Unknown Surface Studio กับศิลปะการเล่นรูปทรงที่หลอมรวมสถาปัตยกรรมเข้ากับธรรมชาติ

หัวใจสำคัญที่ทำให้ผลงานของ Unknown Surface Studio มีเสน่ห์และเต็มไปด้วยมิติ ไม่ใช่ความพยายามที่จะออกแบบรูปทรงล้ำยุค (Futuristic) เพียงเพื่อให้คนแปลกใจ แต่คือการใช้ “ศิลปะแห่งการแปลความ” โดยหยิบเอาลอจิกของธรรมชาติมาเป็นสารตั้งต้นในการออกแบบ

“เรารู้สึกว่าคำว่า Surface มันไปเป็นอะไรก็ได้ ไม่จำเป็นต้องเป็นสถาปัตยกรรมหรืออาคาร แต่มันคือพื้นผิวที่เป็นงานอาร์ตก็ได้ หลากหลายมาก” แสตมป์เล่าถึงวิสัยทัศน์เบื้องหลังชื่อสตูดิโอ “เราอยากสร้างพื้นผิวที่ยังไม่มีใครรู้จัก ให้วันหนึ่งมันกลายเป็นที่นิยมและเป็นที่รู้จักที่ไทย”

สำหรับพวกเขา สถาปัตยกรรมไม่ใช่แค่ฉากหลังของการใช้ชีวิต แต่คือสเปซที่โต้ตอบกับมนุษย์ผ่านแสง เงา และการทลายข้อจำกัดเดิมๆ เพื่อพาผู้คนไปทำความรู้จักกับพื้นที่แห่งความรู้สึกใหม่ ที่ยังไม่เคยถูกสำรวจมาก่อน

การเดินทางกลับมาสร้างสรรค์ผลงานในบ้านเกิดไม่ได้โรยด้วยกลีบกุหลาบตั้งแต่ก้าวแรก ในช่วงเริ่มต้น แสตมป์ยอมรับว่าเขามีความขัดแย้งในใจและแอบตีกรอบความกลัวไปว่า ตลาดสถาปัตยกรรมในไทยน่าจะเปิดรับเพียงสไตล์ “เซฟเพลย์” อย่างโมเดิร์นรีสอร์ตที่คนคุ้นเคย

“ถ้าวันนั้นเป็นเราคนเดียวที่เปิดบริษัท เราคงไม่มีความกล้า แล้วสุดท้ายคงโดนตีกรอบจากความกลัว จนกลายเป็นงานที่มันเซฟไปเลย” แสตมป์เล่าย้อน “แต่อันนี้พอเรามีพาร์ตเนอร์ที่เขากล้าไปสุด มันเลยทำให้เราได้ทำสิ่งที่อยากทำมากขึ้น”

จุดเปลี่ยนสำคัญที่ปลดล็อกความกล้าหาญของสตูดิโอคือโปรเจ็กต์ Uncloud Coffee

“ตอนนั้นเรากังวลว่าลูกค้าจะชอบไหม สร้างยังไง คอสต์สูงหรือเปล่า ผมทำคอนเซปต์ไปประมาณ 3 รอบ ทำจนรู้สึกว่า ทำไมมันยังไม่โดน” เขาหัวเราะเมื่อนึกถึงอดีต “สุดท้ายผมลองลากเส้นแบบไม่คิดอะไรแล้ว ใช้เวลาทำแค่ครึ่งชั่วโมง ปรากฏว่าลูกค้าชอบมาก ลูกค้าว้าวมาก”

เหตุการณ์นั้นพิสูจน์ให้เห็นว่า ตลาดไทยพร้อมแล้วสำหรับการโอบรับสเปซรูปแบบใหม่ๆ เมื่อความกลัวถูกทลาย Unknown Surface Studio จึงเริ่มนำ “ธรรมชาติ” เข้ามาใช้เป็น “ระบบคิด” (System) อย่างเต็มรูปแบบ มากกว่าจะเป็นเพียงของตกแต่ง

“เวลาทำโปรเจกต์ เราจะคิดกันว่างานนี้เคยเห็นหรือยัง ถ้าเคยเห็นแล้วเราจะไม่อยากทำ เราจะพยายามเค้นจนได้งานที่เราคิดว่ามัน ‘ฉลาด’” แสตมป์อธิบายถึงปรัชญาของเขา “ความฉลาดคือคิดน้อยๆ ดูน้อยๆ แต่มันว้าว อย่าง Curvy.Dining ที่เป็นรูปดอกไม้ ผมชอบเป็นการส่วนตัวเพราะมันมีลอจิกที่ฉลาด ทุกอย่างมันเกิดจากจุดเดียวแล้วคลี่กระจายออกมาเป็นสเปซภายใน แล้วกลีบนั้นก็ทำหน้าที่เป็นเชปข้างนอกด้วย มันไม่ได้มาลอยๆ แต่มันมีลอจิกของมัน”

อ่านเพิ่มเติม: Curvy.Dining สถาปัตยกรรมดอกเดซี่ที่พลิกฟื้นพื้นที่ด้วยนวัตกรรมและดีไซน์นอกกรอบ

การวาดรูปทรงฟอร์มอิสระในโปรแกรมคอมพิวเตอร์อาจเป็นเรื่องท้าทาย แต่สิ่งที่ท้าทายยิ่งกว่าคือการสร้างมันให้เกิดขึ้นจริงบนผืนดินไทย ความโดดเด่นของสตูดิโอแห่งนี้จึงอยู่ที่กระบวนการ “แปลความ” ที่แปลงภาษาพารามิเตอร์อันสลับซับซ้อน ให้กลายเป็นภาษาที่ช่างท้องถิ่นและผู้รับเหมาเข้าใจและสนุกที่จะท้าทายขีดจำกัดไปพร้อมกัน

“เพื่อนชาวรัสเซียที่เคยอยู่ MAD Architects ด้วยกันมาเที่ยวไทย แล้วเห็นงานเรา เขาบอกว่าเขาชอบงานเราตรงที่เราไม่ได้พยายามที่จะทำงานคอนเซปต์ซับซ้อนแบบเมกะโปรเจ็กต์ขนาดนั้น” แสตมป์เล่าด้วยรอยยิ้ม “แต่เราเอาสิ่งที่ได้จากตรงนั้นมาแปล (Translate) ทำให้มันดูง่ายขึ้น เอาเส้นสายมาทรานสเลตให้เป็นสเกลเล็กอย่างคาเฟ่หรือบ้าน ซึ่งมันเข้ากับระบบโลคอลมาร์เก็ตของเรา”

ตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุดคือ Terrarium House บ้านส่วนตัวที่ออกแบบโดยไร้เสาอาคาร ซึ่งเกิดจากการจับมือกันระหว่างสถาปนิกและเจ้าของบ้านที่เป็นอดีตผู้รับเหมา เพื่อรักษาความสมบูรณ์แบบของหลังคาทรงกลม พวกเขาตัดสินใจก่อสร้างด้วยวิธี “Top-down” หรือการสร้างจากหลังคากลมด้านบนลงมาสู่พื้นดินด้านล่าง

“บ้านหลังนี้เป็นงานที่แสดงความเป็นตัวตนของเจ้าของบ้านได้เกินร้อยเปอร์เซ็นต์” การใช้วัสดุอย่างไม้ที่เก็บไว้ในโกดังมาเนิ่นนาน ถูกนำมาประกอบร่างใหม่ “ไม้มันเป็นวัสดุที่นำกลับมาใช้ใหม่ได้ เวลาผ่านไป สีหรือพื้นผิวสัมผัสของเขาก็จะเปลี่ยนไปตามกาลเวลา ผมว่าอันนี้มันมีเสน่ห์ของมันดี” แสตมป์เสริม ในขณะเดียวกัน ธรรมชาติของการแก้ปัญหาหน้างานก็นำมาซึ่งความยั่งยืนที่น่าสนใจ เมื่อเศษหน้าหินแกรนิตที่ไม่ได้ใช้งาน ถูกนำมาเรียงร้อยใหม่จนกลายเป็นกำแพงกันเสียงอันทรงพลังตั้งแต่ทางเข้าบ้าน

สำหรับ Unknown Surface Studio สถาปัตยกรรมที่ดีไม่ใช่สถาปัตยกรรมที่ตะโกนบอกเล่าเรื่องราวของตัวเองตลอดเวลา แต่ต้องรู้จักเป็น “ผู้ฟัง” และเปิดพื้นที่ให้บริบทได้ทำงาน

“ถ้าเรามีข้อจำกัดที่มาก งานเราจะง่าย” แสตมป์เผยถึงเบื้องหลังการออกแบบ “แต่ถ้าเป็นที่โล่งๆ เลย หรือเป็นบ้านที่ไม่มีอะไรตั้งต้นให้เราเลยมันจะยาก เพราะมันกว้างมาก เราต้องเริ่มหาว่าจะเอาอะไรมายึดเป็นหลัก” ข้อจำกัดเหล่านั้นเองที่ทำให้สเปซมีชีวิต แสงธรรมชาติจึงทำหน้าที่เสมือนสถาปนิกคนที่สอง สกายไลท์ที่เจาะทะลุหลังคาทรงกลม ปล่อยให้แสงอาทิตย์ตกกระทบลงบนงานไม้ฮิโนกิ สร้างมิติของสีและอารมณ์ที่เปลี่ยนผ่านไปตามแต่ละช่วงเวลาของวัน

พื้นที่ไม่ได้ถูกออกแบบมาเพื่อเป็นแค่แบ็กกราวนด์ แต่ต้องกำหนดจังหวะการใช้ชีวิตของผู้คน แสตมป์ให้มุมมองที่น่าสนใจเกี่ยวกับสัดส่วนของสเปซว่า “ผมเคยทำบ้านหลังใหญ่ ลูกค้าบอกว่าเขาเคยอยู่คอนโดที่เพดานสูงๆ พื้นที่กว้างมาก เขานั่งแล้วรู้สึกเหงามาก” เขาเว้นจังหวะ “จริงๆ แล้วการที่เรามีสเปซโอ่โถง มันไม่ได้ให้ความรู้สึกสบายเสมอไป คนออกแบบก็ออกแบบให้มันสวยนั่นแหละ แต่สุดท้ายคนที่อยู่คือเจ้าของบ้าน เพราะฉะนั้นสัดส่วนที่อยู่แล้วสบายที่สุดจึงสำคัญ”

เมื่อสเปซถูกสร้างขึ้นอย่างเข้าอกเข้าใจ ธรรมชาติก็จะเข้ามามีปฏิสัมพันธ์ด้วยอย่างสมบูรณ์ การเจาะช่องว่างให้ต้นไม้ใหญ่แทงยอดทะลุขึ้นไปกลาง Terrarium House เปลี่ยนการรับรู้ของผู้อยู่อาศัยไปอย่างสิ้นเชิง “จริงๆ ตอนแรกตั้งชื่อว่า Hashi Home แต่พอรายการทีวีมาถ่าย ผมเสนอว่าเปลี่ยนเป็น Terrarium House ไหม” แสตมป์เล่า “พอมองภาพรวมทั้งหมด เรารู้สึกว่ามันไม่ใช่โหลแก้วที่มีต้นไม้ข้างใน แต่ต้นไม้ต่างหากที่ล้อมเราไว้ เราต่างหากที่อยู่ในโหลแก้ว เขาต่างหากที่กำลังเฝ้ามองเราจากธรรมชาติ”

แม้ภาพจำของสตูดิโอจะผูกติดกับความลื่นไหลของเส้นโค้ง แต่ Unknown Surface Studio กำลังก้าวข้ามกรอบที่ตัวเองสร้างขึ้น เพื่อแสวงหาความหมายใหม่ๆ อยู่เสมอ

“เหมือนช่วงปีที่แล้ว คนจะเริ่มติดภาพว่างานของ Unknown Surface ต้องโค้ง” แสตมป์สะท้อนมุมมองการเติบโตของทีม “แต่จริงๆ แล้วน้องๆ ในทีมก็เริ่มคุยกันว่า หลักที่เรายึดมันคือเซอร์เฟสที่มัน 'Unknown' มันอาจจะไม่ต้องเป็นงานโค้งเสมอไป อาจจะเป็นทรงใหม่ๆ เป็นสามเหลี่ยมก็ได้ ต่อให้เป็นเส้นตรงหรือเหลี่ยมมุม ถ้ามันสร้างความรู้สึกใหม่หรือมีมิติของสเปซที่น่าสนใจ มันก็คือความ Unknown สำหรับเรา”

ทิศทางในอนาคตของพวกเขา ไม่ใช่การหยุดอยู่แค่ความสำเร็จในปัจจุบัน แต่คือการเดินหน้าท้าทายขีดจำกัด ไม่ว่าจะเป็นการนำรากเหง้าสถาปัตยกรรมไทยมาตีความใหม่ผ่านภาษาแห่งโลกอนาคต หรือการส่งผลงานเข้าร่วมประกวดดีไซน์ระดับ Megaproject อย่างการออกแบบหอสมุดแห่งชาติที่เกาหลีใต้

ท้ายที่สุด เป้าหมายของ Unknown Surface Studio คือการสร้างสถาปัตยกรรมที่ไม่ได้มีไว้แค่เพียงมอง แต่คือการสร้าง “พื้นผิว” แห่งการใช้ชีวิต ที่เปลี่ยนความท้าทายระดับโลกให้เป็นสัมผัสที่อบอุ่น อ่อนโยน และโอบรับวิถีชีวิตของผู้คน

อ่านเพิ่มเติม

เมื่อศิลปะมองหาคนที่ ‘ใช่’ สู่ House Museum by Rom Design อาร์ตสเปซที่ชวนนักคิดมาต่อบทสนทนาที่มีความหมาย

7 สถาปัตยกรรมเปลี่ยนโลก ของชายแว่นตาทรงกลม Le Corbusier บิดาแห่งสถาปัตยกรรมโมเดิร์น

เบื้องหลัง ‘Chaebol Architecture’ เมื่อมหาอำนาจธุรกิจเกาหลีใช้สถาปัตยกรรมขับเคลื่อนอาณาจักร