cover
Cover Món ăn châu Á là biểu tượng cho những lời chúc may mắn dịp năm mới
cover

Món ăn châu Á không chỉ là sự kết hợp của hương vị đặc trưng mà còn chứa đựng những biểu tượng văn hóa sâu sắc, đặc biệt trong dịp năm mới

Mỗi món ăn ngày Tết ở khắp các quốc gia Châu Á không chỉ là những những thức ăn bày biện ngon mắt cho mâm cỗ Tết sung túc, đủ đầy, mà còn là một bức tranh sống động nơi văn hóa truyền thống đan cài với hạnh phúc hiện tại và gieo mầm cho những ước mơ về một năm mới nhiều điều viên mãn. Từ chiếc bánh chưng vuông vức, bánh tét dài đầy đặn, đến sợi mì mang ý nghĩa trường sinh… mỗi món ăn ngày Tết của người châu Á đều chứa đựng một thông điệp đầy ý nghĩa cho ngày đầu xuân.

Hãy để những món ăn được Tatler giới thiệu dưới đây trở thành lời chúc may mắn cho năm mới của bạn.

Vì sao thịnh vượng, sức khỏe và hạnh phúc lại quan trọng ở châu Á?

Trong mọi hoạt động đầu năm, từ phong tục thờ cúng tổ tiên, trang trí nhà cửa đến những câu chúc Tết và phong tục tặng lì xì đầu năm của người châu Á luôn có ba giá trị được chú trọng nhất trong năm mới là thịnh vượng, sức khỏe và hạnh phúc. 

Từ lâu, triết học và văn hóa đã đặt nền tảng cho những giá trị quan trọng của người Á Đông. Trong đó, quan niệm về “Ngũ phúc” trong văn hóa Trung Hoa cổ đại bao gồm phú quý, trường thọ, khang ninh, đức hạnh, và thiện chung đã ảnh hưởng sâu sắc đến tư tưởng và lối sống của nhiều quốc gia châu Á. Những giá trị này không chỉ là khát vọng cá nhân mà còn là tiêu chí để xây dựng một xã hội hài hòa và bền vững.

Các giá trị trên càng phát triển mạnh mẽ trong nền văn minh lúa nước. Trong xã hội châu Á, sự thịnh vượng được đo lường qua mùa màng bội thu và gia đình sung túc, trong khi sức khỏe là điều kiện tiên quyết để lao động và hạnh phúc gắn liền với sự hòa thuận trong gia đình và cộng đồng.

Khám phá: Tết-Ta 2025: 9 sự kiện văn hóa nghệ thuật nổi bật dịp Tết Ất Tỵ

Tatler Asia
Những món ăn dịp năm mới rất được người châu Á chú trọng
Above Những món ăn dịp năm mới rất được người châu Á chú trọng
Những món ăn dịp năm mới rất được người châu Á chú trọng

Gia đình đóng vai trò trung tâm trong văn hóa châu Á, bởi đó là nơi hội tụ của ba giá trị quan trọng này. Mối quan hệ bền chặt giữa các thế hệ không chỉ phản ánh sự gắn bó mà còn là biểu tượng của thịnh vượng, sức khỏe và hạnh phúc. Những mối quan hệ giữa các thế hệ được gắn kết qua các phong tục và nghi lễ, chính là minh chứng sống động cho cách người Á Đông gìn giữ và lan tỏa giá trị qua thời gian. 

Trong xã hội hiện đại, những giá trị này vẫn giữ vai trò cốt lõi nhưng được tái định nghĩa để phù hợp hơn với cuộc sống ngày nay như: thịnh vượng không chỉ là tiền bạc mà còn là cơ hội phát triển; sức khỏe được mở rộng bao gồm cả sức khỏe tinh thần; trong khi hạnh phúc được hiểu là sự cân bằng giữa công việc và đời sống cá nhân, cũng như gắn giá trị cá nhân với các giá trị của cộng đồng.

Nghệ thuật chúc mừng năm mới qua ẩm thực Á Đông

Ở châu Á, mỗi món ăn không chỉ là kết quả của phối hợp hài hòa nguyên liệu tự nhiên, bản địa, mà còn là biểu tượng cho văn hóa và mang đậm ý nghĩa tinh thần. Chính nghệ thuật sáng tạo, liên tưởng cùng khả năng kết hợp phong phú của người Á Đông đã mang đến những món ăn ngày Tết không chỉ ngon miệng, đẹp mắt, mà còn như lời gửi gắm nhiều thông điệp ý nghĩa và gieo hy vọng cho một năm mới thuận lành.

Tatler Asia
Những món ăn dịp năm mới mang màu sắc đỏ và vàng tượng trưng cho tài lộc, may mắn
Above Những món ăn dịp năm mới mang màu sắc đỏ và vàng tượng trưng cho tài lộc, may mắn
Những món ăn dịp năm mới mang màu sắc đỏ và vàng tượng trưng cho tài lộc, may mắn

Trong mọi món ăn, hình dáng và màu sắc luôn được người Á Đông chăm chút để thể hiện những mong ước tốt lành. Hình tròn đầy của bánh bao hay bánh gạo tượng trưng cho sự đoàn viên và sung túc, trong khi màu đỏ, vàng, và xanh lá thường xuất hiện trong các món ăn lễ hội để biểu trưng cho may mắn, thịnh vượng, và sự tươi mới. Nguyên liệu cũng được lựa chọn kỹ lưỡng, không chỉ dựa trên giá trị dinh dưỡng mà còn vì ý nghĩa biểu tượng. Chẳng hạn như cá trong tiếng Trung Quốc đồng âm với “dư dả”, hạt sen và táo tàu gợi nhắc đến sức khỏe và sự trường thọ. Phương pháp chế biến cũng mang tính biểu tượng sâu sắc: các món hấp giữ trọn vị tự nhiên, thể hiện sự tôn trọng nguyên liệu và mong cầu sức khỏe, trong khi lẩu với nhiều nguyên liệu kết hợp là biểu tượng cho sự gắn kết trong gia đình và trong cộng đồng.

Ngoài ra, nghệ thuật trình bày món ăn ở châu Á cũng được nâng tầm thành một hình thức sáng tạo. Bố cục món ăn thường phản ánh triết lý âm dương và ngũ hành, tạo nên sự hài hòa trong từng chi tiết. Các món ăn thường được bày theo số lẻ, tượng trưng cho sự phát triển và thịnh vượng không ngừng.

Thông điệp đầu năm - Bạn chọn món ăn nào?

Thay cho lời chúc đầu năm mới, hãy thưởng thức và khám phá mười hai món ăn mà Tatler đã tìm kiếm từ các quốc gia trên khắp châu Á trong một “mâm cỗ” dưới đây. Chúc năm mới của bạn trọn vẹn với 12 tháng đủ đầy và hạnh phúc.

Yu Sheng/Yee Sang - Phồn vinh và phú quý (Singapore và Malaysia)

Tatler Asia
Yu Sheng, là một món ăn truyền thống được phục vụ trong lễ mừng năm mới của Trung Quốc ở một số vùng của Châu Á, đặc biệt là ở Malaysia và Singapore
Above Yu Sheng, là một món ăn truyền thống được phục vụ trong lễ mừng năm mới của Trung Quốc ở một số vùng của Châu Á, đặc biệt là ở Malaysia và Singapore
Yu Sheng, là một món ăn truyền thống được phục vụ trong lễ mừng năm mới của Trung Quốc ở một số vùng của Châu Á, đặc biệt là ở Malaysia và Singapore

Trong dịp Tết tại Singapore và Malaysia, món Yu Sheng (gỏi cá sống) không chỉ là một món ăn mà còn là nghi thức truyền thống đầy màu sắc và ý nghĩa. Mỗi thành phần trong món ăn này tượng trưng cho những lời chúc tốt lành như sức khỏe, thịnh vượng và thành công. Khi món gỏi được trộn càng đều và tung càng cao, không khí càng trở nên sôi động và tràn đầy hy vọng cho một năm mới viên mãn.

Bánh Chưng và Bánh Tét - Gắn kết và hài hòa (Việt Nam)

Tatler Asia
Bánh chưng truyền thống Việt Nam với xôi thịt lợn, đậu xanh và lá dong
Above Bánh chưng truyền thống Việt Nam với xôi thịt lợn, đậu xanh và lá dong
Bánh chưng truyền thống Việt Nam với xôi thịt lợn, đậu xanh và lá dong

Tết cổ truyền Việt Nam không thể thiếu hình ảnh của Bánh Chưng và Bánh Tét. Với nhân thịt heo và đậu xanh được gói trong lớp nếp dẻo thơm, Bánh Chưng vuông tượng trưng cho đất, còn Bánh Tét tròn đại diện cho trời. Sự kết hợp này không chỉ thể hiện triết lý âm dương hài hòa mà còn là lời nhắc nhở về tình thân và sự đoàn tụ trong mỗi gia đình.

Há cảo và Chả giò - Tài lộc và thịnh vượng (Trung Quốc)

Tatler Asia
Món há cảo tôm
Above Món há cảo tôm
Món há cảo tôm

Trong văn hóa Tết của người Trung Quốc, há cảo và chả giò là biểu tượng của sự giàu có. Há cảo với hình dáng như thỏi vàng cổ, còn chả giò vàng ruộm như những thanh bạc lấp lánh, mang ý nghĩa chúc phúc cho một năm mới đầy đủ và thịnh vượng.

Món lẩu - Sum họp và đoàn viên (Đài Loan)

Tatler Asia
Lẩu cay Tứ Xuyên và lẩu nấm trường sinh
Above Lẩu cay Tứ Xuyên và lẩu nấm trường sinh
Lẩu cay Tứ Xuyên và lẩu nấm trường sinh

Ngồi quanh nồi lẩu nghi ngút khói vào đêm giao thừa đã trở thành một truyền thống không thể thiếu của các gia đình Đài Loan. Mỗi gia đình có cách chuẩn bị nồi lẩu riêng, từ nước dùng đến nguyên liệu, nhưng ý nghĩa chung là sự gắn kết và sẻ chia. Việc cùng nhau thả các nguyên liệu yêu thích vào nồi lẩu không chỉ làm phong phú bữa ăn mà còn tạo nên những khoảnh khắc khó quên.

Mont Lone Yay Paw - Sự đoàn kết ngọt ngào (Myanmar)

Tatler Asia
Món Mont Lone Yay Paw
Above Món Mont Lone Yay Paw
Món Mont Lone Yay Paw

Trong dịp Tết Thingyan tại Myanmar, Mont Lone Yay Paw - những viên bánh gạo nếp nhân đường thốt nốt - là món ăn không thể thiếu. Được phủ thêm dừa nạo trắng tinh, món bánh này không chỉ hấp dẫn bởi hương vị mà còn mang thông điệp về sự gắn kết và khởi đầu tốt đẹp, làm nổi bật tinh thần lễ hội.

Payasam - Thịnh vượng và may mắn (Ấn Độ)

Tatler Asia
Bánh pudding gạo Ấn Độ
Above Bánh pudding gạo Ấn Độ
Bánh pudding gạo Ấn Độ

Payasam là món tráng miệng đặc trưng của Ấn Độ thường xuất hiện trong các lễ hội năm mới như Ugadi. Với sự kết hợp của sữa, gạo hoặc bún, đường thốt nốt và các loại hạt, món ăn này tượng trưng cho sự thịnh vượng và dồi dào. Hương vị béo ngậy cùng sắc vàng từ nghệ tây làm nổi bật ý nghĩa phong phú của món ăn này trong văn hóa Ấn Độ.

Những món tráng miệng màu vàng - May mắn và thành công (Thái Lan)

Tatler Asia
Món tráng miệng truyền thống Khanom Tan của Thái Lan
Above Món tráng miệng truyền thống Khanom Tan của Thái Lan
Món tráng miệng truyền thống Khanom Tan của Thái Lan

Các món tráng miệng như Thong Yip, Thong Yod và Foi Thong là điểm nhấn trong dịp Tết Songkran của Thái Lan. Với màu vàng óng ánh, những món ăn này không chỉ đẹp mắt mà còn mang ý nghĩa chúc phúc về tài lộc và khởi đầu thuận lợi. Được làm từ lòng đỏ trứng và đường, chúng là hiện thân của sự tinh tế trong ẩm thực Thái Lan.

Toshikoshi Soba - Trường thọ và viên mãn (Nhật Bản)

Tatler Asia
Above Món mì Toshikoshi Soba thường được người Nhật Bản thưởng thức đầu năm mới

Vào đêm giao thừa, người Nhật thường ăn Toshikoshi Soba, món mì tượng trưng cho sự trường thọ và giải phóng khỏi những điều không may mắn của năm cũ. Những sợi mì mảnh, dễ cắt, mang ý nghĩa của sự chuyển giao nhẹ nhàng và hy vọng vào một năm mới trọn vẹn.

Tteokguk - Khởi sự vạn điều may (Hàn Quốc)

Tatler Asia
Canh Tteokguk cùng các món ăn đầu năm mới của Hàn Quốc
Above Canh Tteokguk cùng các món ăn đầu năm mới của Hàn Quốc
Canh Tteokguk cùng các món ăn đầu năm mới của Hàn Quốc

Người Hàn Quốc chào đón năm mới với bát canh tteokguk, được nấu từ bánh gạo thái lát mỏng trong nước dùng đậm đà. Món ăn này không chỉ mang lại cảm giác ấm cúng mà còn tượng trưng cho sự đổi mới và thăng tiến, là nghi thức không thể thiếu để bắt đầu năm mới.

Num Ansom - Bảo vệ và phước lành (Campuchia)

Tatler Asia
Num Ansom gan ngỗng được phục vụ trong Tết Choul Chnam Thmey (Ảnh: Instagram / @thelabbysokimheng)
Above Num Ansom gan ngỗng được phục vụ trong Tết Choul Chnam Thmey (Ảnh: Instagram / @thelabbysokimheng)
Num Ansom gan ngỗng được phục vụ trong Tết Choul Chnam Thmey (Ảnh: Instagram / @thelabbysokimheng)

Vào dịp Tết Choul Chnam Thmey, Num Ansom là món bánh truyền thống không thể thiếu trên bàn tiệc của người Campuchia. Được làm từ gạo nếp, nhân chuối hoặc thịt heo và gói trong lá chuối, món bánh này được xem như lời cầu chúc bình an và phước lành cho người nhận.

Trái cây hình tròn và bánh nếp - Tài lộc và gắn kết (Philippines)

Tatler Asia
Món Bibingka (Ảnh: Instagram / @bettybestsph)
Above Món Bibingka (Ảnh: Instagram / @bettybestsph)
Món Bibingka (Ảnh: Instagram / @bettybestsph)

Người dân Philippines tin rằng những loại trái cây có hình tròn, tượng trưng cho đồng xu, sẽ mang lại tài lộc trong năm mới. Trong khi đó, các loại bánh nếp như Bibingka và Suman là biểu tượng của sự đoàn tụ gia đình, làm cho bàn tiệc ngày Tết thêm phần trọn vẹn.

Lontong và Ketupat - Kết nối và biết ơn (Indonesia)

Tatler Asia
Món bánh Ketupat của Philippines
Above Món bánh Ketupat của Philippines
Món bánh Ketupat của Philippines

Lontong và Ketupat là hai món ăn không thể thiếu trong dịp Tết của người Indonesia. Với hình dáng độc đáo và thường được ăn kèm cùng các món cà ri hoặc rendang, hai loại bánh này là biểu tượng của sự đoàn kết và lòng biết ơn - những giá trị mà mọi người luôn hướng tới khi bước vào năm mới.