Cùng Vân Vân lưu giữ gia vị quê hương qua những sản phẩm sáng tạo
“Từ nhỏ đến lớn, tụi mình để ý bà và mẹ khi nấu món gì cũng bắt đầu với tỏi và hành tím sau đó thì thêm các mùi vị khác tuỳ theo món ăn. Nên đối với mình, 5 loại gia vị này là đặc trưng cơ bản của ẩm thực Việt Nam mà căn bếp Việt nào cũng có”, Thảo bắt đầu câu chuyện như vậy, và Vân Vân ra đời.
16 năm sống và làm việc ở Mỹ đã cho Thảo rất nhiều bài học thăng trầm, nhưng biến cố sức khỏe vào đầu năm 2022 là cú huých lớn nhất khiến Thảo nhận ra sự quý giá của cuộc sống mà cô đang có. Trở lại sau cơn bệnh, Thảo khao khát tạo ra điều gì đó có ý nghĩa. Thời gian điều trị bệnh cũng là lúc những sự kiện pop-up ẩm thực đầu tiên của cô và Duy ra đời, thu hút sự chú ý của cộng đồng địa phương. Tuy nhiên, nhận thấy gia vị ở Mỹ thiếu đậm đà so với ở Việt Nam, Thảo đã nhìn thấy tiềm năng mới:
“Đó là lúc ý tưởng đầu tiên về Vân Vân được nhen nhóm. Mình muốn xây dựng một thương hiệu nông sản Việt Nam chất lượng cao”. Khó khăn tạo cơ hội. Thảo và Duy khởi tạo Vân Vân từ vốn hiểu biết khiêm tốn và những liên hệ đầu tiên để làm việc với nhà cung cấp là thông qua gia đình làm nông tại Việt Nam.
Có thể bạn muốn biết: Ẩm thực Việt Nam có gì mà cả thế giới mê mẩn?
Above Gia vị là yếu tố gắn kết mạnh mẽ những ký ức ẩm thực trong lòng mỗi người. Ảnh từ hành trình đi tìm nguồn cung ứng của Vân Vân. (Ảnh: Vân Vân)
Vừa thành lập từ tháng 08 năm 2023, nhưng đến nay, Vân Vân đã có mặt tại gần 50 cửa hàng trên khắp nước Mỹ, phục vụ không chỉ người Việt Nam muốn nấu đúng hương vị quê nhà, mà còn những người yêu thích khám phá ẩm thực và đặc biệt hơn nữa, là những du khách từng đến Việt Nam và muốn ăn lại hương vị đó trên đất Mỹ.
Xin chào Thảo, nghe qua câu chuyện của bạn có rất nhiều điều thú vị và xúc động. Điều gì khiến bạn tập trung vào năm loại gia vị đầu tiên - tỏi, gừng, hành tím, sả và ớt cho Vân Vân?
Tụi mình để ý, từ nhỏ đến lớn, bà và mẹ lúc nào cũng bắt đầu với tỏi và hành tím khi nấu ăn. Vậy nên với mình, đây là năm gia vị đặc trưng và cơ bản của ẩm thực Việt. Khi suy nghĩ về những sản phẩm đầu tiên cho Vân Vân, tụi mình muốn tập trung vào những mùi vị thân quen mà ai cần đến khi nấu món Việt Nam. Đồng thời, vì các loại gia vị này cũng phổ biến trong nhiều nền văn hoá, nên tụi mình chọn chúng để xây thương hiệu ở nước ngoài.
Đọc thêm: Dạm ngõ “Rừng vàng, Biển bạc” cùng món khai vị của bếp trưởng Sam Trần
Above Những chuyến đi thực địa không chỉ giúp Vân Vân tìm kiếm nguồn nguyên liệu tốt nhất, mà còn để hiểu hơn về nguồn gốc quê hương mình (Ảnh: Vân Vân)
Yêu cầu xử lý của từng loại gia vị có khác nhau không? Bạn làm như thế nào để đảm bảo chất lượng của chúng nguyên vẹn nhất khi xuất khẩu sang Mỹ?
Yêu cầu đầu tiên và quan trọng nhất của mình với các đối tác là sử dụng nông sản gốc Việt. Việc tìm tỏi ta hiện nay khá khó khăn, điều này lại là cốt lõi của công ty và chúng rất quan trọng. Vì vậy, sản phẩm của Vân Vân cũng có giá cao hơn một chút.
Mỗi nông sản có cách xử lý và bảo quản khác nhau. Ví dụ, trong môi trường nóng ẩm như khí hậu Việt Nam, hành tím sẽ dễ lên mốc nên cần được bảo quản cẩn thận, cũng như kiểm soát kỹ lưỡng hơn khi nhập nguồn nguyên liệu. Tỏi, khi sản xuất nhiều đôi khi không đạt màu như tiêu chuẩn, vậy nên xưởng sản xuất phải làm lại. Tuỳ theo các mùa nhập hàng mà chất lượng đầu vào sẽ khác nhau.
Việc làm ướt, sau đó rang lại cho khô nguyên liệu có vẻ là một phương pháp độc đáo. Bạn khám phá ra những kỹ thuật này như thế nào?
Sản phẩm của Vân Vân không bắt buộc phải làm ướt trước khi nấu. Bạn có thể sử dụng theo nhiều cách khác nhau: rang khô và xay thành bột, thêm trực tiếp vào nước đường để làm si rô hoặc trà, hoặc bỏ vào chảo dầu ở lửa nhỏ để gia vị khô từ từ nở ra như gia vị tươi. Kỹ thuật này mình học được khi sống ở nước ngoài, nơi gia vị khô phổ biến hơn do khó tìm đồ tươi.
Cách làm ướt là mình hay giới thiệu chung cho mọi khách hàng, vì theo thói quen, nhiều người sẽ hay cho thẳng gia vị khô vào chảo dầu nóng, khiến gia vị bị cháy rất nhanh. Đây là cách mình biết được khi sống và làm việc ở nước ngoài trong thời gian dài.
Mục tiêu của mình là xây dựng Vân Vân thành thương hiệu hiện đại thuần Việt.

Above Củ nén, gia vị mới vừa ra mắt tại Vân Vân. (Ảnh: Amanda Phạm)
Không chỉ hướng dẫn sử dụng sản phẩm, Vân Vân còn có nhiều công thức nấu ăn, các bài viết về gia vị… điều đó, ngoài chiến lược nội dung của một “dân” marketing lành nghề, có vẻ còn chất chứa những điều gì đó nữa mà bạn muốn gửi gắm?
Không chỉ tập trung vào gia vị, Vân Vân cũng tập trung vào những mảng về văn hoá, nấu ăn không thường được nhắc đến trên truyền thông đại trà. Đa số khi nhắc đến Việt Nam, người ta sẽ nghĩ đến chiến tranh, phở hay bánh mì.
Nhưng quê hương mình có nhiều hơn thế.
Việt Nam là đất nước nhỏ nhưng rất đa dạng nên mình muốn người theo dõi hiểu hơn về Việt Nam theo cách sâu hơn và thân thương hơn. Mình muốn khách hàng biết rõ hơn về nơi trồng nguyên liệu, cách người Việt dùng nguyên liệu mỗi ngày, đồng thời có thể áp dụng những sản phẩm này vào cuộc sống của họ. Mục tiêu của mình là xây dựng Vân Vân thành thương hiệu hiện đại thuần Việt. Bạn có thể thấy, hình ảnh của Vân Vân chịu ảnh hưởng từ văn hoá Việt Nam nhưng được thiết kế lại cho phù hợp với thời đại.
Khám phá: Tây Bắc: Vùng đất còn đầy mê hoặc với các đầu bếp
Khao khát kết nối với quê hương của bạn được thỏa mãn như thế nào sau khi dấn thân vào hành trình cùng Vân Vân
Lúc trước, mình hay mặc định là mình biết Việt Nam vì được sinh ra và lớn lên ở đó. Nhưng thật sự thì không như vậy, vẫn còn nhiều thứ mình không nắm được. Trong quá trình xây dựng Vân Vân, mình và Duy học được rất nhiều điều mới, tìm hiểu được nhiều thông tin lịch sử, văn hoá và ẩm thực khá thú vị.
Đúng là đôi khi, mình phải đi thật xa để hiểu hơn về nguồn gốc của chính mình. Những nơi mình đi thường không phải địa điểm du lịch hay khu nghỉ dưỡng sang trọng, nhưng mình được gặp nhiều người bản địa để kết nối, hiểu về cách người dân sinh sống, trồng trọt cũng như những khó khăn của họ. Mình thấy may mắn khi có cơ hội đó.
Top Củ nén tại Quảng Ngãi (Ảnh: Vân Vân),
Bottom Hạt tiêu ở Bình Thuận (Ảnh: Vân Vân)
Bạn nghĩ vị trí của món ăn Việt Nam ở đâu trong lòng người Việt Nam tại Mỹ, và trong lòng những người bạn quốc tế mà bạn có dịp tiếp xúc?
Các bạn Việt Nam xa nhà như mình, lúc nào cũng nhớ món ăn quê nhà. Người địa phương ở đây cũng thích món ăn Việt Nam và họ đã dần quen với nhiều món khác ngoài bánh mì hoặc phở. Mình thấy đồ Việt ngày càng phổ biến hơn ở Mỹ trong những năm gần đây.
Không chỉ làm sản phẩm, Vân Vân đôi khi còn tổ chức sự kiện ẩm thực kết hợp với nghệ thuật nữa. Ý tưởng này khởi nguồn từ đâu?
Kênh phân phối chính của Vân Vân hiện tại vẫn là website, vậy nên, để tiếp cận khách hàng tiềm năng, mình hay tổ chức các sự kiện nhỏ liên quan đến nấu ăn và ẩm thực như một cách quảng bá sản phẩm. Thông qua đó, mình có cơ hội giới thiệu còn khách hàng có cơ hội thử sản phẩm một cách dễ dàng hơn.
Điều khiến bạn cảm thấy thích thú nhất sau những việc này là gì?
Sau các sự kiện, khách tham gia chia sẻ rằng họ học được nhiều điều mới về Vân Vân và món ăn Việt Nam. Đây là một trong những điều mình tâm đắc nhất, vì khi tạo ra các lớp học hay sự kiện, mình muốn các bạn tham gia sẽ có cách nhìn nhận khác về ẩm thực Việt Nam và tự tin nấu ăn ở nhà.

Above Mỗi người đều có cách khác nhau để lưu giữ gia vị quê hương (Ảnh: Vân Vân)
Bạn đánh giá như thế nào về xu hướng người Việt trẻ làm ẩm thực theo cách sáng tạo ở Mỹ?
Mình thấy các bạn mang đến nhiều năng lượng mới với góc nhìn đa dạng. Tuy đều là người Việt, sở hữu ẩm thực Việt Nam là nền tảng, nhưng quan điểm, cách tiếp cận ẩm thực của mỗi người khá khác nhau. Mình lớn lên ở Việt Nam nhưng sống ở Mỹ 16 năm, nên cách nhìn nhận của mình sẽ khác với các bạn mới đến Mỹ thời gian gần đây, hoặc các bạn người Mỹ gốc Việt lớn lên trong môi trường đa văn hóa,... Vậy nên, cách mọi người áp dụng văn hoá của mình vào món Việt cũng rất riêng và thú vị.
Những nhà hàng nào mà bạn sẽ thường ghé mỗi khi muốn thưởng thức hương vị quê nhà?
Mình chủ yếu nấu đồ ăn Việt ở nhà, một phần mình vẫn duy trì pop-up Ăn Xôi, một phần là vì mình vẫn muốn tìm tòi, thử nghiệm các món ăn mới. Khi nào lười mình mới đi ra ngoài; mình thích ăn ở Mắm, một nhà hàng nhỏ ở Chinatown, NY.
Đôi khi, mình phải đi thật xa để hiểu hơn về nguồn gốc thân thuộc của chính mình.
Xin cảm ơn bạn về những chia sẻ thú vị này!
ĐỌC THÊM:
Đất nước lửa khí trong ẩm thực từ Đông sang Tây và cảm hứng sáng tạo ẩm thực
Giới thiệu Tatler Best, lễ kỷ niệm cuối cùng của các khách sạn, nhà hàng và quán bar tốt nhất Châu Á
Nâng cấp Foodstagram của bạn: 5 mẹo từ nhiếp ảnh gia ẩm thực chuyên nghiệp




