“There are countless challenges that Tien Dat and his coffee beans have faced.” Photo: RabHuu
Cover Có vô vàn thử thách mà Tiến Đạt cùng hạt cà phê của mình đã đi qua. Ảnh: RabHuu
“There are countless challenges that Tien Dat and his coffee beans have faced.” Photo: RabHuu

Điềm đạm, từ tốn và chắc chắn, đó là thành quả những năm tháng hiểu sâu và chín muộn của Rapper Tiến Đạt - ông chủ chuỗi cà phê 05:30 Early Morning

Tiến Đạt cho rằng, mình luôn là một người liều lĩnh vì đi con đường riêng. Nếu cách đây 20 năm, anh chọn làm rapper vào thời điểm nhạc rap chưa có người nghe thì giờ đây, anh chọn làm cà phê hướng đến sức khỏe người dùng thay vì chạy theo xu hướng về khẩu vị. Anh thừa nhận, cá tính này vừa đem lại cho anh lợi thế, vừa tạo thêm nhiều khó khăn.

Cà phê sẽ trở thành nghệ thuật, như Tiến Đạt khẳng định: Kinh doanh cà phê của anh không chỉ để đạt mục tiêu về doanh thu, lợi nhuận, hay sự nhân lên của hệ thống các cửa hàng, mà là nơi để 05:30 Early Morning thổi bùng lên những cảm xúc giá trị, tự đạt được sự thăng hoa, tự vận hành, tự có một đời sống riêng, được ra mắt và lan tỏa giá trị tốt đẹp của mình.

Bén duyên với cà phê

Bắt đầu quán cà phê đầu tiên mang tên Lộc Vừng vào năm 2012, con đường cà phê đến với Tiến Đạt như một sự vô tình, bước chuyển tiếp theo sau khi anh giải nghệ khỏi làng nghệ thuật trong vai trò rapper. Đi với nhau do duyên, nhưng đi lâu với nhau lại là nợ. Tiến Đạt kể: “Ban đầu, tôi không hiểu gì về cà phê cả, nhưng càng làm nó lại càng thấy thích”. Năm 2015, anh mở một thương hiệu cà phê thứ hai, lúc bấy giờ các thương lái tấp nập chào hàng, nhưng ai cũng dừng lại ở mô tả “cà phê này tốt” khiến Tiến Đạt không yên tâm. Anh phải tự tìm hiểu và học về cây cà phê cho riêng mình. Từ đó, một chân trời mới mở ra.

“Sau khi học xong, tôi hiểu cà phê không đơn giản là một loại thức uống bình thường, mà nó là một loại trái cây, mà trái cây muốn ngon thì phải chín”. Tiến Đạt đi kỹ từng bước để tìm hiểu về hạt cà phê. “Từ nhỏ đến lớn, tôi được uống quen kiểu hạt cà phê rang cháy, uống vào vị đặc, đậm và sánh. Tư duy đó ăn sâu trong tôi, cho đến khi đi học, mình mới được thấy khác. Tôi học những chứng chỉ quốc tế về cà phê, lấy cả bằng SCA”.

Tatler Asia
Photo: RabHuu
Above Con đường cà phê đến với Tiến Đạt như một sự vô tình. Đi với nhau do duyên, nhưng đi lâu với nhau lại là nợ. Ảnh: RabHuu
Photo: RabHuu

Khi rang vừa đủ, cà phê sẽ không bị phá hủy cấu trúc và cho ra nhiều hương vị hơn. Có đến hơn 800 hợp chất mùi hương và vị khác nhau khiến một ly cà phê nếm kỹ có thể thấy thoảng qua hương vị béo bùi của hạt hạnh nhân, socola, hay ngọt ngọt như trái đào, xoài, cam, đắng như khổ qua, hay thậm chí cay như ớt. “Tất cả những hương vị đó đều sẽ bị mất nếu chúng ta rang quá chín hạt cà phê. Nói cho dễ hiểu thì ví dụ như rang đậu phộng, nếu rang chín tới, hạt sẽ ăn rất bùi và béo; rang chưa chín thì ăn vào thấy sượng, khó chịu; còn rang đến cháy luôn thì chắc chắn là không ăn được nữa. Có điều, ​​trước giờ mọi người uống cà phê đắng đã thành quen, bây giờ tôi chọn làm khác với số đông, nên chắc chắn rất khó khăn ở thời điểm đầu”.

Đối với Tiến Đạt, thưởng thức một ly cà phê giống như thưởng thức hương vị cuộc đời có đầy đủ cung bậc chua, mặn, ngọt, đắng, umami. Anh mô tả một buổi sáng thức dậy, pha một tách cà phê ấm có vị thoang thoảng làm mình thấy cuộc đời trôi qua sao bình yên. Tuy nhiên, cũng sẽ có những người thích uống cà phê đậm để bắt đầu một ngày mới thật sảng khoái. Dù khẩu vị thế nào, thì cà phê vẫn đóng vai trò quan trọng cho một ngày mới thuận lợi và có tác dụng phát huy trong suốt hôm đó. Ấy cũng là lý do mà tên gọi 05:30 Early Morning ra đời - 05:30 là giờ người nông dân làm việc; 05:30 là giờ khởi động những hoạt động đầu ngày và 05:30 là giờ dành cho một tách cà phê ngon mỗi sáng.

“Có người chia sẻ rằng điều làm họ khó chịu nhất là khi ly cà phê đầu tiên trong ngày dở tệ do không đúng tâm trạng”. Vậy nên, để chiều ý khách hàng mà làm ra ly cà phê rang đúng độ chất lượng mà vẫn hợp khẩu vị là một thử thách khó. Điều đó cho thấy tâm huyết của Tiến Đạt và 05:30 Early Morning trong quá trình điều chỉnh và chọn ra hương vị phù hợp nhất với khẩu vị khách hàng. Và họ đã phải trải qua không ít khó khăn để đạt được độ tinh tế đó.

Đọc thêm: Tết-Ta: Triết lý giản đơn gói trong chữ “tình” trên mâm cỗ Tết

Chinh phục thử thách

Có vô vàn thử thách mà Tiến Đạt cùng hạt cà phê của mình đã đi qua.

Đầu tiên là những đánh giá một sao vì cà phê sao mà nhạt thếch, khiến anh phải cặm cụi đi sửa. Không phải vì cà phê không ngon mà là vì khách hàng chưa bao giờ nếm vị ở tầng đó. “Thời gian đầu, khách hàng chê cà phê nhạt quá, vì họ không nhận ra được vị đắng trong ly cà phê của tôi. Mẹ tôi thậm chí từng sẵn sàng mua một ly cà phê lề đường hơn là thưởng thức ly thức uống mà tôi tự làm từ khâu sản xuất, thu hoạch đến rang xay và pha chế, chỉ vì thói quen”.

Nhưng một khi đã hiểu về cà phê nguyên bản thơm ngon thế nào, thì mặc cho có nhận “một sao”, Tiến Đạt cũng nhất định không thể làm như cách thông thường được nữa. Anh chọn con đường chông gai là làm đúng theo những gì mình đã hiểu, đã biết. “Tôi sẽ không làm hỏng hương vị cà phê của mình vì vốn biết khi rang đậm, cà phê sẽ không còn lại gì ngoài carbon và gây hại cho sức khỏe. Nhưng phải điều chỉnh theo thị hiếu khách hàng, nên tôi nghiên cứu chọn ra một tầng vị trung tính nhất, không phá hủy cà phê mà vẫn giữ được những đặc trưng gần gũi với đa số mọi người”.

Đọc thêm: Tết-Ta: Bữa cơm Tết vạn nỗi hoài hương của Peter Cường Franklin

Tatler Asia
Đối với Tiến Đạt, thưởng thức một ly cà phê giống như thưởng thức hương vị cuộc đời có đầy đủ cung bậc chua, mặn, ngọt, đắng, umami. Ảnh: RabHuu
Above Đối với Tiến Đạt, thưởng thức một ly cà phê giống như thưởng thức hương vị cuộc đời có đầy đủ cung bậc chua, mặn, ngọt, đắng, umami. Ảnh: RabHuu
Tatler Asia
Ảnh: RabHuu
Above Ảnh: RabHuu
Đối với Tiến Đạt, thưởng thức một ly cà phê giống như thưởng thức hương vị cuộc đời có đầy đủ cung bậc chua, mặn, ngọt, đắng, umami. Ảnh: RabHuu
Ảnh: RabHuu

Sau khi 05:30 Early Morning bắt đầu thu hút được những khách hàng trung thành, những người không thể uống cà phê ở nơi nào khác một khi đã đến với thương hiệu, thì vấn đề vẫn tiếp tục mở rộng - Lượng khách này chưa đủ nhiều để giúp doanh nghiệp hoạt động bền vững. Vậy là Tiến Đạt lại tiếp tục đi học. Gặp khó khăn ở đâu, anh quyết tâm học đến đó, chỉ để thấy rằng… càng học càng thấy nhiều thứ để học!

Quả ngọt đến khi có nhiều lời mời anh mở rộng 05:30 Early Morning ra nước ngoài. Nhưng, là một người cẩn trọng và cầu toàn, Tiến Đạt luôn đặt chất lượng lên hàng đầu. “Sự đồng nhất là điều tôi quan tâm. Nhưng đồng nhất không phải là chất lượng cà phê và phục vụ tại mọi nơi đều như nhau, mà là phù hợp với nơi chốn đó. Ví dụ, với cùng một chất lượng dịch vụ nhưng ở nơi này là tốt, ở kia lại bị cho là làm phiền. Những trường hợp đó, chúng tôi luôn phải điều chỉnh”.

Tatler Asia
Photo: RabHuu
Above Với niềm tin của Tiến Đạt, cà phê sẽ trở thành nghệ thuật. Ảnh: RabHuu
Photo: RabHuu

Nói đến đây sẽ thấy hiện lên một Tiến Đạt cầu toàn và hé lộ lý do anh chọn đi theo con đường này lâu đến vậy. Điều gì đang thực sự khiến anh kiên định? Bởi không thể bán những món nước mà bản thân mình không thể dùng, nên anh luôn đẩy chất lượng sản phẩm lên cao? Bởi sự cầu kỳ và cẩn thận trong từng khâu, nếu ly cà phê đã đạt chuẩn chất lượng, thì bao bì của nó cũng cần được đầu tư tương xứng.

Hay là bởi vì… trong anh vẫn có một phần con người nghệ sĩ - những người không ngại thể hiện cái tôi, không phải để chạy theo con số hay những lời công nhận, mà là vì một thôi thúc để những tác phẩm của họ được-nhìn-thấy và lan tỏa trong cộng đồng, không khác nào “hữu xạ tự nhiên hương” ngày xưa.

Nhưng kể cả hữu xạ tự nhiên hương thì thời điểm này, đó cũng là bài toán khó. Tiến Đạt vững tin: “Có thể mọi thứ là do tôi, tính tình của tôi… Tôi vẫn đang kiên trì theo đuổi việc bán cà phê, vì tôi thấy mình vẫn đang vui vẻ với nó. Tôi nghĩ mình cứ làm đúng nhất có thể với lương tâm; mặc dù sẽ đi lâu hơn người ta, nhưng tôi tin khách hàng sẽ nhận ra những giá trị xứng đáng để họ bỏ tiền”.

Chất nghệ trong kinh doanh

Khi được hỏi liệu Tiến Đạt có khi nào cảm thấy nhớ con người nghệ thuật của mình khi làm kinh doanh không? Anh trả lời: Có. Và anh cũng cho rằng mình luôn là một người liều lĩnh vì đi con đường riêng. Nếu cách đây 20 năm, anh chọn làm rapper vào thời điểm nhạc rap chưa có người nghe thì giờ đây, anh chọn làm cà phê hướng đến sức khỏe người dùng thay vì chạy theo xu hướng về khẩu vị. Anh thừa nhận, cá tính này vừa đem lại cho anh lợi thế, vừa tạo thêm nhiều khó khăn.

Lợi thế là vì con đường đi thênh thang dài rộng, nhưng cũng chính điều đó trở thành bất lợi khi đến một lúc không biết phải rẽ vào hướng nào. Đơn giản chỉ vì… không có người đi cùng, không có đối thủ cạnh tranh! Nhưng giờ đây, giữa một thị trường cà phê màu mỡ với đầy những ông lớn và cả các tân binh mới gia nhập, thương hiệu 05:30 Early Morning chắc chắn sẽ có rất nhiều cạnh tranh. Vậy, cần phải mở rộng theo hướng nào?

Tatler Asia
“There are countless challenges that Tien Dat and his coffee beans have faced.” Photo: RabHuu
Above Có vô vàn thử thách mà Tiến Đạt cùng hạt cà phê của mình đã đi qua. Ảnh: RabHuu
“There are countless challenges that Tien Dat and his coffee beans have faced.” Photo: RabHuu

“Tôi không sợ những người trẻ với ý tưởng mới, vì tôi tin vào sự trải nghiệm và kinh nghiệm của mình”. Tiến Đạt cho biết những người trẻ hiện nay có rất nhiều ý tưởng hay, nhưng có thể đó chưa phải là những mô hình bền vững vì còn cần đầu tư chi phí nhiều. “Nếu là tôi ngày trước có thể tôi cũng sẽ như vậy. Nhưng bây giờ, trên vai tôi còn có vợ con, gia đình, nhân viên và cả gia đình của họ. Kinh doanh là một cuộc chơi đầy thử thách”. Tiến Đạt sẽ học hỏi để không ngừng tiến về phía trước. Để đến một ngày anh sẽ định hình nên một tầng thưởng thức mới dành cho cà phê: Cà phê không chỉ là ly nước có vị theo sở thích; Cà phê còn mang theo những giá trị của công sức hoà quyện với cái tâm của người tạo ra nó.

Cà phê sẽ trở thành nghệ thuật, như Tiến Đạt khẳng định: Kinh doanh cà phê của anh không chỉ để đạt mục tiêu về doanh thu, lợi nhuận, hay sự nhân lên của hệ thống các cửa hàng, mà là nơi để 05:30 Early Morning thổi bùng lên những cảm xúc giá trị, 05:30 Early Morning tự đạt được sự thăng hoa, tự vận hành, tự có một đời sống riêng, như mong muốn của người nghệ sĩ dành cho bất kỳ tác phẩm nào của mình: được ra mắt và lan tỏa giá trị tốt đẹp của mình.

ĐỌC THÊM:

Tết-Ta: Những món ăn văn hóa mang màu may mắn tại châu Á

Tết-Ta: Nghệ thuật cân bằng âm dương trong mâm cơm năm mới

Tết-Ta: Khám phá nguồn cung collagen tinh túy từ ẩm thực mùa xuân

Credits

Photography: RabHuu Studio