Nghệ thuật của sự cho đi

Sống có trách nhiệm và lòng nhân ái không chỉ là sự giàu có đích thực, mà còn là chìa khóa mở ra nhiều cơ hội thành công đối với những người biết cho đi, đồng thời những giá trị lâu dài cho bản thân và xã hội. Mặc dù loạt nghiên cứu của Paul K. Piff cho thấy người có thu nhập thấp và trung bình thường có xu hướng độ lượng hơn do họ dễ đồng cảm với những trải nghiệm khó khăn của người khác, nhưng điều này không có nghĩa rằng người giàu thì ích kỷ hơn. Nghiên cứu của Paul Smeets trong công trình Giving behavior of millionaires (tạm dịch: Hành vi cho đi ở các tỷ phú), cho thấy rằng giới siêu giàu, mặc dù ít chịu ảnh hưởng từ nhu cầu cơ bản, lại có xu hướng đầu tư nhiều hơn vào các hoạt động từ thiện. Smeets chứng minh rằng lòng tốt và sự cho đi của các tỷ phú không chỉ là kết quả của lòng trắc ẩn mà còn là sự tự khẳng định giá trị và mong muốn để lại di sản tốt đẹp cho xã hội.

Nếu xem lòng tốt của sự cho đi giống như một loại ”hàng hóa xa xỉ” thì giới siêu giàu (high net worth individuals/ ultra-high net worth individuals – HNWI/UHNWI) là những ngươi càng sẵn lòng chi mạnh cho các mục đích từ thiện. Theo nghiên cứu từ tổ chức Philanthropy Impact, sự cho đi có tất cả các đặc điểm của một loại hàng hóa xa xỉ: khi mức thu nhập tăng lên, mức độ đóng góp từ thiện cũng tăng theo tỷ lệ thuận. Các số liệu cho thấy rằng giới siêu giàu đóng góp một phần đáng kể trong các quỹ từ thiện toàn cầu, khẳng định vai trò quan trọng của tầng lớp này trong việc thúc đẩy sự phát triển bền vững và các giá trị nhân đạo. Năm 2020, người ta ước tính rằng những người siêu giàu trên toàn cầu đã quyên góp tổng cộng 175 tỷ USD cho các hoạt động từ thiện. Cũng theo Philanthropy Impact, 91 phần trăm số người cho đi tại Anh là những người có tài sản trên 1 triệu bảng. Điều này phủ nhận quan niệm người giàu thường keo kiệt – một nhận định có phần mang tính thiên kiền được nhiều nghiên cứu ủng hộ, trong số đó có công trình của Paul K. Piff – bởi sự đóng góp của họ thật sự tạo ra được tác động cho xã hội.

Bill Gates, Warren Buffett, Mark Zuckerberg, Elon Musk,... đều chia sẻ quan điểm này. Họ là những tỷ phú thuộc hội Giving Pledge – những người giàu cam kết dành phần lớn tài sản của mình vì sự phát triển của nhân loại. Trong số những doanh nhân và giới tinh hoa châu Á, Jack Ma, nhà sáng lập Alibaba, nổi bật khi là doanh nhân phục vụ thiện nguyện nhiều nhất Trung Quốc với việc thành lập quỹ từ thiện Jack Ma Foundation nhằm hỗ trợ giáo dục và phát triển bền vững, với một tầm nhìn sâu rộng. “Nếu bạn có một triệu, đó là tiền của bạn – khi bạn có 20 triệu, bạn bắt đầu gặp rắc rối. Khi bạn có một tỷ, đó không phải là tiền của bạn, đó là quỹ mà xã hội trao cho bạn”. Một ví dụ khác là Tỷ phú Ấn Độ Gautam Adani – người giàu nhất châu Á – và gia đình cam kết sẽ quyên góp 7,7 tỷ USD cho hoạt động từ thiện xã hội. 

Tại Việt Nam, ông Phạm Nhật Vượng, thông qua Quỹ Thiện Tâm, đã đóng góp hàng nghìn tỷ đồng cho các hoạt động y tế, giáo dục và hỗ trợ người nghèo. Năm 2020, ông Phạm Nhật Vượng đã góp 77 triệu USD cho Quỹ để tài trợ cho các chương trình giáo dục, y tế. Hay như bà Nguyễn Thị Phương Thảo, CEO VietJet, chung tay cùng chính phủ trong dự án phòng chống COVID-19 khi ủng hộ 100 tỷ cho Quỹ Vaccine COVID, song song với các hoạt động viện trợ y tế, xây dựng trường học, bệnh viện tại các địa phương khó khăn. Những đóng góp của giới tinh hoa không chỉ làm thay đổi bộ mặt xã hội mà còn để lại một di sản sâu sắc về trách nhiệm xã hội và lòng nhân ái. Điều này khẳng định rằng, sự giàu có không chỉ nằm ở của cải vật chất mà còn ở khả năng tạo ra tác động tích cực cho cộng đồng.

Vì sao người giàu lại cho đi? Có lẽ là vì họ quan niệm sự cho đi giống như một hình thức “trả trước” cho những ân huệ sau này sẽ xảy đến với họ, với người khác hoặc với xã hội tương lai. Theo đó, sự cho đi không phải là mất mát mà là một sự đầu tư vào tương lai chung. Khi cho đi, chúng ta đang gieo mầm cho những cơ hội, không chỉ cho người nhận mà còn cho chính bản thân và cộng đồng. Đó là sự đầu tư vào con người và giá trị xã hội. Đó là cách giới tinh hoa làm giàu bằng giá trị và ý nghĩa thay vì bằng vật chất.

Sự cho đi tầm vĩ mô của giới giàu và siêu giàu là điều kiện cần để lan tỏa tinh thần thiện nguyện, cũng như truyền cảm hứng và động lực để lôi kéo mọi tầng lớp xã hội khác tham gia vì mục đích cao cả. Đó cũng chính là nền tảng để lan tỏa tinh thần “pay it forward” (tạm dịch: đáp đền nối tiếp) – một “đầu tàu” nhân đạo dẫn dắt những “toa tàu” nhân đạo khác. Khi những người giàu có chọn đầu tư vào cộng đồng thông qua các hoạt động từ thiện và quỹ xã hội, họ không chỉ đang trả lại cho xã hội mà còn gieo hạt giống cho một tương lai tốt đẹp hơn. Đây không phải là mất mát, mà là một dạng đầu tư cao quý – đầu tư vào nhân loại.

Sức tàn phá của bão Yagi trong thời gian vừa qua là một lời nhắc nhở mạnh mẽ về sức mạnh của thiên nhiên và sự mong manh của con người, nhưng cũng đồng thời là sự chứng giám cho sức mạnh đoàn kết dân tộc và sự cho đi của toàn bộ xã hội Việt Nam. Trong những thời khắc khó khăn nhất khi tâm bão đi qua, sự đoàn kết và lòng nhân ái càng bền chặt hơn và đã tạo nên những câu chuyện đáng khâm phục từ những cá nhân và gia đình giàu có tại Việt Nam.

Đơn cử như câu chuyện giàu lòng trắc ẩn của và GS.TS Lê Ngọc Thạch ủng hộ 1 tỷ VND cho quỹ cứu trợ của báo Tuổi trẻ. Hay như câu chuyện xúc động của ca sĩ Hà Anh Tuấn, ca sĩ Tùng Dương đều đóng góp cá nhân một số tiền rất lớn và dùng sự tín nhiệm và sức ảnh hưởng của mình kêu gọi đồng bào mọi miền tương trợ cho nạn nhân bão lũ. Tương tự như vậy, câu chuyện cao cả của tập thể lãnh đạo và người dân tỉnh Quảng Ninh từ chối gói hỗ trợ 100 tỷ VND để nhường cho các địa phương bị thiệt hại nặng nề hơn.

Không cần phải là hiện kim mới là trân quý, ông Hoàng Nam Tiến nguyên Chủ tịch FPT Software vận động Quỹ Hope Foundation của Tập đoàn FPT hỗ trợ những người dân hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng bởi ngập lụt, sạt lở và tái thiết cuộc sống cho đồng bào sau bão. Bên cạnh đó, đội ngũ kỹ thuật viên tinh nhuệ của FPT Telecom cũng xung phong tham gia khắc phục các sự cố kỹ thuật để khôi phục hệ thống điện viễn thông cho miền Bắc.

Ngoài ra còn phải kể đến công sức của vô vàn những đóng góp thầm lặng ngoài kia vì đồng bào nơi xa. Người góp hiện kim, người góp công, người phụ dựng nhà, dọn đường, người tiếp lương thực – sức nào thì việc này vì một miền Bắc chóng bình phục khỏi thiên tai.

Sự cho đi đầy thiện nguyện này không chỉ giúp giảm bớt nỗi đau khổ tức thời, mà còn là biểu hiện của tinh thần không bỏ rơi bất kỳ ai. Sự đóng góp của toàn bộ xã hội, nhất là của giới siêu giàu là một động lực quan trọng để duy trì sự giúp đỡ theo hướng bền vững.

Có thể bạn muốn biết: Bớt lựa chọn để có nhiều thời gian hơn

Đối với tầng lớp giàu và siêu giàu, việc cho đi không chỉ dừng lại ở những hành động tức thời mà còn cần phải được thực hiện theo chiến lược dài hạn để tạo ra sự thay đổi thực sự. Đây là một hành động không chỉ mang lại lợi ích cho cộng đồng mà còn góp phần xây dựng và củng cố giá trị thương hiệu cá nhân và doanh nghiệp, cũng như và để lại một di sản tốt đẹp. Những dự án dài hạn như các quỹ phòng hộ, chương trình bảo vệ môi trường, hay các sáng kiến cộng đồng đều là những ví dụ điển hình cho sự bền vững trong việc cho đi.

Kết thúc bài viết này, chúng tôi muốn gửi gắm một lời kêu gọi tinh tế đến những cá nhân hoặc gia đình đang sở hữu sự giàu có không chỉ về vật chất mà còn về tầm nhìn. Hãy tiếp tục lan tỏa tinh thần nhân đạo, biến sự giàu có của mình thành công cụ để xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn, nơi mà sự giàu có được đo bằng số lượng nụ cười và hy vọng được tạo ra trong cộng đồng. Đó chính là nghệ thuật của sự cho đi.

XEM THÊM:

Men theo tàu sắt đi khắp Việt Nam

Phim ảnh đang nâng cao nhận thức về vấn nạn bạo hành như thế nào?

Làm gì trong 48 giờ ở Bangkok?