BIRMINGHAM, ENGLAND - AUGUST 05: A detail shot as Jessica Li of Team Isle of Man picks up a shuttlecock during their Badminton Women's Singles Round of 16 match against Kirsty Gilmour of Team Scotland on day eight of the Birmingham 2022 Commonwealth Games at NEC Arena on August 05, 2022 on the Birmingham, England. (Photo by Justin Setterfield/Getty Images)
Cover Liệu cầu lông có trở thành môn thể thao dành cho giới nhà giàu? Giá cả tăng vọt 40% - một phân tích trong bài viết này. (Ảnh: Getty Images)
BIRMINGHAM, ENGLAND - AUGUST 05: A detail shot as Jessica Li of Team Isle of Man picks up a shuttlecock during their Badminton Women's Singles Round of 16 match against Kirsty Gilmour of Team Scotland on day eight of the Birmingham 2022 Commonwealth Games at NEC Arena on August 05, 2022 on the Birmingham, England. (Photo by Justin Setterfield/Getty Images)

Liệu cầu lông có trở thành môn thể thao quý tộc trong tương lai không?

Gần đây, cộng đồng cầu lông đang than trời: giá cầu lông tăng phi mã còn nhanh hơn cả giá cổ phiếu! Từng được coi là môn thể thao đại chúng, giờ đây, chi phí cho mỗi cú đập cầu đang khiến người chơi phải "móc hầu bao" nhiều hơn 30-40%. Cư dân mạng thậm chí còn mỉa mai rằng: "Cầu lông sắp thành đặc quyền của giới tinh hoa!"

Điều đáng kinh ngạc hơn cả: Làn sóng tăng giá điên rồ này lại có liên hệ mật thiết với... giá thịt lợn giảm. 

Đây không phải là tin đồn thất thiệt. Theo báo cáo từ truyền thông quốc tế, giá cầu lông dùng trong thi đấu tại Trung Quốc đã tăng vọt hơn 40% chỉ trong nửa năm, khiến các thương hiệu quen thuộc như Yonex hay RSL không chỉ tăng giá mạnh mà còn liên tục cháy hàng, khan hiếm nguồn cung. Sự tăng giá này bắt nguồn từ hai yếu tố chính: (1) Nguồn cung lông vịt và lông ngỗng (nguyên liệu sản xuất cầu lông cao cấp) trên toàn cầu đang bị siết chặt, và (2) Nhu cầu từ Trung Quốc tăng đột biến, đẩy thị trường lên mức cao chưa từng có.

Vậy, thịt lợn liên quan gì đến tốc độ bay của quả cầu? Đây là một ví dụ điển hình về Hiệu ứng Chuỗi Cung Ứng Đa Tầng: Khi giá thịt lợn trên thị trường giảm (do cung vượt cầu hoặc các yếu tố kinh tế khác), lợi nhuận của việc nuôi lợn giảm đi. Để tối ưu hóa lợi nhuận, nhiều hộ nông dân và nhà đầu tư giảm hoặc ngừng hẳn việc nuôi các loại gia cầm khác (như vịt, ngỗng) và dồn toàn lực vào nuôi lợn, hoặc chuyển sang các lĩnh vực kinh doanh khác. Hậu quả là Nguồn cung lông vịt/ngỗng bị cắt giảm mạnh, khiến nguyên liệu đầu vào của ngành công nghiệp cầu lông trở nên đắt đỏ và khan hiếm. Đây là một vòng xoáy kinh tế mà "lợn" đã vô tình đẩy "cầu lông" lên thành một món hàng xa xỉ.

Giá thịt lợn đã tác động như thế nào đến giá cầu lông? Hóa ra, khi giá thịt lợn giảm, nông dân sẵn sàng nuôi lợn hơn và ít đầu tư vào chăn nuôi vịt và ngỗng, dẫn đến nguồn cung lông vũ giảm đáng kể. Điều này cuối cùng ảnh hưởng đến giá cầu lông. Đây là một hiệu ứng chuỗi cung ứng, trong đó “lợn, vịt và ngỗng” ảnh hưởng đến “cầu lông”. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn tìm hiểu lý do tại sao giá cầu lông lại tăng mạnh như vậy, logic cung cầu cơ bản là gì, và liệu cầu lông có thực sự trở thành "môn thể thao dành cho người giàu" trong tương lai hay không.

Đọc thêm: Vòng xoáy thuật toán và sức khỏe tinh thần: Vì sao các chính phủ lần lượt ban lệnh cấm trẻ em dùng mạng xã hội?

Bí mật đằng sau một quả cầu lông

Tatler Asia
CHENGDU, CHINA - AUGUST 11: An employee processes goose feathers for export at a factory of Chengdu Chengyu Sports Goods Co., Ltd, a supplier for Yonex's feather shuttlecock manufacturing business, on August 11, 2021 in Chengdu, Sichuan Province of China. (Photo by Zhang Lang/China News Service via Getty Images)
Above Trung Quốc là quốc gia sản xuất cầu lông và lông vũ lớn nhất, nhưng kể từ khi dịch tả lợn châu Phi bùng phát, giá thịt lợn đã giảm do thị trường phục hồi. (Ảnh: Getty Images)
CHENGDU, CHINA - AUGUST 11: An employee processes goose feathers for export at a factory of Chengdu Chengyu Sports Goods Co., Ltd, a supplier for Yonex's feather shuttlecock manufacturing business, on August 11, 2021 in Chengdu, Sichuan Province of China. (Photo by Zhang Lang/China News Service via Getty Images)

Nhiều người có thể không nhận ra rằng một quả cầu lông đơn lẻ thực sự đòi hỏi chi phí nguyên liệu thô cực kỳ cao. Quả cầu lông thi đấu phải sử dụng 16 chiếc lông vũ từ cánh vịt hoặc ngỗng, được sắp xếp chính xác theo các góc chính xác để đảm bảo quỹ đạo bay ổn định. Một số quả cầu lông cao cấp thậm chí còn cần đến lông của bốn con ngỗng để làm ra. Điều này có nghĩa là ngay cả một biến động nhỏ trong nguồn cung lông vũ cũng có thể ngay lập tức làm tăng chi phí sản xuất một quả cầu lông.

Tại sao giá thịt lợn giảm trong khi giá cầu lông tăng?

Tatler Asia
25th February 1932:  A girl making shuttlecocks at the British Industries Fair at Olympia, London.  (Photo by A. Hudson/Topical Press Agency/Getty Images)
Above Một quả cầu lông đơn lẻ đòi hỏi chi phí nguyên liệu thô cực kỳ cao. (Ảnh: Getty Images)
25th February 1932:  A girl making shuttlecocks at the British Industries Fair at Olympia, London.  (Photo by A. Hudson/Topical Press Agency/Getty Images)

Trung Quốc vốn là quốc gia sản xuất thịt lợn và lông vũ lớn nhất thế giới. Thế nhưng từ sau dịch tả lợn châu Phi, khi ngành chăn nuôi phục hồi mạnh, nguồn cung dồi dào đã kéo giá thịt lợn giảm liên tục. Năm 2024, giá nhiều nơi chỉ còn khoảng 14.95 tệ/kg - tương đương khoảng 51.500 đồng/kg, bằng một nửa so với giai đoạn cao điểm. Thịt lợn vốn là loại thịt chủ lực tại Trung Quốc; số liệu cho thấy người dân nước này tiêu thụ khoảng 700 triệu con lợn mỗi năm. Chỉ cần nguồn cung giảm nhẹ, giá lập tức tăng mạnh; ngược lại, khi thị trường ổn định và giá ở mức “dễ chịu”, chăn nuôi lợn trở thành lựa chọn an toàn và dễ sinh lời cho nông dân.

Sau khi dịch bệnh khiến đàn lợn sụt giảm sâu và giá thịt tăng vọt, nông dân nhanh chóng quay lại tái đàn. Chỉ vài năm sau, nguồn cung hồi phục hoàn toàn, kéo giá thịt lợn giảm xuống mức thấp. Dù vậy, chăn nuôi lợn vẫn được xem là hướng đi “ổn định nhất”, đơn giản vì nhu cầu quá lớn. Ngược lại, nhu cầu thịt vịt và thịt ngỗng lại thấp hơn nhiều, khiến người chăn nuôi dần thu hẹp quy mô các loại gia cầm này.

Giá cả leo thang khiến nhiều người đam mê cầu lông than thở rằng "chơi cầu lông còn kém lợi nhuận hơn làm việc".

- Tatler Vietnam -

Khi giá thịt lợn xuống thấp và người tiêu dùng chuyển hướng mua nhiều hơn, thị trường thịt vịt và ngỗng sụt giảm rõ rệt. Nông dân vì thế tập trung nguồn lực vào nuôi lợn, khiến sản lượng lông vịt và lông ngỗng ngày càng khan hiếm. Hệ quả là giá nguyên liệu thô tăng mạnh. Một thương lái lông vũ tại Hồ Nam cho biết:

Lông vịt hiện có giá khoảng 20 tệ/500g, tương đương khoảng 69.000 đồng, trong khi đó, lông ngỗng đã tăng lên 40 tệ/500g, khoảng 138.000 đồng, mức giá này tăng khoảng 50% so với năm ngoái. Nguồn cung ngày càng ít buộc nhà sản xuất phải đội giá bán, dẫn đến giá cầu lông trên thị trường liên tục leo thang.

Ví tiền của người chơi đang cạn kiệt

Tatler Asia
BIRMINGHAM, ENGLAND - AUGUST 05: A detail shot as Jessica Li of Team Isle of Man picks up a shuttlecock during their Badminton Women's Singles Round of 16 match against Kirsty Gilmour of Team Scotland on day eight of the Birmingham 2022 Commonwealth Games at NEC Arena on August 05, 2022 on the Birmingham, England. (Photo by Justin Setterfield/Getty Images)
Above Một số quả cầu lông chất lượng cao thậm chí còn cần đến lông của bốn con ngỗng để làm ra. (Ảnh: Getty Images)
BIRMINGHAM, ENGLAND - AUGUST 05: A detail shot as Jessica Li of Team Isle of Man picks up a shuttlecock during their Badminton Women's Singles Round of 16 match against Kirsty Gilmour of Team Scotland on day eight of the Birmingham 2022 Commonwealth Games at NEC Arena on August 05, 2022 on the Birmingham, England. (Photo by Justin Setterfield/Getty Images)

Giá cầu lông leo thang khiến nhiều người chơi phải than thở rằng “đánh cầu lông giờ còn tốn kém hơn đi làm”. Zhang Zhengyang, một người trẻ mê môn thể thao này ở Bắc Kinh, cho biết loại cầu RSL số 5 anh dùng thường xuyên trước đại dịch chỉ khoảng 70 tệ, tương đương 241.500 đồng. Giờ đây, mức giá đã nhảy lên 115 tệ, khoảng 396.700 đồng.

Ngay cả những dòng cầu phổ biến như Yonex AS-05 cũng tăng giá chóng mặt: chỉ trong sáu tháng, giá từ 210 tệ (khoảng 724.500 đồng) đã leo lên 275 tệ (khoảng 948.700 đồng).

Tình hình tương tự đang diễn ra tại Ấn Độ. Giá cầu lông nhập khẩu được cho là đã tăng từ 1.200 rupee, khoảng 412.000 đồng lên 3.000 rupee, khoảng 1.030.000 đồng chỉ trong 16 tháng, gần như gấp ba lần. Với các học viện và trung tâm huấn luyện cầu lông, mức tăng giá “phi mã” này thực sự là một đòn giáng mạnh, bởi họ tiêu thụ cầu với số lượng lớn mỗi ngày.

Đừng bỏ lỡ: Điều kỳ diệu của cái đẹp: Tham quan phòng trưng bày nghệ thuật được khoa học chứng minh có lợi cho sức khỏe

Sự hài hước và bất lực của cư dân mạng

Tatler Asia
BIRMINGHAM, ENGLAND - JULY 31:  A detailed view of a racket and shuttlecock during a service during Badminton on day three of the Birmingham 2022 Commonwealth Games at NEC Arena on July 31, 2022 on the Birmingham, England. (Photo by Matthew Lewis/Getty Images)
Above Cầu lông luôn là biểu tượng của sự tiết kiệm và dễ tiếp cận, nhưng hiện nay nó đang dần trở thành một hình thức giải trí đắt đỏ. (Ảnh: Getty Images)
BIRMINGHAM, ENGLAND - JULY 31:  A detailed view of a racket and shuttlecock during a service during Badminton on day three of the Birmingham 2022 Commonwealth Games at NEC Arena on July 31, 2022 on the Birmingham, England. (Photo by Matthew Lewis/Getty Images)

Khi giá cầu lông tiếp tục leo thang, mạng xã hội Trung Quốc bắt đầu xuất hiện một làn sóng tự trào. Có người đùa rằng: “Lương tháng 20.000 tệ (khoảng 69 triệu đồng) mà vẫn không đủ nuôi giấc mơ đánh cầu của tôi.” Người khác lại nói vui rằng họ sẽ xin… dùng lại cầu cũ của sếp trong những trận đánh sau. Thậm chí có người còn đề nghị chuyển hẳn sang cầu nhựa cho “kinh tế”.

Những câu nói tưởng như bông đùa ấy thực chất phản ánh sự bất lực của cộng đồng yêu cầu lông. Một môn thể thao từng được xem là dễ tiếp cận, tiết kiệm đang dần biến thành một thú vui xa xỉ. Với nhiều người chơi lâu năm, sự thay đổi này không chỉ là gánh nặng chi phí, mà còn là cú sốc tâm lý, khi một sở thích quen thuộc bỗng trở nên khó duy trì hơn bao giờ hết.

Cầu lông tổng hợp sẽ được ưu ái?

Tatler Asia
PARIS, FRANCE - MARCH 09: Tai Tzu Ying of Taiwan stares at the shuttle during her Women's single semi final match against An Se Young of South Korea at the Yonex French open badminton at Adidas Arena on March 09, 2024 in Paris, France. (Photo by Aurelien Meunier/Getty Images)
Above Để ngăn chặn tình trạng thiếu lông vũ làm ảnh hưởng đến các cuộc thi đấu trong thời gian dài, Liên đoàn Cầu lông Thế giới (BWF) đã bắt đầu quảng bá loại cầu lông tổng hợp. (Ảnh: Getty Images)
PARIS, FRANCE - MARCH 09: Tai Tzu Ying of Taiwan stares at the shuttle during her Women's single semi final match against An Se Young of South Korea at the Yonex French open badminton at Adidas Arena on March 09, 2024 in Paris, France. (Photo by Aurelien Meunier/Getty Images)

Để ngăn chặn tình trạng thiếu hụt lông vũ gây ảnh hưởng đến các giải đấu về lâu dài, Liên đoàn Cầu lông Thế giới (BWF) đã bắt đầu quảng bá cầu lông tổng hợp. Những quả cầu lông này được làm từ vật liệu mới, không sử dụng lông động vật, có tuổi thọ cao hơn và tuân thủ các nguyên tắc bền vững và thân thiện với môi trường hơn. Mặc dù một số loại cầu lông tổng hợp dành cho mục đích xã hội đã nhận được phản hồi tích cực, nhiều vận động viên trong các giải đấu chuyên nghiệp vẫn phàn nàn về sự khác biệt về cảm giác khi đánh.

Cựu vô địch thế giới Ấn Độ PV Sindhu cho biết nếu thực sự không còn lựa chọn nào khác, các vận động viên sẽ phải thích nghi, nhưng bản thân bà vẫn chưa thể đánh giá liệu quả cầu lông tổng hợp có thực sự thay thế được quả cầu lông truyền thống hay không. Cuộc chiến giữa công nghệ và truyền thống này có lẽ sẽ cần thời gian để chứng minh.


Nội dung được chuyển thể từ bài viết gốc "打羽球未來可能成為富人運動?羽毛球價格大漲40%,竟與豬肉價格下跌有關?一文解析" của tác giả Irene Chen, đăng trên Tatler Taiwan 

ĐỌC NGAY 

Hạt giống cầu lông Nguyễn Thùy Linh: “Cho bản thân cơ hội để trải nghiệm mọi thứ”

Madam Pang - “Người đàn bà thép” của bóng đá Thái và gu thời trang không thể xem thường

Bảo tồn và tôn tạo: Khi giá trị lịch sử, ký ức tập thể và tính tương hợp thời đại giao thoa