10 แง่คิดจากบทชีวิตที่อุทิศเพื่อสิ่งแวดล้อมของ ดร. เจน กูดดอลล์ นักวานรวิทยา ผู้เป็นแบบอย่างของนักวิทยาศาสตร์รุ่นหลัง

ลองนึกว่าระบบนิเวศก็เหมือนผืนผ้าที่ถักทอไว้อย่างสวยงาม สิ่งมีชีวิตแต่ละสายพันธุ์เปรียบเสมือนเส้นด้ายที่แตกต่างกัน เมื่อสายพันธุ์หนึ่งหายไปจากระบบนิเวศนั้น ก็เหมือนกับการดึงเส้นด้ายออกจากผืนผ้าทอ และเมื่อเส้นด้ายถูกดึงออกไปจนมากพอสมควร ผืนผ้าแห่งระบบนิเวศก็จะขาดวิ่น และระบบนิเวศก็จะล่มสลาย นี่คือสิ่งที่กำลังเกิดขึ้นทั่วโลก

ฉันอยากใช้ชีวิตในป่ากับสัตว์ต่างๆ ในแอฟริกามาตั้งแต่ตอนอายุ 10 ขวบ ตอนที่ฉันไปศึกษาเรื่องชิมแปนซีในปี 1960 ฉันไม่ได้เข้าเรียนในมหาวิทยาลัย ฉันแค่หลงใหลในเรื่องสัตว์มากๆ และรู้สึกประหลาดใจมากเมื่อได้มีโอกาสเข้าไปเรียนรู้เรื่องของชิมแปนซี สัตว์ที่ถือได้ว่าเป็นญาติที่ใกล้ชิดที่สุดของมนุษย์เรา

Dr. Louis Leakey อาจารย์ที่ปรึกษาบอกกับฉันว่า “เจน ผมเลือกคุณให้เป็นนักศึกษาเพื่อเรียนเรื่องชิมแปนซี การที่คุณไม่ได้เข้าเรียนในมหาวิทยาลัย ทำให้ความคิดของคุณไม่ได้ถูกครอบงำด้วยทัศนคติที่ลดทอนความสำคัญของศาสตร์ที่ศึกษาเรื่องสัตว์ในตอนนั้น แต่ตอนนี้ผมอยากให้นักวิทยาศาสตร์ยอมรับในตัวคุณ ผมขอโทษที่ต้องบอกว่าคุณต้องมีใบปริญญา และเราไม่มีเวลาเรียนปริญญาตรี ดังนั้น ผมจึงให้คุณเข้าเรียนปริญญาเอกด้านพฤติกรรมวิทยาที่มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์”

เราไม่ใช่สิ่งมีชีวิตที่มีความรู้สึกนึกคิดเพียงชนิดเดียวบนโลกนี้ ชิมแปนซีมีบุคลิกที่ชัดเจน พวกมันสามารถแสดงอารมณ์ความรู้สึกออกมาได้อย่างชัดเจน เพราะพวกมันเป็นญาติที่ใกล้ชิดที่สุดของเราทางชีววิทยา พวกมันมีด้านที่มืดมนและโหดร้ายคือ สามารถฆ่าและทำสงครามแบบดั้งเดิมได้ แต่พวกมันก็แสดงความรัก ความเห็นอกเห็นใจ และความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ เช่น เมื่อชิมแปนซีตัวผู้ที่ไม่ใช่ญาติรับเลี้ยงลูกกำพร้าที่ไม่มีแม่และช่วยชีวิตลูกลิงตัวนั้นไว้

เรื่องที่น่าเศร้าก็คือ หลายครั้งที่ผู้คนทำงานแบบแยกส่วนและไม่ได้คิดอย่างรอบด้าน มีกลุ่มคนในสหรัฐอเมริกาพยายามอย่างหนักที่จะปิดเหมืองถ่านหิน ปริมาณการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์จะได้ไม่เพิ่มขึ้นอีกต่อไป แต่พวกเขาไม่ได้คิดถึงคนที่ต้องตกงาน ถ้าผู้คนเริ่มคิดแบบองค์รวม มันจะเป็นสถานการณ์ที่ทุกฝ่ายได้ประโยชน์

อีลอน มัสก์ อาจเชื่อว่าเขาจะค้นพบดาวเคราะห์ในช่วงชีวิตของเขาที่มนุษย์สามารถอาศัยอยู่ได้ และย้ายครึ่งหนึ่งของเผ่าพันธุ์เราไปอยู่บนดาวเคราะห์นั้น แต่ฉันไม่เชื่อว่านั่นจะเป็นจริง เรามีเพียงดาวเคราะห์ที่สวยงามดวงเดียวนี้ที่เรียกว่าบ้าน ทุกคนต้องร่วมมือกันเพื่อรักษามันไว้ เราจำเป็นต้องฟื้นภูมิปัญญาให้กลับคืนมาด้วยการพัฒนากรอบความคิดที่แตกต่าง กรอบความคิดที่ไม่ได้มุ่งเน้นแค่เรื่องกำไรและขาดทุน

เมื่อฉันพูดว่าเราเป็นสิ่งมีชีวิตที่มีสติปัญญาสูงที่สุดที่เคยเดินบนโลกใบนี้ ฉันตั้งใจที่จะไม่บอกว่าเราเป็นสิ่งมีชีวิตที่ฉลาดที่สุด เพราะสิ่งมีชีวิตที่ฉลาดชนิดไหนกันที่จะมีวิธีการทำลายล้างบ้านเพียงหลังเดียวของมันได้อย่างเป็นระบบขนาดนี้

ตอนนี้ฉันอายุ 90 แล้ว ไม่รู้ว่าจะมีชีวิตอยู่ได้อีกกี่ปี แต่ฉันเป็นคนหัวแข็ง และไม่ยอมแพ้ต่ออะไรง่ายๆ เมื่อสิ่งต่างๆ ผิดพลาด เราก็แค่ต้องร่วมมือกันและต่อสู้อย่างเต็มที่

ฉันยังคงมีความหวังเพราะคนรุ่นใหม่ คนรุ่นใหม่เข้าใจปัญหาและเราส่งเสริมให้พวกเขาลงมือทำ พวกเขาปลูกต้นไม้ เก็บขยะ ระดมทุนเพื่อประเด็นต่างๆ ช่วยเหลือสัตว์ในศูนย์พักพิง พวกเขากำลังเปลี่ยนแปลงโลก

This story was originally written in English by Zabrina Lo.

ต้นฉบับเขียนเมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน 2024 โดย Zabrina Lo โปรดคลิกที่นี่เพื่อดูเวอร์ชันภาษาอังกฤษ

อ่านเพิ่มเติม: 

5 เทรนด์ความยั่งยืนที่ต้องจับตามองในปี 2025

รุ้ง วรางทิพย์ สัจจทิพวรรณ กับความตั้งใจที่จะให้ Ira Concept เป็นผ้าอนามัยออร์แกนิกที่ดีต่อโลก และส่งเสียงให้คนหันมาสนใจสุขภาวะของผู้หญิง

ดร. Sylvia Earle คุยถึงเหตุผลที่วิทยาศาสตร์และพลังของการเล่าเรื่องจะช่วยเยียวยาโลก