Cover Điện thoại di động và mạng xã hội đang đánh cắp tuổi thơ của trẻ em, buộc các quốc gia phải hành động bằng những lệnh cấm và án phạt trị giá hàng triệu đô la để bảo vệ sức khỏe tinh thần của thế hệ tương lai
Điện thoại di động và mạng xã hội đang đánh cắp tuổi thơ của trẻ em, buộc các quốc gia phải hành động bằng những lệnh cấm và án phạt trị giá hàng triệu đô la để bảo vệ sức khỏe tinh thần của thế hệ tương lai
1 / 1
Điện thoại di động và mạng xã hội đang đánh cắp tuổi thơ của trẻ em, buộc các quốc gia phải hành động bằng những lệnh cấm và án phạt trị giá hàng triệu đô la để bảo vệ thế hệ tương lai
Các nghiên cứu từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và UNICEF giai đoạn 2023-2025 chỉ ra rằng việc tiếp xúc quá sớm với mạng xã hội làm gia tăng nguy cơ rối loạn lo âu, trầm cảm, và thậm chí tự tử ở trẻ vị thành niên. Những vụ việc đau lòng như tự tử do bạo lực mạng hay vấn nạn nghiện mạng xã hội đã gióng lên hồi chuông cảnh báo.
Phụ huynh và các tổ chức xã hội dân sự trên toàn cầu đã gây áp lực mạnh mẽ, yêu cầu chính phủ hành động. Ngay cả các gã khổng lồ công nghệ như Meta hay ByteDance cũng phải thừa nhận vấn đề, dù thường né tránh trách nhiệm. Thêm vào đó, các thuật toán mạng xã hội, vốn được thiết kế để giữ người dùng ở lại lâu nhất có thể, bị chỉ trích vì đẩy trẻ em vào vòng xoáy nội dung độc hại hoặc không phù hợp. Trước thực trạng này, các quốc gia quyết định không chỉ khuyến cáo mà phải áp dụng luật pháp để bảo vệ thế hệ trẻ.
Đọc thêm: An toàn phòng cháy chữa cháy tại nhà: Các bước cần thiết để bảo vệ bạn và gia đình
Các chính phủ lần lượt “tuyên chiến” với thuật toán
Úc
Từ ngày 10/12, lệnh cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội sẽ chính thức có hiệu lực tại Australia. Danh sách lệnh cấm gồm 18 nền tảng mạng xã hội. Tuy nhiên cơ quan quản lý cảnh báo rằng danh sách này không cố định và có thể tiếp tục mở rộng.
Vào tháng 11, Ủy ban eSafety của Australia đã thông báo cho Facebook, Instagram, Snapchat, TikTok và một số nền tảng khác được xếp vào nhóm “nền tảng bị giới hạn độ tuổi” và phải tuân thủ lệnh cấm mới. Các nền tảng này có thể đối mặt với mức phạt tương đương 32,22 triệu USD nếu không thực hiện các biện pháp hợp lý để chặn người dùng dưới độ tuổi quy định kể từ thời điểm trên.
1 / 1
Malaysia
Malaysia đang lên kế hoạch cấm người dùng dưới 16 tuổi truy cập mạng xã hội bắt đầu từ năm 2026, nhằm bảo vệ trẻ em khỏi những nguy cơ trực tuyến. Đây là một phần trong nỗ lực của quốc gia này để hạn chế quyền truy cập vào các nền tảng kỹ thuật số, giữa bối cảnh lo ngại về an toàn cho giới trẻ.
Ông Fahmi Fadzil, Bộ trưởng Truyền thông Malaysia, thông báo vào ngày 23/11 rằng chính phủ đang nghiên cứu các biện pháp mà Australia và một số quốc gia khác đã áp dụng để thiết lập giới hạn độ tuổi sử dụng mạng xã hội. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ trẻ em khỏi các mối đe dọa trực tuyến như bắt nạt, lừa đảo tài chính và lạm dụng tình dục.
Above Ông Fahmi Fadzil, Bộ trưởng Truyền thông Malaysia
Ông Fahmi Fadzil, Bộ trưởng Truyền thông Malaysia
1 / 1
“Chúng tôi hy vọng năm sau, các nền tảng mạng xã hội sẽ tuân thủ quyết định của chính phủ, đó là cấm người dưới 16 tuổi mở tài khoản”, vị Bộ trưởng chia sẻ với báo giới.
Gần đây, các cơ quan chức năng Malaysia đã đẩy mạnh theo dõi, giám sát nội dung độc hại trên không gian mạng. Đến tháng 9, Malaysia đã đề nghị Meta (công ty mẹ của Facebook) loại bỏ hơn 168.000 nội dung độc hại về cờ bạc và lừa đảo trực tuyến.
Ngày 7/10, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen đã công bố kế hoạch cấm trẻ em dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội đồng thời cho rằng điện thoại di động và mạng xã hội đang “đánh cắp tuổi thơ của trẻ em”:
“Chưa bao giờ có nhiều trẻ em và thanh thiếu niên phải chịu đựng chứng lo âu và trầm cảm như hiện nay. Nhiều em gặp khó khăn trong việc đọc và nhiều em gặp khó khăn trong việc tập trung. Trên màn hình, các em nhìn thấy những thứ mà không một trẻ em hay thanh thiếu niên nào nên thấy, có tới 60% nam thanh thiếu niên từ 11-19 tuổi không được gặp bạn bè trực tiếp trong thời gian rảnh rỗi trong suốt một tuần”, bà Frederiksen cho biết.
Above Bà Mette Frederiksen, Thủ tướng Đan Mạch
Bà Mette Frederiksen, Thủ tướng Đan Mạch
1 / 1
Ngày 7/11, Bộ Số hóa Đan Mạch công bố quy định mới về độ tuổi tối thiểu được phép sử dụng một số mạng xã hội, cụ thể là 15 tuổi. Tuy nhiên, thông báo này không chỉ rõ danh sách các nền tảng mạng xã hội bị điều chỉnh và cũng không đề cập đến cơ chế thực thi quy định.
Theo Bộ Số hóa Đan Mạch, quốc gia này là một trong những nước tiên phong trong Liên minh châu Âu (EU) áp dụng giới hạn độ tuổi cho người dùng mạng xã hội, nhằm bảo vệ trẻ em và thanh thiếu niên trong môi trường kỹ thuật số.
Đâu mới là giải pháp bền vững nhất?
Dù các lệnh cấm nhận được nhiều ủng hộ, chúng cũng đối mặt với không ít thách thức. Về mặt kỹ thuật, việc xác minh độ tuổi là một bài toán nan giải. Trẻ em có thể dễ dàng sử dụng VPN, tài khoản giả hoặc thông tin của người lớn để vượt qua các rào cản. Các nền tảng như TikTok hay X đã lên tiếng chỉ trích, cho rằng các luật này “không thực tế” và có thể vi phạm quyền tự do ngôn luận của trẻ em.
Một số tổ chức nhân quyền cũng lo ngại rằng lệnh cấm có thể hạn chế quyền tiếp cận thông tin của trẻ, đặc biệt ở các quốc gia nơi mạng xã hội là kênh giáo dục hoặc bày tỏ quan điểm quan trọng. Hơn nữa, việc đẩy trẻ em ra khỏi các nền tảng lớn có thể khiến chúng tìm đến các “nền tảng đen” không được kiểm soát, nơi nguy cơ còn cao hơn.
1 / 1
1 / 1
Cuối cùng, hiệu quả thực tế của các lệnh cấm vẫn là dấu hỏi lớn. Nếu không đi kèm với giáo dục số và sự hỗ trợ từ gia đình, nhà trường, trẻ em vẫn có thể tìm cách lách luật, trong khi các nền tảng có thể trì hoãn hoặc không tuân thủ đầy đủ. Giải pháp bền vững nhất có chăng nằm ở việc trang bị kỹ năng số và tạo đối thoại cởi mở giữa trẻ em, phụ huynh và mạng xã hội?
ĐỌC NGAY
Lời tiên tri của Elon Musk: “AI và robot sẽ chấm dứt đói nghèo trong vòng 20 năm tới”
Cover Story: Hồng Kim Bảo và tinh thần võ thuật hiệp khí bất khuất của Hong Kong
