Bắc Ninh: Những di sản văn hóa độc đáo tại vùng đất ‘địa linh nhân kiệt’

Đáng chú ý, vào tháng 9/2010, UNESCO chính thức công nhận bộ môn nghệ thuật hát quan họ Bắc Ninh là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Đến với hội Lim, du khách có thể thưởng thức dân ca quan họ trên thuyền rồng hoặc ở các sân đình và bãi cỏ xung quanh khu vực tổ chức lễ hội.

Đền Bà Chúa Kho là một trong những ngôi đền linh thiêng thu hút đông đảo người xin lộc vào đầu năm tại Việt Nam. Đền Bà Chúa kho có kiến trúc chữ Nhị độc đáo của ngôi đền, gồm khu vực Tiền tế và Hậu cung. Ngôi đền thờ Bà Chúa Kho, người phụ nữ trông coi và phân phát lương thực cho quân đội.

Vào ngày 14 tháng Giêng âm lịch hàng năm, thời điểm diễn ra lễ hội thường niên tại ngôi đền, có hàng nghìn người đến hành lễ với hy vọng công việc kinh doanh trong năm sẽ diễn ra thuận lợi. Khu vực khuôn viên rộng rãi, mang vẻ đẹp kết hợp giữa sự cổ kính của ngôi đền và thiên nhiên trong lành, thích hợp để du khách tham quan hoặc tham gia vào các hoạt động được tổ chức tại đền.

Đền Đô, còn có tên gọi khác là đền Cổ Pháp hoặc đền Lý Bát Đế, là nơi thờ các vị vua thời nhà Lý. Vào ngày 14 đến 16/3 Âm lịch hàng năm, lễ hội đền Đô được diễn ra với các nghi thức tế lễ và nhiều hoạt động truyền thống thú vị, chẳng hạn như đấu vật, hát quan họ, thi nấu cơm niêu đất, viết thư pháp,... Du khách ghé thăm vào dịp lễ hội diễn ra đều có thể tham gia các hoạt động này.

Ngoài những điện thờ chính ở trong ngôi đền, du khách có thể tham quan thuỷ đình bên hồ Bán Nguyệt, nơi có kiến trúc tinh xảo và các họa tiết chạm khắc kỳ công. 

Làng gốm Phù Lãng ở huyện Quế Võ là một trong những làng nghề truyền thống nổi tiếng tại Việt Nam với lịch sử hình thành hơn 700 năm. Vào năm 2016, làng gốm Phù Lãng được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia. Đến với làng nghề gốm Phù Lãng, du khách có thể tham quan, tìm hiểu về nguồn gốc, quy trình và kỹ thuật sản xuất gốm truyền thống tại đây.

Trong khi làng gốm Bát Tràng sử dụng chất liệu sét trắng, gốm ở Phù Lãng được tạo nên từ đất đỏ hồng ở Thống Vát, Cung Khiêm, Bắc Giang. Sản phẩm gốm phù Lãng bao gồm tượng Phật, lư hương, vật dụng thờ cúng, đồ gia dụng hàng ngày như các loại chai lọ và nhiều vật phẩm trang trí khác nhau. Đáng chú ý, dòng tranh gốm tại Phù Lãng đang nhận được sự chú ý của du khách và những người yêu thích nghệ thuật truyền thống. Các bức tranh gốm có chủ đề đa dạng với phong cách giản dị và mộc mạc, đồng thời gợi nhớ về nguồn cội và con người Việt Nam.

Ngoài ra, nhiều xưởng gốm ở làng nghề Phù Lãng cũng tổ chức các buổi trải nghiệm làm gốm thực tế. Du khách có thể tự tay nặn đất, tạo hình và mang thành phẩm về làm kỷ niệm.

Chùa Phật Tích còn có tên khác là Vạn Phúc Tự, ra đời từ thời nhà Lý và tọa lạc trên núi Lạn Kha ở huyện Tiên Du. Do vậy, chùa Phật Tích sở hữu kiến trúc “nội công ngoại quốc” đặc trưng của thời nhà Lý với ba bậc nền ở sườn núi. Chùa Phật Tích cũng là một trong những địa điểm được nhiều du khách ghé thăm khi đến Bắc Ninh.

Có thể bạn quan tâm: Đường thêu văn hoá dưới Đình Tú Thị

Ngôi chùa Bắc Ninh sở hữu nhiều bức tượng lâu đời, quý giá và độc bản. Cụ thể, khi ghé thăm ngôi chùa, du khách sẽ ấn tượng với bức tượng Phật A Di Đà ngồi trên tòa sen với kỹ thuật điêu khắc ấn tượng có diện tích lên đến 1,87 m. Ngoài ra, chùa Phật Tích còn có 10 bức tượng linh thú kích thước lớn được tạc từ đá sa thạch nguyên khối. Tượng Phật A Di Đà và 10 bức tượng linh thú này đều được công nhận là bảo vật Quốc gia.

Chùa Phật Tích cũng thường xuyên tổ chức nhiều lễ hội thu hút khách tham quan, tiêu biểu là lễ hội Khán hoa mẫu đơn gắn liền với câu chuyện “Từ Thức gặp tiên” và lễ hội chùa Phật Tích với nhiều hoạt động văn hóa truyền thống và trò chơi dân gian.

Tranh đồng hồ là một nét văn hóa truyền thống đặc sắc ở tỉnh Bắc Ninh. Trong một phân cảnh của MV “Bắc Bling”, nữ ca sĩ Hòa Minzy cùng ba cô gái cầm nhạc cụ trong một căn phòng khiến nhiều khán giả liên tưởng đến bức tranh nổi tiếng “Đông Hồ Tứ Nữ”.

Tìm hiểu thêm: Giám tuyển Ace Lê: “Mang di sản hội họa của vua Hàm Nghi trở lại cố đô Huế là lựa chọn tất yếu”

Làng tranh Đông Hồ nằm bên bờ Nam sông Đuống ở huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Trước đây, tranh Đông Hồ, hoặc tên đầy đủ là tranh khắc gỗ dân gian Đông Hồ, chủ yếu bán vào dịp Tết Nguyên đán để người dân trang trí trong nhà. Với vẻ đẹp đậm bản sắc dân tộc và sức hút lâu bền đối với người dân trong nước và khách nước ngoài, nghề làm tranh Đông Hồ được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.

Khi ghé thăm làng tranh Đông Hồ, du khách có thể chiêm ngưỡng những bức tranh tinh xảo và tuyệt đẹp, cũng như trò chuyện với nghệ nhân làm tranh. Bên cạnh đó, vào mùa xuân, du khách có thể tham gia lễ hội tranh Đông Hồ tổ chức từ ngày 14 đến 16/3 Âm lịch để hòa vào không khí lễ hội nhộn nhịp và mang đậm bản sắc văn hóa truyền thống.

Chùa Bút Tháp, tên khác là Ninh Phúc Tự, có diện tích khoảng 10.000m2, được xây dựng từ thế kỷ 14. Giống như chùa Phật Tích, ngôi chùa này cũng sở hữu phong cách kiến trúc “nội công ngoại quốc”.

Chùa Bút Tháp hiện đang lưu giữ nhiều bảo vật Quốc gia, tiêu biểu là tượng Phật bà Quan âm nghìn mắt nghìn tay được làm bằng chất liệu gỗ phủ sơn với chiều cao 235cm do nhà điêu khắc Trương Thọ Nam hoàn thành vào năm 1656.

Bên cạnh tượng Phật bà Quan âm là 3 pho tượng Tam thế ngồi trên tòa sen, tượng trưng cho khát vọng cầu mưa, cầu mùa của người Việt thời xa xưa. Một bảo vật đáng chú ý khác là tòa Cửu phẩm Liên hoa có bố cục 9 tầng với 8 mặt là những bức phù điêu tinh xảo liên quan đến nhà Phật.

Ngoài các bảo vật Quốc gia kể trên, du khách có thể tham quan tháp Báo Nghiêm nằm trong khuôn viên chùa với hình dạng như một cây bút khổng lồ, cùng nhiều họa tiết sinh động và độc đáo. 

ĐỌC THÊM:

‘Bùi Tiến Tuấn - Một hành trình’ thổi hơi thở thời đại vào ‘lụa’

Nghệ sĩ Đặng Thái Sơn: Con người chỉ câm lặng khi âm nhạc lên tiếng

Nghệ sĩ calligraphy Đào Huy Hoàng và hành trình miên mật cùng chữ viết