nampak kosong, setiap orang mempunyai perincian yang kompleks. Tugas pembikin filem bukanlah menambah keistimewaan, sebaliknya melihat dan mendengar dengan cukup lama untuk menyedari bahawa kebiasaan itu sebenarnya tidak pernah biasa.
Kehidupan manusia adalah kehidupan biasa. Nampak tiada apa, bosan, tetapi sebenarnya kita adalah watak utama, ada drama masing-masing.
PERJALANAN 9 TAHUN
Walaupun mengisahkan tempoh sehari, “9 Temples to Heaven” bukanlah projek yang terjadi sekelip mata. Sompot mengambil masa 9 tahun untuk mematangkan idea ini, bermula daripada “Railway Sleepers” dan pengalaman peribadi bersama nenek yang sering membawanya ke kuil. Jangka masa 9 tahun membangunkan skrip membolehkan Sompot matang bersama watak-wataknya. Selain itu, pembikinan filem bebas yang memerlukan dana antarabangsa dari Perancis, Singapura, dan Norway menuntut kesabaran dan keazaman tinggi untuk mengekalkan semangat kerja.
Menariknya, Sompot memilih pelakon bukan selebriti yang ramai antaranya tidak pernah berlakon sebelum ini. Beliau memberi ruang kepada pelakon untuk berkongsi pengalaman hidup sebenar dan menyesuaikan dialog agar lebih natural, sehingga kesemua 9 orang pelakon itu benar-benar rapat seperti keluarga sebenar walaupun selepas penggambaran tamat.
Above Di sebalik tabir penggambaran di mana Sompot tidak menggunakan pelakon popular, sebaliknya memberi ruang untuk mereka berkongsi pengalaman hidup sebenar dalam “9 Temples to Heaven”.
Di sebalik tabir penggambaran di mana Sompot tidak menggunakan pelakon popular, sebaliknya memberi ruang untuk mereka berkongsi pengalaman hidup sebenar dalam “9 Temples to Heaven”.
1 / 1
Selain dimensi masa, dimensi ruang sebagai ‘lokasi’ juga penting. Sompot memilih Samut Prakan, kampung halamannya, sebagai lokasi penggambaran 95 peratus. Beliau melihat Samut Prakan sebagai bandar bersejarah dan lokasi lapangan terbang, namun sering dipandang remeh sebagai kawasan laluan sahaja. Memaparkan bandar yang nampak biasa ini di layar perak besar adalah cara beliau mendedahkan keistimewaan yang tersembunyi.
Apabila ditanya mengenai definisi ‘rumah’ pada hari beliau perlu mengembara ke seluruh dunia, Sompot merumuskannya dengan menarik, “Apabila kita sering mengembara, rumah bagi saya adalah ruang di dalam hati. Selagi kita berada di tempat yang selesa dan boleh menjadi diri sendiri tanpa kebimbangan, di situlah rumah.”
Above Sompot Chidgasornpongse semasa tayangan perdana global “9 Temples to Heaven” di Festival Filem Cannes ke-79 di Perancis.
Above “9 Temples to Heaven” memenangi Pelakon Lelaki Terbaik dan Pengarah Terbaik di Festival Filem Antarabangsa Shanghai ke-28.
Sompot Chidgasornpongse semasa tayangan perdana global “9 Temples to Heaven” di Festival Filem Cannes ke-79 di Perancis.
1 / 2
PARADOKS KEPERCAYAAN
Antara tarikan “9 Temples to Heaven” ialah peranannya meneroka kontradiksi dalam kepercayaan masyarakat Thailand. Sompot mengakui membesar dalam keluarga yang kuat berpegang pada ajaran Buddha, namun apabila dewasa, beliau mula mempersoalkan pelbagai ritual.
Beliau berkongsi cerita lucu di set penggambaran yang mencerminkan kontradiksi ini. Apabila penggambaran tergendala akibat hujan, mereka terpaksa menggunakan kepercayaan tradisional seperti menanam cili (walaupun beliau enggan kerana menghormati kru wanita) dan akhirnya membawa bendera merah untuk menghalau hujan serta berdoa bersama kru antarabangsa untuk ketenangan hati. Kajian beliau di luar negara juga membolehkan beliau melihat budaya Thailand dari perspektif yang lebih ‘exotic’ seperti pantang larang “jangan melangkah buku” yang tidak mempunyai penjelasan saintifik namun berakar umbi dalam minda bawah sedar. Beliau memasukkan perincian ini untuk menyoal sama ada kita melakukan ritual demi hasil, atau sekadar untuk ‘ketenangan hati’.
“9 Temples to Heaven” membawa penonton meneroka paradoks dalam kepercayaan masyarakat Thailand.
1 / 8
KEJAYAAN DALAM GERAKAN
Pemilihan “9 Temples to Heaven” sebagai wakil Thailand ke Oscar adalah sesuatu yang di luar jangkaan Sompot. Baginya, kejayaan sebenar telah pun tercapai pada hari filem itu disiapkan sepenuhnya mengikut kehendaknya. Tambahan pula, melihat Apichatpong Weerasethakul yang dianggap sebagai pendorong semangat beliau berbangga dengan kejayaan ini, serta pelakon utama Sompob Songkampon memenangi Pelakon Lelaki Terbaik di SIFF 2026, membuktikan peluang sentiasa mencungkil potensi seseorang.
Above Pemilihan “9 Temples to Heaven” sebagai wakil Oscar adalah kejayaan yang melangkaui jangkaan Sompot, di mana mentor beliau Apichatpong Weerasethakul turut berbangga.
Pemilihan “9 Temples to Heaven” sebagai wakil Oscar adalah kejayaan yang melangkaui jangkaan Sompot, di mana mentor beliau Apichatpong Weerasethakul turut berbangga.
1 / 1
Daripada seorang kanak-kanak yang belajar merekabentuk ruang fizikal, kini Sompot masih merekabentuk ruang, namun tembok digantikan dengan bingkai, seni bina menjadi struktur cerita, dan audiens yang memberikan masa mereka kepada filem.
Akhir sekali, tidak kira bagaimana keputusan di persada antarabangsa nanti, Sompot Chidgasornpongse tetap komited melangkah di jalan perfileman mengikut falsafah dirinya sendiri; melangkah dengan yakin, meresap ruang dan masa di sekeliling, langkah demi langkah, hari demi hari.
Kisah keluarga, kepercayaan, keyakinan, harapan, dan kasih sayang terhadap ahli keluarga... saya percaya ia adalah sesuatu yang boleh dihubungkan oleh semua orang di peringkat antarabangsa.
