Cover Nghệ sĩ Võ Huỳnh Phú - sinh năm 1993 vừa đánh dấu lần ra mắt triển lãm độc lập đầu tiên mang tên Lưu Chuyển cùng Gate Gate Gallery
Nghệ sĩ Võ Huỳnh Phú - sinh năm 1993 vừa đánh dấu lần ra mắt triển lãm độc lập đầu tiên mang tên Lưu Chuyển cùng Gate Gate Gallery
1 / 1
Từ những huyền tích trong Lĩnh Nam Chích Quái đến triết lý Phật giáo, từ màu nước trên giấy đến những khối gốm được nặn thủ công, Võ Huỳnh Phú tìm thấy tự do trong sự chuyển động của chất liệu và tư tưởng
Sau những lần tham gia triển lãm nhóm và triển lãm đôi, Võ Huỳnh Phú lần đầu đứng trước một không gian dành riêng cho thực hành nghệ thuật của mình. Với cậu, In Circulation | Lưu Chuyển vì thế mang một cảm giác rất khác. Đây là dịp để nhìn lại những gì đã đi qua, đồng thời mở ra một chặng đường mới.
Tên gọi “Lưu Chuyển” được Phú, đội ngũ Gate Gate và giám tuyển tìm kiếm trong một thời gian dài. Cuối cùng, cụm từ này trở thành cách ngắn gọn nhất để nói về tinh thần của triển lãm: mọi thứ đều vận động, từ con người cho đến những điều vượt ra ngoài suy nghĩ của con người. Một tác phẩm có thể bắt đầu từ một ý niệm, đi qua nhiều chất liệu, nhiều lần thay đổi để rồi xuất hiện trước người xem dưới một hình hài khác. Với Phú, đó cũng là cách một người nghệ sĩ tiếp tục lớn lên trong công việc của mình.
Đọc thêm: Arte Fare: Hơn 20 nghệ sĩ, 5 đợt luân chuyển và cuộc hội tụ nghệ thuật tại Chillala
“Phải tới lúc có triển lãm cá nhân như thế này mình mới cảm nhận được đây giống như một sự khởi đầu mới”
1 / 2
Xuất phát điểm từ bàn máy tính
Phú bắt đầu với thiết kế đồ họa trước khi bước sâu hơn vào nghệ thuật. Những năm làm việc với hình ảnh giúp cậu hình thành tư duy về không gian, hình khối và sự sắp đặt. Từ một mặt phẳng, cậu dần quan tâm đến những gì xảy ra khi hình ảnh bước ra khỏi trang giấy và trở thành một vật thể trong không gian.
Là nghệ sĩ tự học, Phú không đi theo một lộ trình có sẵn. Hội họa từng là chất liệu dễ tiếp cận nhất, sau đó điêu khắc và gốm lần lượt xuất hiện khi cậu tìm thấy những khả năng biểu đạt phù hợp với điều mình đang suy nghĩ. Với cậu, chất liệu chưa bao giờ là một lựa chọn phải gắn bó suốt đời, điều quan trọng hơn là ý tưởng được thể hiện như thế nào.
1 / 1
1 / 1
Từ thiết kế đồ họa đến hội họa, rồi điêu khắc và gốm, mỗi bước chuyển đều cho Phú thêm một cách để nhìn và làm việc. Những thay đổi ấy cũng khiến quá trình sáng tác luôn có chỗ cho việc học hỏi, thử nghiệm và tự làm mới mình.
Đọc thêm: Họa sĩ Khánh Trần: Từ giấc mơ vẽ truyện tranh đến sứ mệnh ươm mầm nghệ thuật
Gốm và những sai số vô tình
1 / 2
1 / 1
“Làm việc với gốm mang lại nhiều cảm giác chờ đợi hơn là vẽ tranh”
Nếu hội họa cho phép người nghệ sĩ nhìn thấy phần lớn kết quả ngay trong lúc làm việc, gốm đòi hỏi nhiều thời gian chờ đợi hơn.
Tác phẩm lúc này còn phụ thuộc vào xưởng, vào những người cùng tham gia thực hiện và đặc biệt là quá trình nung. Có những điều Phú có thể tính toán từ trước, cũng có những thay đổi chỉ xuất hiện sau khi tác phẩm hoàn thành. Màu sắc, hình dáng hay bề mặt đôi khi không hoàn toàn giống với hình dung ban đầu. Thay vì tìm cách loại bỏ những khác biệt ấy, Phú học cách đón nhận chúng. Làm việc với gốm cũng đồng nghĩa với việc chấp nhận rằng không phải mọi thứ đều có thể nằm trong dự tính.
1 / 2
Điều này dần thay đổi cách cậu nhìn về quá trình sáng tác. Những tình huống bất ngờ có thể trở thành một phần của tác phẩm, còn người nghệ sĩ cần biết khi nào nên can thiệp và khi nào nên để mọi thứ tự diễn ra.
Gốm vì thế đem đến cho Phú một trải nghiệm khác với hội họa. Qua từng lần thử nghiệm, cậu học cách bỏ bớt những khuôn mẫu mình từng đặt ra cho tác phẩm và cho chính mình.
Những câu chuyện đi cùng hành trình
Phú sử dụng chất liệu như cách thể hiện cho lớp nội dung câu chuyện cậu muốn đưa vào từng tác phẩm. Những câu chuyện cổ đã xuất hiện trong mối quan tâm của Phú từ những năm đại học. Từ văn học cổ, đặc biệt là Lĩnh Nam Chích Quái, cậu tìm hiểu thêm về lịch sử, bối cảnh, trang phục và những giá trị văn hóa Việt Nam được lưu giữ qua nhiều thế hệ.
Càng tìm hiểu, những câu chuyện ấy càng trở thành một phần trong cách cậu quan sát thế giới. Sau một thời gian dài thực hành, thay vì giữ nguyên bản gốc, cậu muốn những câu chuyện mình tìm thấy có thể đi qua cách nhìn của một người đang sống ở hiện tại.
Nara và Phú như hai dòng suy nghĩ tương đồng đặc biệt trên hành trình này. Phú dành nhiều sự quan tâm cho thời kỳ Nara, Phật giáo và những hình ảnh về hươu trong nghệ thuật Kasuga. Từ mối quan tâm đó, Vườn Tam Thập Tam Thiên được hình thành, lấy cảm hứng từ Phật giáo, thế giới tự nhiên và những tầng cảnh quan mang tính vũ trụ.
Trở về với phần nguyên sơ trong thâm tâm mỗi con người
1 / 1
Những hình hài nguyên sơ xuất hiện trong “Lưu Chuyển” đưa câu chuyện trở lại với con người. Phú quan tâm đến cách con người tạo ra những giới hạn cho nhau. Những quy chuẩn, niềm tin và quan niệm được hình thành qua thời gian đôi khi trở thành khuôn mẫu để một người dùng nó nhìn nhận người khác. Từ đó xuất hiện mong muốn rằng những người xung quanh phải sống theo cùng một cách, suy nghĩ theo cùng một cách. Trong mắt Phú, mỗi người lại bắt đầu từ một điểm riêng và đi qua một hành trình riêng.
Những hình hài được lược bỏ khỏi các dấu hiệu quen thuộc của đời sống vì thế trở về với một trạng thái nguyên sơ. Không còn những vai trò xã hội, địa vị hay những lớp nhận diện quen thuộc, con người hiện diện trước tiên như một cá thể. Quan niệm ấy cũng mở rộng sang cách Phú nhìn về vật chất. Con người có thể sở hữu rất nhiều thứ trong một đời sống, nhưng sự sở hữu ấy luôn có giới hạn về thời gian. Những gì được giữ lại rồi cũng sẽ tiếp tục đi qua một người khác, một không gian khác và một thời điểm khác.
Đó cũng là ý nghĩa của hai chữ “lưu chuyển” trong triển lãm. Một con người đến rồi rời đi. Một vật thể được tạo ra, được lưu giữ rồi tiếp tục bước sang một đời sống khác. Một câu chuyện được kể lại qua nhiều thế hệ và mỗi lần kể lại lại mang thêm một cách nhìn mới.
Những điều chưa biết
1 / 1
“Mình không có một dự định quá xa cho tương lai. Nhưng việc thử nghiệm những điều mới luôn là thứ mình quan tâm và muốn tiếp tục học hỏi.” Có lẽ điều này cũng lý giải cách Phú đã đi qua những chặng đường trước đây. Từ thiết kế đồ họa đến hội họa, từ điêu khắc đến gốm, mỗi chất liệu đều mở ra thế giới quan khác biệt. Những câu chuyện cổ, những hình ảnh từ Nara hay những quan sát rất đời thường cũng lần lượt tìm thấy vị trí trong thực hành riêng của cậu.
Thay vì xác định trước một điểm đến, Phú tiếp tục bước đi và để những trải nghiệm mới dẫn mình đến câu hỏi tiếp theo. Với một nghệ sĩ gọi triển lãm của mình là Lưu Chuyển, có lẽ hành trình quan trọng nhất vẫn là hành trình đang diễn ra ở hiện tại.
