Cover ภาพยนตร์ ‘ผีใช้ได้ค่ะ’ (A USEFUL GHOST) (ภาพ: A USEFUL GHOST)

นับเป็นความภาคภูมิใจของวงการภาพยนตร์ไทยอีกครั้ง เมื่อ ‘ผีใช้ได้ค่ะ’ (A USEFUL GHOST) ภาพยนตร์ขนาดยาวเรื่องแรกของ อุ้ย รัชฏ์ภูมิ บุญบัญชาโชค สร้างประวัติศาสตร์เป็นหนังไทยเรื่องแรกที่คว้ารางวัล AMI Paris Grand Prize ซึ่งเป็นรางวัลสูงสุด ในสายประกวด Critics’ Week เทศกาลภาพยนตร์นานาชาติเมืองคานส์ ครั้งที่ 78 ประจำปี 2025

ผีใช้ได้ค่ะ (A Useful Ghost) เป็นภาพยนตร์แนวโรแมนติก-คอมเมดี้ แฟนตาซี สยองขวัญ ผสมการเสียดสีสังคม ซึ่งว่าด้วยเรื่องราวของผีเครื่องดูดฝุ่น ผลงานการกำกับภาพยนตร์ขนาดยาวเรื่องแรกของ อุ้ย รัชฏ์ภูมิ บุญบัญชาโชค ซึ่งได้ทีมนักแสดงคุณภาพอย่าง ใหม่ ดาวิกา โฮร์เน่, อุ๋ม อาภาศิริ นิติพน, โมสต์ วิศรุต หิมรัตน์, บูม วิศรุต หอมหวน รวมทั้งนักแสดงที่เคยมีผลงานฉายในเทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์เมื่อปีแล้วอย่าง อุ้ม วัลลภ รุ่งกำจัด (แสดงนำในภาพยนตร์ไต้หวันเรื่อง Mongrel)

สำหรับภาพยนตร์เรื่องนี้เป็นผลงานตัวแทนหนึ่งเดียวจากประเทศไทยในเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติเมืองคานส์ ครั้งที่ 78 (Cannes Film Festival 2025) ซึ่งจัดขึ้น ณ เมืองคานส์ ประเทศฝรั่งเศส ระหว่างวันที่ 13 - 24 พฤษภาคม 2025 นี้ และถือเป็นภาพยนตร์ไทยเรื่องแรกที่ได้รับคัดเลือกให้เข้าประกวดในสาย Critics’ Week (Semaine de la Critique) ซึ่งเป็นรางวัลที่มอบให้กับผลงานภาพยนตร์เรื่องแรกหรือเรื่องที่สองของผู้กำกับหน้าใหม่ทั่วโลก รวมทั้งยังได้รับเกียรติให้ฉายรอบปฐมทัศน์โลกในเทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์ประจำปีนี้อีกด้วย ก่อนที่ ผีใช้ได้ค่ะ จะสามารถสร้างประวัติศาสตร์เป็นหนังไทยเรื่องแรกที่คว้ารางวัล AMI Paris Grand Prize รางวัลสูงสุดในสายประกวด Critics’ Week มาครองได้สำเร็จ

อ่านเพิ่มเติม: “ใช้ชีวิตให้เหมือนสายน้ำ” ข้อคิดจากผู้กำกับสี่รางวัลคานส์ ‘เจ้ย อภิชาติพงศ์ วีระเศรษฐกุล’ กับเส้นทาง 25 ปี แห่งความสำเร็จ

Tatler Asia
Above ภาพยนตร์ ‘ผีใช้ได้ค่ะ’ (A USEFUL GHOST) คว้ารางวัล AMI Paris Grand Prize รางวัลสูงสุดในสายประกวด Critics’ Week ของเทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์ (ภาพ: A USEFUL GHOST)
arrow left arrow left
arrow right arrow right
Photo 1 of 4 อุ้ย รัชฏ์ภูมิ บุญบัญชาโชค ผู้กำกับภาพยนตร์ ‘ผีใช้ได้ค่ะ’
Photo 2 of 4 ใหม่ ดาวิกา โฮร์เน่ นักแสดงภาพยนตร์ ‘ผีใช้ได้ค่ะ’ (A USEFUL GHOST)
Photo 3 of 4 อุ๋ม อาภาศิริ นิติพน และบูม วิศรุต หอมหวน นักแสดงภาพยนตร์ ‘ผีใช้ได้ค่ะ’ (A USEFUL GHOST)
Photo 4 of 4 อุ้ม วัลลภ รุ่งกำจัด นักแสดงภาพยนตร์ ‘ผีใช้ได้ค่ะ’ (A USEFUL GHOST)

รู้จักผู้กำกับไทยที่แจ้งเกิดในเทศกาลหนังเมืองคานส์

อุ้ย รัชฏ์ภูมิ บุญบัญชาโชค บัณฑิตเอกภาพยนตร์จากรั้วคณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย หนึ่งในผู้กำกับฝีมือดีที่น่าจับตามอง ซึ่งครำ่หวอดอยู่ในแวดวงภาพยนตร์สั้น และเป็นที่รู้จักจากผลงานอย่าง แหม่มแอนนา หัวนม มาคารอง โพนยางคำ (2014) รวมถึง อนินทรีย์แดง (2020) ที่ได้รับเลือกให้ฉายรอบปฐมทัศน์ในเทศกาลภาพยนตร์โลการ์โน (Locarno) ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ เมื่อปี 2020 และสามารถคว้ารางวัล Junior Jury Award จากเทศกาลดังกล่าว นอกจากนั้น อุ้ยยังเป็นอาจารย์สอนวิชาภาพยนตร์และเป็นนักวิจารณ์ภาพยนตร์ด้วยเช่นกัน

สำหรับผลงานภาพยนตร์ขนาดยาวเรื่องแรกของอุ้ยอย่าง ผีใช้ได้ค่ะ นับว่ามีเอกลักษณ์บางอย่างที่สะท้อนความเป็นตัวตนของเขา เช่นเดียวกับผลงานหนังสั้น ซึ่งเขามักจะใช้ตัวละคร pop culture หรือตัวละครที่มีชื่อเสียงในประวัติศาสตร์ อย่าง อินทรีแดง (ซูเปอร์ฮีโร่ฉบับไทยในหนังไทยยุคสงครามเย็น) หรือ แหม่มแอนนา (แอนนา ลีโอโนเวนส์ ตัวละครเอกของนวนิยายและละครบรอดเวย์ชื่อดัง เรื่อง เดอะคิงแอนด์ไอ)

อุ้ยอธิบายว่า ข้อดีของการที่คนดูรู้จักและคุ้นเคยกับตัวละครเหล่านี้อยู่แล้ว ทำให้หนังไม่จำเป็นต้องใช้เวลามากในการแนะนำตัวละคร ก่อนที่อุ้ยจะต่อยอดด้วยการบิดเรื่องราวและรื้อโครงสร้างเดิม เพื่อนำพาตัวละครไปพบกับความเป็นไปได้ใหม่ๆ ในที่สุด ซึ่งเขาเผยว่า ก่อนจะมาเป็นชื่อ ผีใช้ได้ค่ะ ชื่อแรกเริ่มของโปรเจกต์นี้คือ ‘บุตรของนาค’ มีแนวคิดหลักเป็นเรื่องของผู้หญิงที่ตายไปแล้วกลับมาอยู่กับครอบครัวของสามี จากนั้นก็พัฒนาบทต่อมาเรื่อยๆ ด้วยคำถามสำคัญที่ว่า ‘ถ้าผีกลับมาแล้ว จะกลับมาทำอะไรล่ะ’

อ่านเพิ่มเติม: “ขออุทิศรางวัลนี้..แด่ผีทั้งหลายในเมืองไทย” รู้จัก อุ้ย รัชฏ์ภูมิ ผู้กำกับหนังไทยที่ไปคว้ารางวัลคานส์ จากผลงาน ‘ผีใช้ได้ค่ะ’ (A Useful Ghost)

Tatler Asia
Above ใหม่ ดาวิกา โฮร์เน่ ในภาพยนตร์ ‘ผีใช้ได้ค่ะ’ (A USEFUL GHOST)

เรื่องราวสุดล้ำของภาพยนตร์น้ำดีที่ว่าด้วย ‘ผีมีประโยชน์’

ภาพยนตร์ ผีใช้ได้ค่ะ (A Useful Ghost) เล่าเรื่องราวของ ‘มาร์ช’ (รับบทโดย โมสต์ วิศรุต หิมรัต) ชายหนุ่มที่กำลังโศกเศร้า หลังจากที่ ‘แนท’ ภรรยาของเขา (รับบทโดย ใหม่ ดาวิกา โฮร์เน่) เพิ่งเสียชีวิตจากมลพิษฝุ่น เขาพบว่าวิญญาณของแนทได้กลับมาสิงอยู่ในเครื่องดูดฝุ่น เพราะเธอกลัวว่าสามีกับลูกจะต้องเสียชีวิตแบบเดียวกับเธอ ขณะเดียวกัน โรงงานของแม่มาร์ชก็กำลังประสบปัญหา เมื่อวิญญาณอดีตคนงานออกมาก่อกวนจนทำให้โรงงานต้องปิดตัวลง ครอบครัวของมาร์ชจึงปฏิเสธความสัมพันธ์ที่มีอยู่ระหว่างมนุษย์กับผี แต่แนทก็พยายามโน้มน้าวให้พวกเขาเชื่อว่า มาร์ชและเธอรักกันและอยู่ร่วมกันได้ โดยพิสูจน์ว่าเธอคือ ‘ผีที่มีประโยชน์’ และอาสาจะเคลียร์ปัญหาเรื่องผีๆ ในโรงงาน ด้วยการกำจัดผีที่ไร้ประโยชน์ออกจากโรงงานไปให้หมด

โดย ใหม่ ดาวิกา ได้ให้สัมภาษณ์กับสื่อบันเทิงอย่าง Deadline ว่า เธอไม่เคยแสดงเป็นเครื่องดูดฝุ่นมาก่อนเลย นี่ถือเป็นการออกจาก comfort zone มากๆ สำหรับเธอ เธอยอมรับว่าแม้จะดูเป็นการตัดสินใจที่บ้าบอมาก แต่เมื่ออ่านบทครั้งแรก เธอก็ตอบตกลงทันที เพราะรู้ว่าหนังเรื่องนี้มีศักยภาพที่จะไปได้ไกลมาก และถึงแม้จะไม่เป็นแบบนั้น เธอก็ยังภูมิใจในการรับเล่นโปรเจกต์นี้อยู่ดี เพราะมันเติมเต็มพลังความเป็นนักแสดงของเธอได้ดีมาก

อ่านเพิ่มเติม: Cannes Film Festival: คนดังชาวเอเชียเฉิดฉายบนพรมแดงเทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์ ครั้งที่ 78

Tatler Asia
Above ใหม่ ดาวิกา โฮร์เน่ และ โมสต์ วิศรุต หิมรัตน์ ในภาพยนตร์ ‘ผีใช้ได้ค่ะ’ (A USEFUL GHOST) (ภาพ: A USEFUL GHOST)
Tatler Asia
Above หนึ่งในฉากของภาพยนตร์ ‘ผีใช้ได้ค่ะ’ (A USEFUL GHOST) (ภาพ: A USEFUL GHOST)

หลากหลายคำชื่นชมจากนักวิจารณ์ เมื่อผู้กำกับไทยที่น่าทึ่งได้ถือกำเนิดขึ้นแล้ว

หลังจากภาพยนตร์ ผีใช้ได้ค่ะ ได้รับเกียรติให้ฉายรอบปฐมทัศน์โลก ในเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติเมืองคานส์ ครั้งที่ 78 เมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม 2025 ที่ผ่านมา ก็ได้รับเสียงชื่นชมจากนักวิจารณ์นานาชาติจำนวนมากว่าเป็น ภาพยนตร์ที่แปลกใหม่และน่าจดจำ

หนึ่งในนั้นคือ IndieWire เว็บไซต์วิจารณ์หนังชื่อดังที่พาดหัวว่า นี่คือเรื่องราวความรักระหว่างมนุษย์กับเครื่องดูดฝุ่นที่งดงามที่สุดเท่าที่เคยดู รัชฏ์ภูมิได้สร้างภาพยนตร์ที่ทั้งมืดหม่นและตลกร้าย ซึ่งควรค่าแก่การจดจำมากกว่าความหวือหวาเพียงผิวเผินของมัน

ความท้าทายที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของภาพยนตร์ซึ่งมีพล็อตอันแปลกใหม่ แต่เต็มไปด้วยความจริงใจเช่นนี้ คือการสร้างกฎเกณฑ์ในโลกของเรื่องราวแฟนตาซีเรียลลิสม์ ให้สมจริง เพียงพอที่จะทำให้ผู้ชมเชื่อและสามารถก้าวข้ามความแปลกใหม่ไปสู่ความรู้สึกผูกพันกับตัวละครได้อย่างแท้จริง ซึ่งรัชฏ์ภูมิสามารถถักทอเรื่องราวอันซับซ้อนนี้ได้อย่างไร้ที่ติ

นักวิจารณ์จาก IndieWire ยังกล่าวต่อว่า เนื่องจากภาพยนตร์เรื่องนี้ เป็นหนึ่งในผลงานภาพยนตร์ไทยที่ได้รับความสนใจสูงที่สุดในรอบหลายปี สำหรับการเปิดตัวในเทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์ ประกอบกับเรื่องราวการกลับชาติมาเกิดที่ไม่ธรรมดา ทำให้หลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะมีการเปรียบเทียบกับผลงานของอภิชาติพงศ์ วีระเศรษฐกุล (ผู้กำกับภาพยนตร์ไทยที่เคยชนะรางวัลคานส์มากถึงสี่รางวัล) ถึงแม้จะไม่ใช่การเปรียบเทียบที่ตรงนัก เพราะ ‘A Useful Ghost’ มีจังหวะที่รวดเร็วฉับไว เมื่อเทียบกับความเนิบช้าในงานของอภิชาติพงศ์ แต่ในเจตนาที่แท้จริงของการเปรียบเปรยนี้ คือการที่วงการภาพยนตร์ได้เห็นว่า มีผู้กำกับหน้าใหม่ที่น่าทึ่งได้ถือกำเนิดขึ้นแล้วจากประเทศไทย (a phenomenal new filmmaker has arrived from Thailand) และผู้ชมจากเทศกาลภาพยนตร์ทั่วโลกควรติดตามผลงานของเขาไปอีกนานหลายปีนับจากนี้

Tatler Asia
Above ภาพยนตร์ ‘ผีใช้ได้ค่ะ’ (A USEFUL GHOST)

เบื้องหลังทีมงานคุณภาพ จากทุนสนับสนุนทั่วโลก

ภาพยนตร์ ผีใช้ได้ค่ะ (A Useful Ghost) อำนวยการสร้างโดย คัทลียา เผ่าศรีเจริญ และโสฬส สุขุม จากบริษัท 185 Films ผู้อยู่เบื้องหลังผลงานคุณภาพอย่าง Memoria, Ten Years Thailand, Hunger และ เรื่อง ตลก 69 เดอะซีรีส์ โดยเป็นการร่วมทุนสร้างกับบริษัทฝรั่งเศส (Haut les Mains) และสิงค์โปร์ (Momo Film Co)

นอกจากนั้น ยังได้รับทุนสนับสนุนการผลิตจากหลายประเทศทั่วโลก อาทิ ทุน Open Doors Award จากเทศกาลหนังนานาชาติโลการ์โน ประเทศสวิสเซอร์แลนด์, ทุน Co-production IMDA ประเทศสิงค์โปร์, ทุน Co-production Aide aux cinemas du monde ประเทศฝรั่งเศส, ทุน Co-production Hubert bals fund+Europe ประเทศเนเธอร์แลนด์, ทุน World Cinema Fund ประเทศเยอรมนี และล่าสุดยังได้รับทุนสนับสนุนขั้นตอนหลังการผลิตภาพยนตร์ (post-production) จากสำนักงานส่งเสริมวัฒนธรรมสร้างสรรค์ (THACCA) กรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม อีกด้วย

Tatler Asia
Above นักแสดงในภาพยนตร์ ‘ผีใช้ได้ค่ะ’ (A USEFUL GHOST)
Tatler Asia
Above ฉากในภาพยนตร์ ‘ผีใช้ได้ค่ะ’ (A USEFUL GHOST) (ภาพ: A USEFUL GHOST)

รู้จักสายประกวด Critics’ Week เทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์

สำหรับการประกวดในสาย Critics’ Week (Semaine de la Critique) จะนำเสนอโปรแกรมภาพยนตร์ที่ได้รับการคัดสรรอย่างพิถีพิถัน ประกอบด้วยภาพยนตร์ขนาดยาว 7 เรื่อง และภาพยนตร์สั้น 10 เรื่อง ที่เข้าร่วมการแข่งขัน โดยจัดขึ้นเพื่อสนับสนุนนักทำหนังรุ่นใหม่ที่มีผลงานมาแล้วไม่เกินสองเรื่อง

ที่ผ่านมามีผู้กำกับภาพยนตร์ชื่อดังหลายคนที่เคยได้รับรางวัลในสาย Critics’ Week จากผลงานเรื่องแรกหรือเรื่องที่สองของพวกเขา ไม่ว่าจะเป็น Bernardo Bertolucci ผู้กำกับชาวอิตาเลียน เจ้าของผลงาน 9 รางวัลออสการ์จาก The Last Emperor (1987), Wong Kar-wai ผู้กำกับชื่อดังชาวฮ่องกง เจ้าพ่อหนังสไตล์เหงาๆ อย่าง In the Mood for Love (2000), Chungking Express (1994), Guillermo del Toro ผู้กำกับชาวเม็กซิกัน กับภาพยนตร์แฟนตาซีระดับรางวัลอย่าง Pan's Labyrinth (2006), The Shape of Water (2017) รวมถึง Jacques Audiard ผู้กำกับชาวฝรั่งเศส เจ้าของผลงานอันโด่งดังในปีที่ผ่านมาอย่าง Emilia Pérez (2024) เป็นต้น

Above ผลงานที่เข้าชิงในสายประกวด Critics’ Week (Semaine de la Critique) ประจำปี 2025
Tatler Asia
Above โปสเตอร์สายประกวด Critics’ Week (Semaine de la Critique) ประจำปี 2025

รางวัล Grand Prize (Grand Prix) ถือเป็นรางวัลสูงสุดของ Critics’ Week นอกจากนั้น ยังมีรางวัลหลัก อาทิ French Touch Prize of the Jury เพื่อยกย่องผลงานภาพยนตร์ที่เปี่ยมไปด้วยความคิดสร้างสรรค์และความกล้าท้าทาย, Louis Roederer Foundation Rising Star Award เพื่อยกย่องการแสดงของนักแสดงหน้าใหม่ที่เพิ่งเริ่มต้นบนจอภาพยนตร์ หรือเป็นการแสดงอันโดดเด่นในเส้นทางอาชีพของพวกเขา, GAN Foundation Award for Distribution เพื่อสนับสนุนการจัดจำหน่ายภาพยนตร์ขนาดยาวในประเทศฝรั่งเศส, SACD Award สำหรับบทภาพยนตร์ยอดเยี่ยม และ Caméra d'Or สำหรับภาพยนตร์ขนาดยาวยอดเยี่ยมที่เป็นผลงานเปิดตัว ซึ่งได้รับการคัดเลือกในสายหลักและสายรองของเทศกาลเมืองคานส์ ไม่ว่าจะเป็น Official Selection, Directors' Fortnight และ Critics' Week

ในส่วนของรางวัลสำหรับภาพยนตร์สั้นหรือภาพยนตร์ความยาวปานกลางที่เข้าร่วมการแข่งขัน ประกอบด้วย Leitz Cine Discovery Prize for Short Film และ Canal+ Award 

มาร่วมลุ้นกันว่า ภาพยนตร์ ผีใช้ได้ค่ะ (A Useful Ghost) จะเป็นภาพยนตร์ไทยเรื่องแรกในประวัติศาสตร์ที่คว้ารางวัลในสาย Critics’ Week มาครองได้สำเร็จหรือไม่

Tatler Asia
Above โปสเตอร์ภาพยนตร์ ‘ผีใช้ได้ค่ะ’ (A USEFUL GHOST)
Above ตัวอย่างภาพยนตร์ ผีใช้ได้ค่ะ (A Useful Ghost)
Chachanondh Limthong
Editor, Tatler Power and Purpose, Tatler Thailand
Tatler Asia

ชชานนท์ ลิ่มทอง (เว้า) บรรณาธิการ Power and Purpose ของ Tatler Thailand ผู้หลงใหลในงานบทสัมภาษณ์ชีวิตและการพบปะผู้คน นอกเหนือจากเนื้อหาเข้มๆ เกี่ยวกับผู้นำองค์กร ธุรกิจ นวัตกรรม และบุคคลผู้สร้างความเปลี่ยนแปลงเชิงบวกแล้ว เขายังสวมหมวกอีกใบในการดูแลคอมมูนิตี้ต่างๆ ของ Tatler ทั้ง Tatler Gen.T Leaders of Tomorrow, Tatler Most Influential (TMI) และ Front and Female (F&F)