Sự chuyển mình giữa các thế hệ nữ lãnh đạo Việt dưới góc nhìn của Chuyên gia nhân sự Tiêu Yến Trinh – CEO TalentNet Corporation

Đâu là ưu thế của phụ nữ Việt khi trở thành lãnh đạo doanh nghiệp, thưa bà?

Phụ nữ Việt Nam thời nào cũng rất giỏi, tài năng và có năng lực quán xuyến cực kỳ tốt. Trong khối ASEAN, năng lực này của phụ nữ Việt không hề kém cạnh phụ nữ các nước bạn. Trên mặt bằng chung, nhân lực nữ Việt Nam tại các đô thị được coi trọng từ trong gia đình cho đến tổ chức. Tôi chưa thấy doanh nghiệp nào trả lương thấp chỉ vì nhân viên là nữ. Đây là một trong những yếu tố khác biệt. Và cũng là điều rất nhiều phụ nữ ở các quốc gia khác, kể cả các quốc gia tiến bộ đã và đang đấu tranh.

Khi trở thành lãnh đạo doanh nghiệp, tính cách mềm mỏng, linh hoạt của phụ nữ Việt được phát huy. Từ quan sát thực tiễn trong cộng đồng doanh nghiệp và tại các diễn đàn, tôi nhận thấy mỗi khi tổ chức hội thảo hay diễn đàn thì tỉ lệ lãnh đạo nữ tham gia rất đông. Các chị em không ngại khó, không ngại giao lưu, học hỏi với tinh thần cởi mở, lắng nghe tích cực. Trong giai đoạn đấu tranh giữ nước và dựng nước, tính cách chịu thương chịu khó của phụ nữ Việt đã đi vào sử sách, thơ ca thì ở thời buổi phát triển kinh tế, tính cách này càng được thể hiện rõ nét. Sự khéo léo của các nữ lãnh đạo khi chèo lái con thuyền doanh nghiệp, không ngại trao quyền cho chính phụ nữ và nâng đỡ để cùng nhau phát triển thực sự là minh chứng sống động cho tinh thần này.

Đọc thêm: Những nữ lãnh đạo nổi bật trong hành trình giáo dục Việt Nam bền vững thời kỳ mới (Kỳ 1)

Nhưng thực tế cũng cho thấy, số lượng phụ nữ ở vị trí lãnh đạo cao cấp vẫn khá khiêm tốn. Nguyên nhân là vì sao?

Quả thực tỉ lệ phần trăm nữ lãnh đạo, đặc biệt là lãnh đạo cao cấp vẫn ít ỏi. Hạn chế này xuất phát từ hai căn nguyên. Thứ nhất, ràng buộc từ giới tính. Dẫn dắt doanh nghiệp cần rất nhiều thời gian, không chỉ ở việc điều hành, quản trị mà còn là thời gian để kết nối, giao lưu, gặp gỡ khách hàng, kết nối với cộng đồng. Rõ ràng, ở khía cạnh này, đàn ông có ưu thế hơn và ít bị trói buộc hơn.

Thứ hai, trách nhiệm của phụ nữ từ lâu luôn gắn liền với việc lập gia đình, sinh con rồi chăm sóc, nuôi dạy con cái. Phụ nữ, trong vai trò của một người mẹ, người vợ, thiên tính tự nhiên khiến họ chọn lùi lại, chọn sự ổn định trong gia đình, thậm chí là từ chối cơ hội đến với họ để “gánh vác”, hy sinh cho gia đình.

Chia sẻ của bà khiến tôi nhớ đến khẩu hiệu “giỏi việc nước, đảm việc nhà”. Vô hình trung, sự ngợi ca trở thành một thước đo chuẩn mực, một ràng buộc và một loại áp lực…

Tôi cho rằng, ở mỗi thời điểm, phụ nữ nên có thứ tự ưu tiên và cần có sự chia sẻ, đồng hành từ người chồng, của gia đình. Và cho dù họ chọn sự nghiệp hay gia đình thì quyết định đó cũng cần được tôn trọng. Tôi vẫn luôn khuyến khích chị em nên thử một lần trao cơ hội cho bản thân, để xem mình có thể đi được đến đâu, làm được những gì. Điều này không phải để đạt được vị trí này, vị trí kia hay là để tìm kiếm những lời tôn vinh, mà là dám bước khỏi vùng an toàn, vươn đến sự tiến bộ của chính mình, những ước mơ mình ấp ủ và theo đuổi.

Mặc dù vậy, cũng cần phải nói thêm rằng, đang có sự chuyển biến mạnh mẽ trong ý thức hệ của phụ nữ trẻ. Nếu các thế hệ trước xem gia đình, con cái là lẽ sống thì thế hệ phụ nữ sau này có tư duy và nhiều lựa chọn hơn. Các bạn chọn làm điều các bạn muốn, điều khiến các bạn thấy hạnh phúc mà không bị chi phối bởi nhiều mong muốn của bất kỳ ai, từ gia đình cho đến người thân hay xã hội. Các bạn nghĩ thoáng hơn, tự do hơn, độc lập và sắc bén hơn. Các bạn hết mình với công việc nhưng cũng biết hưởng thụ cuộc sống hơn. Tiếp xúc với thế hệ các bạn, tôi học được cách yêu thương mình nhiều hơn và cũng bớt ôm đồm hơn.

Trong bối cảnh kinh tế hiện tại, theo bà, nữ lãnh đạo doanh nghiệp đang đối mặt với những thách thức nào? Bà có gởi gắm gì đến họ?

Tiếp xúc với nữ lãnh đạo nhiều doanh nghiệp, tôi đều cảm nhận được quyết tâm vượt thử thách của họ là rất lớn. Với bối cảnh kinh tế liên tục biến động như hiện tại, việc đầu tiên lãnh đạo doanh nghiệp cần xác lập là sự linh hoạt (Agility). Linh hoạt từ tuy duy đến cách làm, như vậy mới có thể thích ứng. Tiếp đến là mô hình kinh doanh (Business). Cần hiểu rõ xu hướng kinh tế vĩ mô, nắm được đặc thù ngành nghề kinh doanh của mình để có được những hướng đi, chiến lược kinh doanh phù hợp. Yếu tố thứ 3 là Connection. Doanh nghiệp cần tăng cường kết nối, quan hệ xã hội và cộng đồng. Thứ 4 là Digital (Công nghệ) và cuối cùng là Empathy (Thấu hiểu và chia sẻ)

Sự phát triển và thâm nhập của công nghệ vào đời sống, sản xuất ngày càng phổ biến. Do đó, các nữ lãnh đạo cần tổ chức tái cấu trúc và ứng dụng công nghệ vào quy trình, hệ thống, sản phẩm chuỗi giá trị. Nếu công nghệ không phải là thế mạnh thì nữ lãnh đạo có thể mượn, nhờ hỗ trợ từ các nguồn lực khác để thu hút nhân tài vào tổ chức của mình. Để xác định được nên ứng dụng công nghệ vào mắc xích nào trong quy trình, trước tiên nữ lãnh đạo cần xác lập rõ quy mô, lợi thế cạnh tranh của công ty trên thị trường là gì. Hiểu được lợi thế chính là nắm được yếu tố tạo nên khác biệt của doanh nghiệp, còn nhìn lại quy mô để cân nhắc tái đầu tư.

Cuối cùng, tôi hy vọng các doanh nghiệp giữ được niềm tin và lạc quan. Tương lai kinh tế Việt Nam vẫn rất sáng. Khó khăn chỉ ở giai đoạn tạm thời. Nhìn vào những định hướng của Chính phủ trong tương lai, từ phát triển hạ tầng, thu hút đầu tư công cho đến nỗ lực tinh gọn bộ máy để thúc đẩy kinh tế, thu hút đầu tư nước ngoài, cơ hội trao cho doanh nghiệp Việt là tích cực.

Cảm ơn bà đã chia sẻ!

ĐỌC NGAY 

Khai vấn từ nhà giáo dục Nguyễn Thụy Phương: “Chúng ta có một phương thức hành động đặc thù và xuất sắc đã hiện hữu từ năm 16 tuổi mà không hề biết”

Mansi Madan Tripathy, Phó Chủ tịch Shell khu vực châu Á và triết lý “lãnh đạo không giới tính”

Tiến sĩ Jane Goodall, Nhà nghiên cứu về tập tính và bảo tồn động vật: “Thế hệ trẻ vẫn có thể cứu lấy hành tinh”