Đầu bếp Darren Teoh, bếp trưởng kiêm chủ nhà hàng nổi tiếng Dewakan tại Malaysia, chia sẻ góc nhìn sâu sắc về tính sáng tạo và truyền đạt những kinh nghiệm cho những ai đang đi trên con đường này
Đó là một ngày bầu trời có màu hồng khá đẹp làm nổi bật tòa tháp đôi Petronas biểu tượng và tạo nên một tầm nhìn ngoạn mục từ phía nhà hàng. Tuy nhiên, sau khoảng một tiếng đồng hồ làm việc, tôi phát hiện mình không thể nào tập trung vì đang bận che giấu khối năng lượng đầy lo lắng với cả đội. Tôi thấy tâm trí mình nhảy loạn xạ và bắt đầu bận tâm đến những tiểu tiết.
Tôi phân tâm bởi vì một người bạn vừa chụp cho tôi bài đăng trên Reddit của một vị khách hàng giấu tên, tỏ ý không hài lòng với trải nghiệm buổi tối tại nhà hàng. Cho dù chúng tôi có xứng đáng bị nhận đánh giá gay gắt đó hay không, thì cũng không có cách nào để chúng tôi trả lời được cho vị khách hàng ẩn danh trực tuyến kia, người đang có những ý kiến một chiều về Dewakan.
Tôi thất vọng vì dường như không ai hiểu được công sức và tâm huyết cần có cho một trải nghiệm ăn uống kéo dài đến hai tiếng rưỡi tại nhà hàng, bất kể chúng tôi đã đổ dồn nhiệt huyết ra sao.
Ngay từ đầu, tôi vẫn luôn biết mình đang làm gì, nhưng sau 9 năm, mọi chuyện cũng không hề dễ dàng hơn với công việc làm chủ nhà hàng này. Bạn sẽ học được một hai mẹo để xoa dịu cảm xúc, nhưng điều đó không giúp bạn miễn nhiễm với cảm giác bị tổn thương sâu sắc mỗi khi chúng ta không đáp ứng được kỳ vọng của ai đó.
Và thế là tôi hít một hơi thật sâu giữa lúc đang phục vụ, lặp lại một câu thần chú cũ mang ý nghĩa kêu gọi một người phải “dũng cảm—[phải] dũng cảm bất chấp nguy hiểm, chỉ trích và đe dọa”. Đó là một phần trong quy tắc của Biệt kích Hoàng gia mà tôi đã học khi còn nhỏ và trong những ký ức mà tôi có thể nhớ được, đó luôn là một phần quan trọng trong các giá trị sống của tôi, thậm chí còn quan trọng hơn khi chúng thể hiện trong công việc.

Above Nội thất của Dewakan, nhà hàng Michelin hai sao đầu tiên của Malaysia

Above Đầu bếp Darren Teoh, patron chef của nhà hàng Dewakan và là người được vinh danh Asia’s Most Influential
Fail again - Fail better
Trong phần giới thiệu về A Work In Progress của đầu bếp René Redzepi, Lars Ulrich - một tay trống của ban nhạc Metallica và là người không xa lạ gì với quá trình sáng tạo - đã viết rằng: “Sáng tạo là khám phá những gì bạn không biết và nắm bắt những gì bạn đã biết. Can đảm đi sâu vào sự thiếu hiểu biết của chính mình với chỉ một lượng kiến thức trang bị cơ bản có thể là một cách mạnh mẽ để sáng tạo. Khi bạn thực sự bước ra ngoài và tạo ra thứ gì đó, nó sẽ là sản phẩm kết hợp của những gì bạn không biết và những gì bạn biết.”
Sáng tạo về cơ bản luôn bắt đầu từ lòng dũng cảm hơn là sự kiên trì. Tôi từng thấy một người bạn xăm trên cổ tay trái của mình dòng chữ “Fail again” và rồi trên cổ tay còn lại “Fail better”. Đó là hai trong ba phần của câu nói nổi tiếng đến từ nhà văn Samuel Beckett: “Try again, fail again and fail better”. (Có lẽ người bạn của tôi đã bỏ qua phần đầu của câu trích dẫn vì mặc định việc thử lại đã bao hàm trong quá trình thất bại lần nữa; hoặc có thể anh ấy chỉ đơn giản là... không có đủ cổ tay!)
Đừng bỏ lỡ: Aulis Phuket - Nhà hàng Michelin tiếp theo của “ông vua Michelin” Simon Rogan
Và đây là bản chất phản trực giác của sự sáng tạo: rằng người ta vẫn có thể thất bại, nhưng thất bại lần sau tốt hơn lần trước. Để làm được điều này, một người không nên tập trung vào bản thân sự thất bại mà vào sự tinh chỉnh sau đó. Họ phải liên tục đối mặt với thách thức của việc loại bỏ hay xóa đi bất cứ hành động nào có thể là trở ngại với sự sáng tạo. Bởi vậy, sáng tạo không phải là hành động một lần, mà là cả quá trình liên tục.
Sáng tạo đòi hỏi bạn phải “đi lang thang trong sự hờ hững”; để cho phép bản thân đi lạc và trở nên dễ tổn thương, những giá trị gần với lòng dũng cảm. Quá trình khám phá những điều chưa biết và thoải mái với việc mắc lỗi lầm đó là vô giá đối với sự sáng tạo.
Để chuẩn bị cho việc trình bày trước đám đông, để mở những lý tưởng trước sự chỉ trích hoặc phán xét và sẵn sàng chịu tổn thương vì điều đó không phải dấu hiệu của sự yếu đuối. Làm được những điều đó đòi hỏi lòng dũng cảm. Và mặc dù có thể sợ bị chế giễu, nhưng sự sáng tạo đòi hỏi chúng ta phải làm công việc của mình theo những tiêu chuẩn mà ta cho là quan trọng và rồi cho phép người khác có thể (không) thích nó.
Tìm ra điều quan trọng
Điều này không có nghĩa là tôn vinh quá mức công việc mà chúng ta đang làm. Tôi luôn nhắc mình rằng đỉnh cao nghệ thuật thủ công phải được mài giũa trong sự cô đơn và im lặng. Phần thưởng là khi bạn đạt được những dấu mốc chỉ riêng mình bạn biết. Sự phô trương, chỉ trích hay khen ngợi đều không phải thứ giúp bạn tiến lên.
Tôi tự nhủ rằng có một mục đích kiên định sẽ tốt hơn là chỉ tập trung vào kết quả.
Tôi nhắc bản thân tạo ra những không gian cho phép sự thất bại: Đã thử. Đã thất bại. Không sao cả.
Những người sợ mình trông ngớ ngẩn nhưng vẫn bắt đầu sẽ đạt được nhiều thành tựu hơn những người muốn trở nên hoàn hảo - họ thường không bao giờ bắt đầu.
Đừng bỏ lỡ: “Thần đồng” Quang Dương: “Em tin pickleball sẽ vượt qua tennis”
Trong điệu nhảy phức tạp của sự sáng tạo, chắc chắn sẽ có những tiếng nói, dù tốt hay xấu, để đánh giá nỗ lực của bạn. Đây là điều không tránh khỏi.
Và đáng tiếc rằng, tôi cũng không thể nói quá trình này sẽ trở nên ít thử thách hơn theo thời gian - thực tế không phải vậy. Nhưng tôi cũng dần nhận ra cùng với sự khiêm tốn nhất định, rằng mình có khả năng phân biệt được những ý kiến nào là thực sự hữu ích cho mình và con đường nghệ thuật mà mình đã chọn.
Hầu hết mọi người đều chấp nhận rằng dư luận giống như một con lắc thường bị điều khiển bởi những người có sức ảnh hưởng nhờ lượng theo dõi cao. Mặc dù điều này có thể đúng, nhưng nó không nhất thiết định nghĩa sự thật của bạn. Việc lấy lại quyền làm chủ những câu chuyện của bạn đi cùng một quyết định có ý thức để xác định xem những người có sức ảnh hưởng này có thật sự ảnh hưởng đến những điều quan trọng của bạn không. Giảm đi khả năng tác động của họ với những giá trị của bản thân, bạn sẽ thấy mình được giải phóng và tự do để tham gia hoàn toàn vào công việc của mình.
Nhưng bất kỳ sự chuyển đổi nào cũng đòi hỏi bước đầu tiên đó - bước đi của sự không chắc chắn, đầy dao động, sợ hãi và mơ hồ của lòng dũng cảm.
Darren Teoh là patron chef của Dewakan, một trong những nhà hàng đầu tiên của Malaysia đạt sao Michelin vào năm 2022 và sau đó được nâng cấp lên hai sao vào năm 2023. Nhà hàng này đã được công nhận là một trong 50 nhà hàng tốt nhất châu Á vào năm 2019 và 2021, trong khi Darren được vinh danh là Asia’s Most Influential 2023 đồng thời có tên trong Danh sách Gen.T năm 2017.
Bài luận này là một phần trong loạt bài viết ý kiến của Tatler từ những người được vinh danh là Người có ảnh hưởng nhất châu Á, nêu bật nhiều ý kiến khác nhau từ khắp khu vực, đưa ra quan điểm chuyên môn, lời khuyên, dự báo và tư duy lãnh đạo. Bài viết được chuyển ngữ từ bài viết gốc “Creativity takes courage: Chef Darren Teoh on why failure should be an option” của tác giả Darren Teoh, đăng trên Tatler Asia.
Topics




