Nhà sưu tầm Lân Lê tìm đến thế giới của những cỗ máy cơ khí từ một món quà thể hiện tình yêu, nhưng anh đã chọn ở lại và dấn thân vì sự say mê dành cho kỹ nghệ chế tác, những lát cắt lịch sử và khát vọng lưu giữ dòng chảy thời gian
Nhiều năm về trước, một chương mới trong cuộc đời của chàng kỹ sư trẻ đã mở ra khi anh nhận được một chiếc đồng hồ từ người bạn đời: một chiếc đồng hồ Orient chạy pin - món quà chúc mừng cột mốc hoàn thành luận văn tốt nghiệp. Chiếc đồng hồ mang cơ chế quartz đơn giản ấy không chỉ là hiện thân của tình yêu, mà đã trở thành “mối tình đầu” dẫn lối anh vào một hành trình thám hiểm vô tận.. Ngày hôm nay, bộ sưu tập của nhà sưu tầm Lân Lê là một thế giới đa sắc và đầy tính kỷ luật. Ở đó, người ta có thể tìm thấy bộ ba Omega Speedmaster gắn liền với huyền thoại Michael Schumacher, những phiên bản giới hạn vinh danh các nhiệm vụ Apollo của NASA, cho đến chiếc Rolex Daytona sử dụng bộ máy El Primero huyền thoại. Mỗi chiếc đều là kết quả của những năm tháng nghiên cứu nghiêm túc, tuân thủ nghiêm ngặt triết lý “nguyên bản” và mang một danh phận, một sứ mệnh riêng biệt: tái hiện những ký ức quý giá nhất trong cuộc đời anh.
Đọc thêm: Thương hiệu đồng hồ Thụy Sĩ Cuervo y Sobrinos chính thức có mặt tại Việt Nam


Hãy bắt đầu câu chuyện từ những chiếc đồng hồ Orient - những tạo tác dẫn lối anh đến với niềm đam mê sưu tầm, và duyên cớ nó đến với cuộc đời anh...
Bà xã tôi bây giờ chính là người đã tặng chiếc đồng hồ đó như một món quà chúc mừng khi tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp. Đó là một chiếc đồng hồ pin thuộc thương hiệu Orient. Ở thời điểm ấy, tôi không biết quá nhiều về thế giới Haute Horlogerie, nhưng món quà mang ý nghĩa tinh thần vô giá này đã kích thích sự tò mò trong tôi. Tôi bắt đầu tìm hiểu sâu hơn về Orient, rồi từ việc đào sâu lịch sử hình thành của họ, tôi bị cuốn vào dòng chảy của những cỗ máy cơ khí và dần bước sang thế giới của Omega. Chiếc đồng hồ cơ đầu tiên tôi tự mua cho mình cũng là một chiếc Orient Bambino – một tạo tác mà giới mộ điệu luôn đánh giá là xuất sắc nhất trong phân khúc tầm giá 200–300 USD.
Đối với tôi, sở hữu đồng hồ là một hành trình dài để tìm hiểu, thấu hiểu câu chuyện lịch sử, thẩm mỹ thiết kế và giá trị văn hóa độc bản của từng cá thể đồng hồ; là tấm gương phản chiếu sở thích riêng biệt, đồng thời là cách tôi làm giàu thêm kiến thức của mình về kỹ thuật chế tác đỉnh cao.
Niềm đam mê của anh đối với những bộ máy Chronograph bắt nguồn từ đâu, và anh đã định hình “vùng an toàn” của mình như thế nào sau những trải nghiệm đầu tiên?
Tôi bắt đầu hành trình này với một sự ngây thơ rất phổ biến: say sưa với thế giới vintage nhưng lại thiếu hụt kiến thức nền tảng. Tôi từng nghĩ chỉ cần mua được một chiếc Omega “Bát quái” là đủ để tự tin. Nhưng thị trường vintage vô cùng khốc liệt, tài liệu chính thống về thập niên 60–70 rất khan hiếm. Kết quả là tôi đã nhận được “cú lừa đầu tiên” trong đời khi mua phải một chiếc Frankenwatch (đồng hồ bị lai tạp vỏ và máy). Đó là một khoản học phí không hề nhỏ.
Chính bước vấp đó đã buộc tôi phải tư duy lại. Tôi quyết định thiết lập một “vùng an toàn” mang tính thực tế và phù hợp: phù hợp với tài chính, kích thước cổ tay, công việc kỹ sư của mình và đặc biệt là nguồn thông tin phải minh bạch. Tôi chọn bắt đầu lại với dòng Omega Speedmaster Automatic kích thước 39mm từ giai đoạn 1990s–2000s.
Phân khúc này cho tôi một nền tảng an toàn để học hỏi: từ việc hiểu cấu trúc phức tạp của một bộ máy chronograph, phân biệt các biến thể mặt số, cho đến logic của số tham chiếu (reference) và số serial để nhận biết tình trạng nguyên bản. Thay vì chạy theo số lượng hay những danh xưng “đời càng cũ càng giá trị”, tôi tập trung xây dựng kiến thức.
Thành quả của giai đoạn kỷ luật đó là ba chiếc đồng hồ tôi vẫn lưu giữ trân trọng đến nay: chiếc Speedmaster Day-Date MK40 ref. 3520.50 với kim và cọc số đã chuyển màu patina tuyệt đẹp, chiếc Speedmaster “Mk40” ref. 3820.53 “Michael Schumacher’s Choice”, và chiếc Speedmaster Reduced Schumacher “Red Dial” đầy sắc màu vui tươi.
Vậy hành trình anh mở rộng bộ sưu tập sang những chiếc Omega Moonwatch gắn liền với lịch sử chinh phục không gian bắt đầu như thế nào?
Khi kiến thức về tính năng Chronograph đã vững vàng, tôi tự nhiên bị thu hút bởi một chương sử vĩ đại hơn: hành trình chinh phục Mặt Trăng của dòng Omega Speedmaster “Moonwatch”. Một lần nữa, tôi áp dụng chiến lược “vùng an toàn” khi nhắm vào giai đoạn thập niên 90 và đầu 2000. Đây là thời kỳ mà nhiều người cho là “quá mới để gọi là vintage”, nhưng chúng lại sở hữu một điểm giao thoa lý tưởng: giữ vẹn nguyên DNA thiết kế kinh điển, kế thừa giáo trình chế tác cơ khí huyền thoại của bộ máy cót tay 321 thông qua các bộ máy cải tiến 861/1861, và quan trọng là có tài liệu đối chiếu rất rõ ràng.
Lúc này, tôi không còn mua đồng hồ bằng đôi tai nghe người bán kể chuyện, mà mua bằng sự thấu hiểu. Tôi đã tự vạch ra một chủ đề sưu tầm nghiêm túc xoay quanh các nhiệm vụ Apollo của NASA. Lần lượt, những tạo tác quý hiếm như Speedmaster Apollo 11 40th Anniversary, Speedmaster Moonwatch Apollo XVII 40th Anniversary, và Speedmaster Apollo-Soyuz 35th Anniversary đã thuộc về bộ sưu tập của tôi. Cả ba chiếc đều là phiên bản giới hạn, sử dụng máy cót tay 1861/1863, và quan trọng nhất, chúng hoàn toàn nguyên bản. Đối với tôi, sự “nguyên bản” luôn luôn tối thượng hơn sự “hiếm có”.
Đọc thêm: Gia tài vô giá của thời gian

Chiếc Rolex Daytona sử dụng bộ máy Zenith El Primero trong bộ sưu tập của anh có một câu chuyện săn tìm vô cùng đặc biệt. Cơ duyên nào đã đưa tạo tác này đến với anh?
Là một người đam mê dòng đồng hồ bấm giờ (chronograph), không ai là không biết đến bộ máy El Primero của Zenith – bộ máy chronograph tự động đầu tiên trên thế giới được công bố vào năm 1969.
Một sự thật lịch sử thú vị là từ năm 1970 đến năm 2000, Rolex vẫn chưa tự sản xuất được bộ máy chronograph tự động in-house, vì vậy họ đã mua lại máy El Primero của Zenith và tinh chỉnh lại theo tiêu chuẩn khắt khe của mình để trang bị cho dòng Daytona. Tôi đã mất ròng rã 3 năm trời tìm kiếm, săn lùng trên mọi mặt trận, và rồi cơ duyên gõ cửa một cách đầy bất ngờ khi tôi tình cờ gặp được một người sưu tầm đồng ý nhượng lại tác phẩm nguyên bản của họ. Đó là một khoảnh khắc thỏa mãn tột cùng của hành trình sưu tầm.
Từ một người say mê Speedmaster, điều gì đã đưa anh trở thành một người hâm mộ của Jean‐Claude Biver và sở hữu chiếc TAG Heuer Autavia 2017?
Trong quá trình nghiên cứu sâu về Omega, tôi nhận ra dấu ấn thiên tài của Jean‐Claude Biver – người đã vực dậy thương hiệu này trong thập niên 1990 bằng những chiến lược mang tính thời đại khi gắn kết Speedmaster với Schumacher, NASA hay James Bond.
Sau này, khi chèo lái TAG Heuer, ông đã khẳng định tầm nhìn vĩ đại bằng việc khởi xướng dự án Heuer 02 – một bộ máy chronograph in-house mạnh mẽ, tạo nên nền tảng vững chắc để tái định vị thương hiệu. Tình yêu đồng hồ trong tôi đã nâng tầm thành sự ngưỡng mộ sâu sắc dành cho con người này. Tôi quyết định tìm kiếm và sở hữu chiếc TAG Heuer Autavia 2017 như một cách để đồng hành cùng một trong những di sản cuối cùng của Jean‐Claude Biver trước khi ông nghỉ hưu. Chiếc đồng hồ đó đối với tôi không chỉ là một cỗ máy thời gian, mà là lời tri ân dành cho một tượng đài đã định hình lại toàn bộ nền công nghiệp xa xỉ.

Đứng ở bối cảnh hiện tại, anh nhận định thế nào về cơ hội của các nhà sưu tầm trong giai đoạn chuyển giao này của ngành đồng hồ?
Tôi rất tâm đắc với một câu nói: “Trong một thế giới ngắn ngủi mà mọi thứ dễ trở nên lỗi thời và mất đi, chúng ta cần thứ gì đó vĩnh cửu, và vì thế nghệ thuật chế tác đồng hồ vẫn còn cả tương lai phía trước.” Giai đoạn hậu đại dịch mở ra một “điểm gãy” và sự giao thoa vô cùng thú vị. Chúng ta đang thấy các vật liệu tối tân như ceramic, carbon, silicon, titan siêu nhẹ được kết hợp nhuần nhuyễn với các kỹ nghệ hoàn thiện thủ công di sản của Thụy Sĩ. Đồng thời, đây là thời điểm chuyển giao thế hệ lãnh đạo tại các tập đoàn lớn như LVMH, Richemont hay Swatch Group. Những tư duy mới đang tái cấu trúc lại định vị của các thương hiệu để hướng tới thế hệ tương lai.
Đối với các nhà sưu tầm, đây là cơ hội vàng để sở hữu những “dấu mốc lịch sử” – những tạo tác phản ánh bước ngoặt chuyển mình mang tính thời đại. Những mẫu đồng hồ ra đời trong giai đoạn giao thoa công nghệ và di sản này chắc chắn sẽ có giá trị sưu tầm lâu dài và trở thành những biểu tượng được săn đón trong tương lai.

Có một mối liên kết đặc biệt nào xuyên suốt các tạo tác trong bộ sưu tập của anh ngoài những câu chuyện cá nhân không?
Ngoài tính nguyên bản thì đó là việc tôi luôn tìm kiếm những bộ máy đánh dấu “nhiệm vụ cuối cùng” hoặc cột mốc chuyển giao công nghệ của một thương hiệu.
Hãy nhìn vào chiếc Omega Speedmaster Tokyo 2020 Olympic Limited Edition mặt số “Panda” mà tôi sở hữu. Khi Omega ra mắt phiên bản kỷ niệm này vào năm 2018 (chỉ bán tại thị trường Nhật Bản), họ đã trang bị bộ máy lên cót tay Calibre 1861 huyền thoại. Không lâu sau đó, vào năm 2019, phiên bản kỷ niệm 50 năm Apollo 11 xuất hiện với bộ máy nâng cấp 3861 (với các công nghệ Co-Axial, Master Chronometer, dây tóc silicon), và đến năm 2021 thì máy 1861 chính thức bị khai tử. Ngay khi nhận ra cơ hội sở hữu một trong những chương cuối cùng của kỷ nguyên máy 1861/1863, tôi đã không chần chừ một giây nào. Sự tương tác cơ học, việc lắng nghe tiếng cót, cảm nhận cỗ máy phản hồi dưới ngón tay mình – đó là sự kết nối thiêng liêng mà tôi luôn tìm kiếm trong nghệ ẢNH thuật chế tác đồng hồ.
ĐỌC NGAY
Nhà thiết kế Steffany Trần: Dáng hình của hồi ức
Nhà làm phim du lịch Kop Dinh: Mười năm độc hành ghi lại nhịp thở thế giới
Doanh nhân, vận động viên Trịnh Bằng: Những lời tâm sự chân thành
Credits
Photography: RABHUU




