Marina Trần Vũ: Triết lý 'xanh' không thỏa hiệp của nữ CEO từng làm việc tại các tập đoàn đa quốc gia

"Khi kinh tế đối mặt với những biến động, nhiều doanh nghiệp buộc phải cắt giảm các yếu tố ‘xa xỉ’, và bền vững thường là một trong những điều bị hy sinh đầu tiên," Marina Tran Vu chia sẻ. "Điều này thật sự đáng thất vọng, bởi trên thực tế, tính bền vững nên là giải pháp dài hạn, chứ không chỉ là một thứ “xa xỉ” mà ta quan tâm khi mọi thứ thuận lợi".

Sự bền vững của một doanh nghiệp không chỉ phụ thuộc vào quy mô sản xuất: Nó còn nằm ở cách vận hành và tư duy chiến lược. Dù sản xuất hàng loạt có thể làm gia tăng dấu chân sinh thái, nhưng điều đó không có nghĩa rằng chỉ những doanh nghiệp nhỏ mới có khả năng duy trì tính bền vững.

Vấn đề cốt lõi nằm ở việc áp dụng các phương pháp sản xuất và quản lý có trách nhiệm: Từ việc minh bạch trong chuỗi cung ứng đến sử dụng vật liệu tái tạo. Trong bối cảnh không thể quay lại thời kỳ sản xuất thủ công, doanh nghiệp buộc phải đổi mới và tìm ra giải pháp cân bằng giữa tăng trưởng và bảo vệ môi trường. Quan trọng hơn cả, thay vì chạy theo nhu cầu tiêu dùng tức thời, doanh nghiệp cần có vai trò dẫn dắt, định hướng nhận thức để khách hàng hiểu được giá trị thực sự của sự bền vững.

Đọc thêm: Vải sợi dứa Pinalina – Chất liệu đang “dệt” nên giấc mơ xanh cho thời trang bền vững Việt Nam?

Một trong những rào cản lớn nhất đối với việc phổ biến sản phẩm bền vững chính là quan niệm: “hàng xanh” luôn đắt đỏ và khó tiếp cận. Nhưng theo Marina Tran Vu, đó là một hiểu lầm đáng tiếc. "Nhiều người mặc định rằng tính bền vững đồng nghĩa với chi phí cao, nhưng thực tế không phải vậy: Giá thành cao của các sản phẩm bền vững phần lớn xuất phát từ việc quy mô sản xuất còn nhỏ, chưa thể đạt đến mức tối ưu như các phương thức truyền thống.

Một khi đạt đến mức độ phổ biến rộng rãi, sản phẩm bền vững hoàn toàn có thể có giá thành ngang bằng, thậm chí rẻ hơn nhựa”. Do đó, cô cho rằng, quan niệm “bền vững đồng nghĩa với xa xỉ” thực chất chỉ là một định kiến chưa được kiểm chứng đầy đủ.

Một thách thức khác mà các thương hiệu “xanh” phải đối mặt là greenwashing - sự tô vẽ về tính bền vững để thu hút người tiêu dùng. Nhưng ranh giới giữa nỗ lực thực sự và sự cường điệu hóa đôi khi không rõ ràng. Nếu một sản phẩm cải thiện 50% tác động môi trường nhưng chưa thể phân hủy hoàn toàn, liệu có bị xem là “đánh lừa” khách hàng? Nếu một thương hiệu sử dụng nhựa tái chế nhưng vẫn cần nhựa nguyên sinh để đảm bảo chất lượng, thì đó là bước đi đúng đắn hay chỉ là một chiến lược tiếp thị? Không có câu trả lời tuyệt đối, nhưng điều quan trọng nhất vẫn là sự minh bạch.

Với Marina Tran Vu, điều tốt nhất mà một doanh nghiệp có thể làm là minh bạch tối đa, đó cũng là điều mà doanh nghiệp của cô cũng đang hướng tới. Để tránh cái bẫy greenwashing, các công ty nên công khai  nói rõ về nguồn gốc vật liệu, lợi ích cũng như những giới hạn của sản phẩm, cuối cùng để người tiêu dùng tự quyết định xem sản phẩm có xứng đáng với niềm tin của họ hay không. Nếu làm tốt việc này, nền tảng tin tưởng của người tiêu dùng sẽ được xây dựng theo thời gian.

Cuối cùng, cân bằng giữa giá trị đạo đức và lợi nhuận không phải là bài toán riêng của các startup bền vững mà của bất kỳ doanh nghiệp nào. Nguyên tắc cốt lõi vẫn là sự trung thực, không phóng đại, không tô hồng, không đánh lừa. Trong một thị trường ngày càng khó tính và hoài nghi, điều khiến một thương hiệu thực sự bền vững không chỉ nằm ở sản phẩm, mà còn ở sự chân thành và cam kết lâu dài với giá trị mà họ theo đuổi.

Marina Tran Vu cho rằng, Việt Nam vẫn chưa được thế giới biết đến nhiều về công nghệ hay đổi mới sáng tạo. Sự thiệt thòi này khiến sự hiện diện của các doanh nghiệp Việt dễ bị mờ nhạt. Tuy nhiên, một trong những thách thức lớn nhất của doanh nghiệp chúng ta là chưa quá quan tâm đến thị trường bên ngoài: Nhiều doanh nghiệp Việt Nam chỉ tập trung vào nội địa. Nhưng để thành công trên trường quốc tế, chúng ta cần có một tư duy toàn cầu: Từ xây dựng thương hiệu, kể chuyện, đến phát triển sản phẩm và thực thi chiến lược.

Để thay đổi điều đó, doanh nghiệp Việt cần một tư duy vượt ra khỏi biên giới, song song với việc xây dựng nền tảng vững chắc từ giáo dục. Khi thế hệ trẻ, đặc biệt là phụ nữ, được tiếp cận sớm với khoa học, công nghệ và tư duy kinh doanh, họ sẽ có đủ sự tự tin để tham gia vào những lĩnh vực còn thiếu vắng dấu ấn Việt Nam. Đây không chỉ là sự chuẩn bị cho một thế hệ lãnh đạo mới mà còn là bước đi chiến lược, đưa các doanh nghiệp trong nước cạnh tranh một cách mạnh mẽ trên sân chơi quốc tế.

Thế hệ doanh nhân trẻ hiện tại có lợi thế hơn khi phát triển bền vững trở thành xu hướng toàn cầu. Nhưng để bứt phá, doanh nghiệp Việt cần đầu tư vào công nghệ, tối ưu chi phí và tạo ra sản phẩm vừa thân thiện môi trường, vừa phù hợp với thị trường quốc tế.

Tính bền vững sẽ không chỉ dừng lại ở việc tốt cho môi trường,  mà sẽ trở thành một yếu tố gắn liền với khả năng chi trả, lợi ích sức khỏe. Những đột phá thực sự sẽ đến từ các kỹ thuật sản xuất hàng loạt tiên tiến, khai thác tài nguyên thông minh hơn và giảm chi phí. Khi các sản phẩm bền vững trở nên thực sự dễ tiếp cận và tiện dụng, chúng ta sẽ chứng kiến một sự chuyển đổi rõ rệt sang nền kinh tế xanh.

ĐỌC NGAY

Cam kết Net Zero 2050: Khi nông nghiệp Việt chuyển mình để kiến tạo “hương vị” bền vững

Longchamp công bố báo cáo CSR 2024: Đề cao giá trị con người và sự kế thừa

“Không có cái đẹp nào là vô tội”: Thời trang bền vững hóa ra chưa bền vững đến thế?