Cover Băng qua con suối nhỏ, ngôi nhà khiêm nhường nép mình giữa khu vườn là không gian giao hòa của nghệ thuật và kiến trúc, mang đậm tính sẻ chia (Ảnh: RABHUU)

Băng qua con suối nhỏ, ngôi nhà của khiêm nhường nép mình giữa khu vườn là không gian giao hòa của nghệ thuật và kiến trúc, mang đậm tính sẻ chia

Nếu chỉ đứng nhìn từ bên ngoài, mấy ai biết được đằng sau bờ giậu đầy hoa là góc sân, là khoảng trời riêng của một người phụ nữ hồn hậu. Khu vườn rộng trải dài hai bên làm mờ vẻ bề thế của khối kiến trúc vốn đang hiện hữu trước mắt. Tiếng chuông gió mang theo những âm thanh trong trẻo và yên lành như một lời chào thân mật, dẫn chúng tôi tiến vào lối mòn nhỏ với hai bên là những khóm hoa ngũ sắc, bách thủy tiên đung đưa trong gió. Đến bên hiên nhà, những người khách lạ cởi bỏ chiếc áo khoác mang theo sự bỡ ngỡ, chỉ giữ lại thân thể nhẹ nhõm và tâm hồn đơn sơ trước cử chỉ thân tình và nhanh nhẹn của nữ chủ nhà sau câu chào ngắn gọn: “cà phê nhé?”.

Trước khi kịp ngắm nhìn hết tất cả tác phẩm nghệ thuật tại tầng trệt, chúng tôi chợt nhận ra, không biết mình đã ở trong nhà từ lúc nào. Dạo quanh ngôi nhà 2 tầng và một tầng áp mái, với trí tò mò tràn ngập, mỗi ngóc ngách đều như một xứ sở nghệ thuật rộng lớn nấp bên trong chiếc vỏ của nơi gọi là “chốn để quay về”.

Xem thêm: Kiến trúc và thiết kế năm 2025: Khi sự xa xỉ được kể bằng ngôn ngữ mới

arrow left arrow left
arrow right arrow right
Photo 1 of 2 Hàng hiên kéo dài từ bên ngoài hồ súng vào đến tận bếp (Ảnh: RABHUU)
Photo 2 of 2 Góc nhìn về kiến trúc ngôi nhà từ phía sau vườn (Ảnh: RABHUU)

Nếu chỉ nhìn vào số lượng tác phẩm và cách chúng được bày trí chỉn chu đầy ý nhị, hẳn ai cũng nghĩ nơi đây là phòng trưng bày tại gia. Thế nhưng hơn cả việc trưng bày, ngôi nhà là nơi chủ nhân trở về với thiên nhiên, với chính mình, được “làm điều khiến mình vui”, đó là chăm sóc khu vườn, đàn gà và những chú chó. Vậy nên, không cần phải phức tạp chuyện thưởng ngoạn nghệ thuật, bởi ngôi nhà là dành cho tất cả những ai ghé thăm với tấm lòng rộng mở, muốn được đối thoại, xem tranh, được kề cận với thiên nhiên hay chỉ đơn giản là “đi trốn”. Đó cũng là nguồn cảm hứng chính để kiến trúc sư phác thảo những nét đầu tiên.

“Theo quan niệm của chị, một công trình về kiến trúc nó cũng là một tác phẩm nghệ thuật - khi người sở hữu nó phải có trách nhiệm gìn giữ”, nữ chủ nhà nhận định. Ngôi nhà do kiến trúc sư Trần Lê Quốc Bình, một người bạn thân của gia đình, đảm nhiệm việc thiết kế. Nơi đây là nhà của chị, nhưng cũng là tác phẩm mà chị mong muốn giữ gìn, chăm sóc. Thế nhưng, ngôi nhà không chỉ có ý nghĩa sâu sắc với những người sống bên trong nó. Giữa những mắt xích khác biệt của lối sống vùng cận nông thôn, ngôi nhà này còn đóng vai trò quan trọng trong việc tái định hình bối cảnh khu vực, điều này nhắc ta nhớ đến một thành tố kiến trúc quan trọng, một không gian đã kết nối xóm giềng, con người Việt Nam qua bao thế hệ, đó là hiên nhà.

Đọc thêm: Home tour: Dư vị vui tươi trong ngôi nhà sang trọng tại Marid

arrow left arrow left
arrow right arrow right
Photo 1 of 3 Hành lang tại khu vực sinh hoạt chung ở tầng trệt (Ảnh: RABHUU)
Photo 2 of 3 Khu vực tiếp khách vượt ngoài ranh giới giữa chung và riêng với nội thất đơn giản, hướng tầm nhìn ra khu vườn (Ảnh: RABHUU)
Photo 3 of 3 Lối đi kết nối ngôi nhà và khu vườn (Ảnh: RABHUU)

Bên dưới những lát cắt kiến trúc khổng lồ, những khoảng vạt chéo, góc cạnh, là một hàng hiên trải dài, len sâu vào đến tận căn bếp. Vượt ra khỏi những định nghĩa đơn thuần về “ngôi nhà” - nơi tách biệt với cuộc sống bên ngoài, hơn cả không gian chung và riêng, đóng và mở, hiên nhà mang vẻ mời gọi với bậc tam cấp dẫn người ta từng bước làm quen với một ngôi nhà lạ thường. Hiên cũng là nơi mọi sinh hoạt thường ngày của chủ nhân diễn ra liền mạch, không giấu giếm, khách cũng không cần bước qua cánh cửa nào để đến được bên trong.

Tatler Asia
Above Không gian “trống” nơi mọi người thưởng thức các tác phẩm và dành thời gian phản tư cho riêng mình (Ảnh: RABHUU)

Những ai từng làm khách tại đây có lẽ sẽ không quên hình ảnh người phụ nữ tràn đầy năng lượng, tự tay cắm những bình hoa bách thủy tiên được cắt từ ngoài bờ giậu, hay con suối nhỏ chảy qua khu vườn. Chị trồng hoa làm đẹp cho khu vườn và mang hoa từ vườn vào để làm đẹp cho ngôi nhà. Tình yêu của chị dành cho thiên nhiên đã lan tỏa đến những người láng giềng lân cận, khi có những ngày hoa nở khắp bờ giậu trong con hẻm nhỏ, những người hàng xóm không ngại nhọc công mà hái tặng chị một bó hoa to, đủ để cắm cho những chiếc bình ở mọi góc nhà. Hiên nhà hơn cả một nơi chuyển tiếp giữa bên trong và bên ngoài, đó là nơi đã thay đổi cuộc sống của nhiều người. 

Đừng bỏ lỡ: NTK Coca Huỳnh: “Bền vững cần trở thành nguyên tắc cốt lõi trong thiết kế”

Tatler Asia
Above Hành lang kín đáo tràn ngập tác phẩm nghệ thuật (Ảnh: RABHUU)

Cũng như con người ở bên trong, hiên nhà “trải qua” đủ loại cảm giác của bốn mùa, ấm lên vào những ngày nắng, ẩm ướt trong những ngày mưa, là nơi đầu tiên đón tiếp chủ nhân và những vị khách, cũng là nơi cuối cùng tiễn những tri nhân. Hiên, trong các tác phẩm của kiến trúc sư Quốc Bình không còn là một thành phần kiến trúc mà đó là một “nơi chốn” thật sự. Khoảng không ấy linh hoạt “đáp ứng tất cả yêu cầu về giao tiếp, giải trí, lao động... hiên nhà người Việt thể hiện ‘rõ’ nét đặc trưng nhiệt đới nóng ẩm, nơi mỗi cơn gió là một món quà”, anh chia sẻ. Không riêng với hiên nhà, cách tiếp cận của kiến trúc sư hướng đến mặt tinh thần nhiều hơn là những điều hiện hữu, thông qua cách anh khéo léo đặt những “lát cắt” vào không gian, khoét rỗng trần nhà, vạt từng mảng tường, chọn vị trí cho từng tác phẩm với những ý đồ mang đậm tính triết học. Những lớp lang ngôn ngữ kiến trúc chồng chéo nhau theo trật tự, hé lộ các chi tiết về tính “không”, sự “rỗng” mà trong đó, con người tìm đường đi về phía chính mình để soi chiếu. 

Tatler Asia
Above Ghế Nervure do nhà phát minh tài ba Quasar Khánh thiết kế, chiếc ghế ra đời vào giữa thập niên 70 (Ảnh: RABHUU)

Mỗi ngôi nhà được dựng nên đều mang trong mình những kỷ niệm khó phai. Dường như trong sâu thẳm, từ kỷ niệm mà kiến trúc sư nhớ nhất về cái cây đã chết sau khi anh nỗ lực giữ lại cho ngôi nhà, anh muốn gửi gắm hi vọng về một nơi chủ nhà có thể sống ngay cạnh thiên nhiên, nơi mỗi lần vung tay sẽ chạm được vào những cành cây mộc mạc, nơi mỗi lần ngoái đầu sẽ bắt gặp cả khu vườn. Bởi thế, không cây nào ngã xuống khi ngôi nhà được dựng lên, thay vào đó, những cái cây được ngôi nhà bao bọc, che chở và trở thành một phần của gia đình. Cùng với chủ nhà, những cái cây, ngôi nhà, khu vườn, đàn gà và những chú chó cũng trở nên hồn hậu, hào phóng chia sẻ những điều giản đơn nhưng giá trị hơn vô vàn thứ vật chất sáng loáng. Bên hiên nhà, chuông gió vẫn reo những âm thanh trong trẻo và yên lành, đưa mọi thứ trở về với bản thể sơ khai.


Bài viết đăng tải từ bài gốc trên ấn phẩm Tatler Vietnam số tháng 12/2024

Credits

Photography: RABHUU