50 ปีความสัมพันธ์ไทย–จีน โครงสร้างใหม่แห่งความมั่งคั่ง: ความร่วมมือที่ขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยี

ในอดีต คนไทยเป็นเพียงผู้บริโภคสินค้าเทคโนโลยีจากจีน แต่ในยุคใหม่นี้บทบาทได้เปลี่ยนไปจากเดิม บริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่อย่าง Huawei, Xiaomi หรือผู้ผลิตแบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้ารายใหญ่ CATL ไม่ได้มองไทยเป็นเพียงแค่ตลาดอีกต่อไป แต่เป็นฐานที่มั่นสำหรับการวิจัยและพัฒนา (R&D)

อ่านเพิ่มเติม: Kasing Lung ศิลปินผู้อยู่เบื้องหลังความคลั่งไคล้ Labubu

Huawei: ขับเคลื่อนอุตสาหกรรมดิจิทัลไทย

Huawei เป็นผู้นำระดับโลกด้านเทคโนโลยี 5G โดยในปี 2023 บริษัทมีส่วนแบ่งตลาดกว่าร้อยละ 46 ของตลาด 5G ทั่วโลก ปัจจุบันบริษัทหันมาให้ความสำคัญกับการพัฒนาเทคโนโลยี AI และ Computing มากยิ่งขึ้น โดยเป็นการรวม AI เข้ากับระบบการประมวลผลเพื่อสร้างนวัตกรรมและโซลูชั่นใหม่ๆ เพื่อใช้ในการยกระดับอุตสาหกรรมเป็นดิจิทัล

Huawei เข้ามาดำเนินธุรกิจในประเทศไทยตั้งแต่ช่วงปี 2000 รวมกว่า 20 ปี มีส่วนร่วมในการพัฒนาอุตสาหกรรมดิจิทัลของไทยในหลายด้าน โดยเฉพาะการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานด้านดิจิทัล การพัฒนาบุคลากร ผ่านการจัดตั้ง Huawei ASEAN Academy (Thailand) และความร่วมมือกับมหาวิทยาลัยกว่า 40 แห่งในไทย เพื่อขับเคลื่อนนวัตกรรมในภูมิภาค ทั้งยังมีเป้าหมายให้ประเทศไทยเป็นศูนย์กลางดิจิทัลของอาเซียน ผ่านโครงการนำร่องหลายโครงการ เช่น โรงพยาบาลอัจฉริยะแห่งแรกของไทย (Siriraj Hospital – 1st Smart Hospital) ท่าเรืออัจฉริยะแห่งแรกของไทย (Hutchison Port – 1st Smart Sea Port) เหมืองแร่อัจฉริยะแห่งแรกของไทย (SCG – 1st Smart Mining) สถานีรถไฟอัจฉริยะแห่งแรกของไทย (Bangsue Station – 1st Smart Railway Station)

Xiaomi: ความร่วมมือด้าน AI ไปจนถึงเวิ้งฟ้าอวกาศ

Xiaomi เป็นหนึ่งในผู้ผลิตสมาร์ทโฟนรายใหญ่ของโลก และยังมีผลิตภัณฑ์อื่นๆ อีกมากมาย เช่น อุปกรณ์ IoT (Internet of Things) ผลิตภัณฑ์ไลฟ์สไตล์

Xiaomi มีความร่วมมือกับบริษัทไทยหลายแห่ง โดยเฉพาะการขยายการลงทุนในประเทศไทยด้านยานยนต์ไฟฟ้าและเทคโนโลยี IoT ซึ่งในปีนี้ Xiaomi ได้มีพิธีลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MoU) ระหว่างหน่วยงานไทย-จีน ในด้านเทคโนโลยีหลายฉบับ เช่น

• ร่างบันทึกความเข้าใจว่าด้วยการส่งเสริมความร่วมมือด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI) ระหว่างกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งราชอาณาจักรไทย กับคณะกรรมการการพัฒนาและปฏิรูปแห่งชาติแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน
• ร่างบันทึกความเข้าใจว่าด้วยการส่งเสริมด้านการลงทุนในสาขาเศรษฐกิจดิจิทัล ระหว่างสำนักงานคณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก กับกระทรวงพาณิชย์สาธารณรัฐประชาชนจีน
• ร่างบันทึกความเข้าใจว่าด้วยความร่วมมือด้านการส่งเสริมการจัดตั้งห้องปฏิบัติการร่วมด้านปัญญาประดิษฐ์ ระหว่างกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม แห่งราชอาณาจักรไทย กับกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน
• ร่างบันทึกความเข้าใจระหว่างกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม กับสำนักงานบริหารอวกาศแห่งชาติจีนเกี่ยวกับอุปกรณ์สำรวจสภาพอวกาศโดยรอบของดวงจันทร์ไทย – จีน ภายใต้พันธกิจอวกาศยานสำรวจดวงจันทร์ฉางเอ๋อ หมายเลข 7

CATL: จิ๊กซอว์สำคัญผลักดันไทยสู่ศูนย์กลาง EV เอเชีย

CATL (Contemporary Amperex Technology) หนึ่งในผู้ผลิตแบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้าที่ใหญ่ที่สุดในโลก จากมณฑลฝูเจี้ยน (มณฑลฮกเกี้ยน) ได้ร่วมมือกับ Arun Plus (บริษัทในเครือ ปตท.) ในการตั้งโรงงานประกอบแบตเตอรี่สำหรับรถยนต์ไฟฟ้าแบบ Cell-To-Pack (CTP) ในประเทศไทย มูลค่ากว่า 3.6 พันล้านบาท โดยใช้เทคโนโลยีขั้นสูงของ CATL ภายในพื้นที่เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก จังหวัดชลบุรี

การลงทุนครั้งนี้นับเป็นก้าวแรกสู่การเป็นผู้ผลิตแบตเตอรี่ครบวงจรของอาเซียน และการเป็นศูนย์กลางการผลิตรถยนต์ไฟฟ้าแห่งภูมิภาค โดยปัจจุบันประเทศไทยเราคือผู้ผลิตรถยนต์รายใหญ่อันดับ 10 ของโลก ที่มีเป้าหมายปรับเปลี่ยนการผลิตรถยนต์สันดาปภายใน 30 เปอร์เซ็นต์ของศักยภาพการผลิตเกือบ 3 ล้านคันต่อปี ให้เป็นรถยนต์ไฟฟ้า EV ภายในปี 2030

การเงินคืออีกหนึ่งกลไกสำคัญที่สะท้อนถึงอิทธิพลที่เพิ่มขึ้นของจีน ธนาคารจีนชั้นนำอย่าง ICBC (Industrial and Commercial Bank of China) และ People’s Bank of China (PBOC) ได้เข้ามามีบทบาทในไทยอย่างชัดเจน พวกเขาไม่ได้แค่ให้บริการกับบริษัทจีนที่มาลงทุนในประเทศไทย แต่ยังอำนวยความสะดวกในการค้าขายสองสกุลเงิน (บาท-หยวน) ซึ่งช่วยลดความเสี่ยงจากความผันผวนของเงินดอลลาร์สหรัฐ

ICBC สร้าง Financial Hub ผลักดันโครงการ Belt and Road Initiative

ICBC (Industrial and Commercial Bank of China) เป็นธนาคารที่มีขนาดใหญ่ที่สุดของจีน และเป็นธนาคารที่มีมูลค่าสินทรัพย์มากที่สุดในโลก ได้ยกระดับความร่วมมือทางการเงินและเศรษฐกิจระหว่างไทย–จีน เพื่อสร้างการเติบโตทางเศรษฐกิจร่วมกัน โดยมีการเพิ่มบทบาทของ ICBC ในประเทศไทยที่สำคัญๆ คือ

• การเชื่อมโยงธนาคาร ICBC กับโครงการ Financial Hub ไทย และเป็นช่องทางใหม่ให้ธนาคารมีส่วนร่วมในการผลักดันโครงการ Belt and Road Initiative ของรัฐบาลจีนได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น ผ่านสิทธิประโยชน์ต่างๆ ภายใต้ Financial Hub
• การใช้กลไกทางการเงินสนับสนุนการค้าการลงทุนระหว่างไทย-จีน โดยเฉพาะภาคอุตสาหกรรมสำคัญ เช่น รถยนต์ไฟฟ้า พลังงานทดแทน และอุตสาหกรรมดิจิทัล เป็นต้น ตลอดจนการสนับสนุนผู้ประกอบการไทยที่มุ่งสู่ตลาดจีน
• ประสานและยกระดับการลงทุนด้านเทคโนโลยีทางการเงิน (FinTech) และการพัฒนาแพลตฟอร์มธนาคารดิจิทัล เพื่อรองรับธุรกรรมข้ามพรมแดน และพัฒนา e-CNY (Digital Yuan) คู่ขนานกับการพัฒนา CBDC ของไทย
• การพัฒนาศักยภาพของสถาบันการเงินของรัฐในด้านการเงินสีเขียว (Green Finance) ร่วมกับ EXIM Bank

People’s Bank of China กับทางเลือกสกุลเงิน

ในปีที่แล้ว People’s Bank of China (PBOC) หรือธนาคารกลางของจีน ร่วมกับธนาคารแห่งประเทศไทย ได้ลงนามใน MoU ว่าด้วยการส่งเสริมการใช้เงินสกุลท้องถิ่น ที่มีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและการเข้าถึงการใช้เงินสกุลท้องถิ่นในการชำระค่าสินค้าและบริการ ซึ่งสอดคล้องกับแนวนโยบายของ ธปท. ที่มุ่งสร้างระบบนิเวศทางการเงินให้เอื้อต่อการค้าและการลงทุนในภูมิภาค

นี่จึงไม่ใช่แค่เรื่องของความสะดวกสบายในการทำธุรกรรม แต่คือการสร้างทางเลือกใหม่ในระบบการเงินระดับภูมิภาค การที่ธุรกิจไทยสามารถใช้เงินหยวนในการซื้อขายกับคู่ค้าจีนได้โดยตรง เท่ากับเป็นการเพิ่มทางเลือกและความยืดหยุ่นทางเศรษฐกิจ ซึ่งเป็นการขยายอิทธิพลทางเศรษฐกิจของจีนโดยมีไทยเป็นพันธมิตรสำคัญ

โครงการเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (Eastern Economic Corridor) หรือ EEC เป็นหนึ่งในยุทธศาสตร์สำคัญของประเทศไทยในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจไปสู่ Thailand 4.0 มีเป้าหมายในการยกระดับพื้นที่สามจังหวัด ได้แก่ ฉะเชิงเทรา ชลบุรี และระยอง ให้เป็นศูนย์กลางอุตสาหกรรมแห่งอนาคตและนวัตกรรมระดับโลก ซึ่งการพัฒนา “เมืองอัจฉริยะ” (Smart City) ถือเป็นองค์ประกอบสำคัญที่จะช่วยรองรับการเติบโตทางเศรษฐกิจและประชากรในพื้นที่

จีนในฐานะประเทศคู่ค้าและนักลงทุนรายใหญ่ของไทย ได้เข้ามามีบทบาทอย่างชัดเจนในการพัฒนาโครงการ EEC โดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้านเทคโนโลยีและโครงสร้างพื้นฐานสำหรับเมืองอัจฉริยะ การลงทุนจากจีนในไทยเติบโตขึ้นอย่างต่อเนื่อง และนักลงทุนจากจีนมีความเชี่ยวชาญในด้านการก่อสร้างและเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับเมืองอัจฉริยะ ไม่ว่าจะเป็น

• เทคโนโลยี 5G และดิจิทัล: บริษัทเทคโนโลยีชั้นนำจากจีนหลายแห่ง เช่น Huawei และบริษัทในเครือ Alibaba Cloud ได้เข้ามามีส่วนร่วมในการวางโครงสร้างพื้นฐานด้านดิจิทัลและเทคโนโลยี 5G ในพื้นที่ EEC เพื่อรองรับระบบอัจฉริยะต่างๆ เช่น การขนส่งอัจฉริยะ (Smart Mobility) และระบบบริหารจัดการข้อมูลขนาดใหญ่ (Big Data)
• นิคมอุตสาหกรรมอัจฉริยะ: นิคมอุตสาหกรรมหลายแห่งใน EEC ได้รับการออกแบบให้เป็นนิคมอัจฉริยะ (Smart Park) โดยดึงดูดนักลงทุนจีนในอุตสาหกรรมเป้าหมาย เช่น ยานยนต์ไฟฟ้า (EV) และเทคโนโลยีสะอาด ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดการพัฒนาที่ยั่งยืน
• การเชื่อมโยงโครงสร้างพื้นฐาน: โครงการขนาดใหญ่ เช่น โครงการรถไฟความเร็วสูงเชื่อมสามสนามบิน ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการเชื่อมโยงทางบกและทางรางตามแนวคิด “Belt and Road Initiative (BRI)” ของจีน ได้ช่วยยกระดับการเดินทางและการขนส่งสินค้าในพื้นที่ EEC และเชื่อมโยงไทยกับภูมิภาคอื่นๆ อย่างมีประสิทธิภาพ

กล่าวได้ว่า ความร่วมมือระหว่างไทยและจีนในการพัฒนาเมืองอัจฉริยะในพื้นที่ EEC เป็นการผนึกกำลังกันของยุทธศาสตร์การพัฒนาของทั้งสองประเทศ จีนเข้ามาพร้อมกับเงินลงทุน เทคโนโลยี และประสบการณ์ที่ช่วยให้โครงการใน EEC เป็นรูปธรรมได้เร็วขึ้น ขณะที่ไทยเองก็ได้รับประโยชน์จากการยกระดับเศรษฐกิจ สร้างงาน และเปลี่ยนผ่านสู่ยุคอุตสาหกรรมไฮเทค ซึ่งความสัมพันธ์เชิงยุทธศาสตร์นี้จะเป็นปัจจัยสำคัญในการกำหนดทิศทางเศรษฐกิจของภูมิภาคในอนาคต

“จีนไทยใช่อื่นไกล พี่น้องกัน” วลีที่ติดหูคนไทยมาช้านาน สะท้อนถึงมิตรภาพและความแน่นแฟ้นที่มีมายาวนาน

ตลอดระยะเวลา 50 ปีที่ผ่านมา ความสัมพันธ์ไทย-จีนเติบโตอย่างต่อเนื่อง และในโอกาสสำคัญนี้ เราได้เห็นภาพที่ชัดเจนว่าความร่วมมือทางเศรษฐกิจได้ก้าวข้ามจากมิติเดิมๆ สู่มิติใหม่ที่เน้นการเป็นหุ้นส่วนความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์ ไม่ใช่แค่การลงทุนเพื่อผลกำไร แต่เป็นการร่วมกันสร้าง “มิติใหม่แห่งความมั่งคั่ง” ที่จะหล่อหลอมเศรษฐกิจและสังคมของทั้งสองประเทศให้เติบโตไปพร้อมกันในอีกหลายทศวรรษข้างหน้า

อ่านเพิ่มเติม:

Black Myth: Wukong & Wuchang: Fallen Feathers สองนักรบเกม RPG ที่พลิกวงการ

Wang Ning มหาเศรษฐีจีนหน้าใหม่ 2025 ผู้เปลี่ยนของเล่น Pop Mart เป็นเหมืองทองคำ

สุดยอดไอเดียชาญฉลาด: 10 สิ่งประดิษฐ์จากเอเชียที่พลิกโฉมโลกอย่างเงียบงาม