Home Tour: สำรวจ Terrarium House บ้านที่ถูกออกแบบดั่งสวนในโหลแก้ว ที่ธรรมชาติ แสง และสถาปัตยกรรมเติบโตไปพร้อมกัน

ความน่าสนใจของบ้านหลังนี้คือโครงสร้างรูปทรงกลมหรือวงกลมในหลายๆ มุมของบ้าน เมื่อก้าวพ้นประตูไม้ด้านใน เราจะพบความโปร่งโล่งของบ้านที่ถูกแบ่งเป็นสองชั้น โดยมีคอร์ตกลางบ้านเชื่อมต่อสเปซทั้งหมดเข้าด้วยกัน 

สถาปนิกผู้ออกแบบอธิบายว่า จริงๆ แผนผังบ้านหลังนี้เป็นรูปวงกลมที่แบ่งพื้นที่ใช้สอยออกเป็นสี่ส่วน ชั้นล่างประกอบด้วยห้องนอนแขกสองห้อง และสเปซแบบเปิดที่เป็นทั้งมุมรับประทานอาหารและมุมทำงานในตัว ครัวแพนทรี และมุมนั่งเล่นที่เลือกใช้เพียงเก้าอี้ยาวไร้พนักตามแนวคิดการใช้งานจริงของเจ้าของบ้าน 

นอกจากนี้ยังมีชานบ้านกลางแจ้งด้านนอกที่ถูกออกแบบให้เป็นทรงโค้งมน แทนที่จะเป็นสวนทรงสี่เหลี่ยมตามพิมพ์นิยม ยังช่วยเพิ่มพื้นที่สีเขียวให้กว้างขวางพอจะลงต้นไม้ใหญ่ได้หลายต้น และช่วยให้ผู้อยู่อาศัยสามารถดื่มด่ำพื้นที่สีเขียวได้อย่างเต็มที่

มุมสุดท้ายของชั้นล่างคือห้องทำงาน ที่มีบานกระจกเชื่อมต่อไปยังพื้นที่โรงจอดรถและโถงต้อนรับ ห้องนี้แอบซ่อนความน่าสนใจไว้ที่ดีเทลชั้นวางของซึ่งทำจากแผ่นหิน โดยสถาปนิกใช้เทคนิคการยึดแผ่นเหล็กเข้ากับผนังเพื่อให้แผ่นหินดู “ลอย” ออกมา ขณะที่โต๊ะทำงานทรงโค้งมนที่ดูคล้ายกระดานเซิร์ฟบอร์ดทำจากแผ่นไม้เหลือใช้เช่นกัน เป็นการเอาทรัพยากรที่เหลืออยู่มาปรับใช้อย่างชาญฉลาดและเข้ากับดีเทลตกแต่งในส่วนอื่นๆ ของบ้านได้อย่างกลมกลืน

ขณะที่ชั้นสองคือพื้นที่เพนต์เฮาส์ส่วนตัวของเจ้าของบ้าน ประกอบด้วยสตูดิโอจัดแสดงชิ้นงานศิลปะสะสม ไปจนถึงโซนห้องนอน ห้องทำงาน และห้องน้ำ ทั้งหมดทอดยาวครอบคลุมเกือบทั้งหมดของชั้นสอง พร้อมมุมระเบียงเอาท์ดอร์สำหรับพักผ่อน ชมต้นไม้ หรือจิบไวน์ในวันอากาศดีๆ อย่างรื่นรมย์ และเมื่อมองลงมาจากชั้นสอง เราจะเห็นจังหวะชีวิตของบ้านที่หมุนรอบสวนคอร์ตกลางบ้านได้ชัดเจนในทุกช่วงเวลา

เบื้องหลังการสร้างบ้านหลังนี้คือการท้าทายงานวิศวกรรมด้วยระบบโครงสร้าง เจ้าของบ้านและสถาปนิกเลือกใช้วิธีการก่อสร้างแบบ top-down construction หรือสร้างจากหลังคาลงสู่พื้นดินเพื่อคงรูปทรงวงกลมของหลังคาอะลูมิเนียมตั้งแต่เริ่มต้น 

ขณะที่โครงสร้างตัวบ้านที่ดูเฉียบบางและไร้เสาคอนกรีตกั้นสเปซ (column-less space) เกิดจากการซ่อนโครงสร้างเหล็กรับน้ำหนักไว้อย่างแนบเนียนด้วยเฟรมไม้และขอบหน้าต่าง ดีเทลนี้เองที่ทำให้เส้นสายการมองของผู้อยู่อาศัยไม่ถูกขัดจังหวะ ขณะมองผ่านผนังอะคริลิกใสไปยัง terrarium กลางบ้าน ทำให้พื้นที่ภายในและภายนอกเชื่อมต่อเป็นเนื้อเดียวกันอย่างสมบูรณ์

ความโดดเด่นของบ้านหลังนี้ยังรวมไปถึงงานไม้ที่นำมาใช้ตกแต่งพื้นที่ ประกอบด้วยไม้หกชนิด ได้แก่ ไม้ขี้เหล็ก ไม้แดง ไม้ตะเคียน ไม้เต็ง ไม้มะค่า และไม้ฮิโนกิ โดยไม้บางส่วนทางเจ้าของบ้านมีเก็บไว้เอง แต่บางส่วน เช่น ไม้ฮิโนกิ ทางเจ้าของบ้านสั่งมาจากแบรนด์ Timbercharm ไม้แต่ละชนิดไม่ได้ถูกนำมาใช้เพียงเพราะความแข็งแรงหรือกลิ่นหอมเฉพาะตัว แต่ด้วยผิวสัมผัสและเฉดสีที่ตอบสนองต่อแสงแดดต่างกันในแต่ละช่วงเวลา 

สถาปนิกได้ทำการย้อมสีไม้ชนิดอื่นให้กลมกลืนเป็นเนื้อเดียวกับไม้ฮิโนกิทั้งหลัง ห้องนอนแขกที่กรุด้วยไม้ฮิโนกิแท้ยังมอบบรรยากาศสงบชวนพักผ่อนคล้ายเรียวกังญี่ปุ่น เป็นงานคราฟต์ที่พิสูจน์ว่าวัสดุธรรมชาติสามารถทำงานร่วมกับงานดีไซน์ฟิวเจอร์ริสติกได้อย่างไร้รอยต่อ

เอกลักษณ์ของบ้าน Terrarium House ไม่ได้อยู่แค่โครงสร้างรูปทรงวงกลมที่ดูแปลกตาจากมุมสูง แต่อยู่ที่การสร้างความสัมพันธ์ระหว่าง “สวน แสง และวัสดุ” คอร์ตกลางบ้านทำหน้าที่เป็นทั้งพื้นที่สีเขียวสำหรับพักสายตา และเป็นปล่องระบายอากาศธรรมชาติตามหลัก chimney effect ช่วยให้อากาศร้อนลอยตัวและหมุนเวียนตามธรรมชาติ โดยมีต้นหมากเม่าคอยแผ่กิ่งก้านรับแสงแดดจากช่องแสงสกายไลต์ด้านบน

การจัดวางต้นไม้แต่ละต้นในบ้านยังเป็นความตั้งใจของขจีผู้เป็นเจ้าของบ้านที่ลงมือเลือกตำแหน่งด้วยตัวเอง เพื่อให้บ้านเกิดเลเยอร์ของร่มเงาที่แตกต่างกันตามแสงในแต่ละช่วงวัน โดยเลือกใช้ต้นไม้ที่มีทรงสูงชะลูดให้แดดส่องลอดผ่านใบไม้ลงมาอย่างนุ่มนวล สร้างสภาวะแวดล้อมจำลอง (microclimate) ให้บ้านมีอุณหภูมิและมวลอากาศที่สดชื่นต่างจากบ้านทั่วไป

สถาปัตยกรรมรอบคอร์ตกลางบ้านถูกออกแบบมาให้ไร้ผนังทึบกั้นขวาง เพื่อให้เกิดการ “ปะทะ” และปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้อยู่อาศัยกับธรรมชาติในทุกอิริยาบถ ไม่ว่าจะเดินจากห้องนอนไปสู่มุมทำงาน หรือระหว่างขยับตัวไปทำกิจวัตรในส่วนต่างๆ 

การเลือกพันธุ์ไม้ที่เน้นทรงสูงและใบไม้ไม่แผ่กว้างเกินไป นอกจากจะเพื่อความสะดวกในการดูแลรักษาไม่ให้เศษใบไม้สะสมจนเกินจำเป็นแล้ว ยังตั้งใจเปิดพื้นที่ให้สถาปัตยกรรมได้เล่นกับฟอร์มของต้นไม้อย่างเต็มที่ในบางมุม Terrarium House จึงไม่ใช่แค่บ้านที่นำต้นไม้มาจัดวางไว้ แต่เป็นเสมือนระบบนิเวศแนวตั้งที่ถูกออกแบบให้เติบโตไปพร้อมกับผู้อยู่อาศัยด้วย

อ่านเพิ่มเติม: เทรนด์ ‘House Burping’ เคล็ดลับระบายอากาศในบ้านฉบับคนเยอรมัน กับวิถี ‘ระบายอากาศ’ ที่ฝังรากอยู่ในวัฒนธรรมเอเชีย

แสงแดดที่อาบไล้ผ่านช่องเปิดสกายไลต์รูปวงกลมคืออีกหนึ่ง "ตัวเล่าเรื่อง" ที่ทำงานร่วมกับต้นไม้และวัสดุตกแต่งบ้านได้อย่างทรงพลัง แสงในบ้านหลังนี้ไม่ได้ทำหน้าที่เพียงให้ความสว่าง แต่คือผู้กำหนดจังหวะชีวิตและบรรยากาศภายในบ้านที่เปลี่ยนมู้ดและโทนไปตามเข็มนาฬิกา ตั้งแต่ช่วงเช้ามืดที่แสงแรกค่อยๆ อาบสัมผัสงานไม้ฮิโนกิ มอบความรู้สึกนุ่มนวลและสงบนิ่ง ก่อนที่ในยามบ่าย แสงอาทิตย์ที่สาดส่องผ่านช่องแสงจะทำหน้าที่เป็นพู่กันธรรมชาติ วาดกราฟิกเงาไม้ทอดตัวผ่านผนังและกระจกโค้ง สร้างมิติการรับรู้ที่แตกต่างกันไปตลอดทั้งวัน

การออกแบบช่องเปิดที่มีทั้งแบบสกายไลต์แนวตั้งและหน้าต่างระบายอากาศทรงกลมรอบตัวบ้าน ยังช่วย "คัดกรอง" และ "คัดแยก" บทบาทของแสงและเงาให้ออกมาเป็นจังหวะที่ทั้งนุ่มนวลและเฉียบคมได้อย่างน่าสนใจ 

ในบางมุมของบ้านที่ต้องการความเงียบสงบ สถาปนิกได้ออกแบบช่องแสงในมุมนั้นให้เล็กลง ทำให้แสงที่ส่องผ่านเป็นลำแสงเล็กๆ ที่ดูนิ่งลึกและนุ่มนวล ขณะที่พื้นที่ส่วนกลางซึ่งเป็นคอร์ตเปิดรับแสงอย่างเต็มที่จะให้บรรยากาศที่เปี่ยมพลัง บ้านหลังนี้จึงไม่ได้ถูกออกแบบมาเพื่อให้เรา "มอง" จากภายนอกเพียงอย่างเดียว แต่ถูกออกแบบให้เราเข้าไป "รู้สึก" ถึงจังหวะเวลาที่หมุนเวียนอยู่ภายในโหลแก้วใบใหญ่ใบนี้อย่างใกล้ชิด

แม้ Terrarium House จะเผยความโปร่งโล่งในหลายมุม แต่ความเปิดโล่งนี้กลับช่วยเชื่อมโยงผู้อยู่อาศัยกับพื้นที่โดยรวมของบ้านให้ไม่รู้สึกเงียบเหงาจนเกินไป 

อย่างไรก็ดี สถาปัตยกรรมก็เป็นเรื่องของการปรับตัว ตอนนี้เราจึงได้เห็นการติดตั้งม่านเข้ามาในภายหลัง หลังจากเกิด “จังหวะสบตา” โดยบังเอิญของเจ้าของบ้านกับเพื่อนบ้านขณะยืนล้างมือในห้องน้ำมาสเตอร์ หรือการค่อยๆ เพิ่มเติมฟังก์ชั่นอย่างโทรทัศน์ที่ตอนแรกตั้งใจจะตัดออกไป สิ่งเหล่านี้คือเสน่ห์ที่สะท้อนว่าการใช้พื้นที่บ้านสามารถปรับเปลี่ยนไปได้ตามวิถีชีวิตจริงของผู้อยู่อาศัย

Terrarium House เป็นอีกผลงานการออกแบบที่สะท้อนให้เห็นว่า ดีไซน์ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวไม่จำเป็นต้องละทิ้งความสบายหรือการอยู่ร่วมกับธรรมชาติอย่างใกล้ชิด บ้านหลังนี้พร้อมที่จะเติบโตไปกับผู้อยู่อาศัยในทุกวัน ตั้งแต่สีของไม้ที่จะค่อยๆ เปลี่ยนเฉดสีไปตามช่วงเวลา ไปจนถึงกิ่งก้านของต้นไม้ที่จะชูสูงขึ้นไปเพื่อหาแสงสว่าง คล้ายกับการจำลองโลกของธรรมชาติและสถาปัตยกรรมที่จะเปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลา

อ่านเพิ่มเติม:

ถอดวิธีคิด 2 ทศวรรษของ 'กิ่ง ก้าน ใบ' ผ่านนิทรรศการที่ชวนมองไปยังอนาคต เมื่อสวนคือ "ลมหายใจ" ของการอยู่อาศัย

ก้าวใหม่ของยักษ์หลับวงการเฟอร์นิเจอร์ สู่ MüLLER Object ไลฟ์สไตล์แบรนด์ที่ลุกขึ้นมาเล่นสนุกกับงานดีไซน์

Home Tour: เปิดบ้านอินทีเรียดีไซเนอร์ Patricia Ho Douven ที่ถอดบทเรียนจากการออกแบบโรงแรมหรู