Women‘s Day: 9 nhà thiết kế nội thất nữ nổi tiếng qua các thời đại

Hòa trộn giữa phong cách Art Deco và hiện đại giữa thế kỷ, Eileen Gray đã tạo nên những thiết kế đáng chú ý như ghế Bibendum và ghế trường kỷ Pirogue - ban đầu được bà thiết kế cho căn hộ Rue de Lota của nữ chủ nhà sành điệu Juliette Lévy vào năm 1917.

Giữa những năm 1920, sau khi xây dựng ngôi nhà mang tính biểu tượng E-1027 tại Roquebrune-Cap-Martin, Pháp. Tại nơi bà sống cùng bạn đời Jean Badovici, Gray đã tự tay bài trí không gian với những sáng tạo của chính mình.

Trong số đó có gương Satellite và ghế Transat, nhưng đáng chú ý nhất là bàn E-1027. Được chế tác từ thép ống nhẹ, chiếc bàn có thể điều chỉnh độ cao này được Gray thiết kế để giúp chị gái bà có thể thưởng thức bữa sáng trên giường một cách thoải mái mà không lo làm rơi vụn bánh.

Được biết đến là một trong những nhà thiết kế nổi bật của thời đương đại, Nika Zupanc không ngừng thách thức những chuẩn mực thẩm mỹ, khám phá ngôn ngữ thị giác phá vỡ khuôn mẫu và tái định nghĩa những vật dụng quen thuộc.

Các thiết kế của Zupanc mang đậm dấu ấn nữ tính nhưng không hề mềm mại một cách truyền thống - chúng được ví như “punk elegance”, hòa quyện giữa sự nổi loạn và nét thanh lịch, phảng phất sức hút kịch tính của phim noir. Phong cách này thể hiện rõ qua những hợp tác của bà với các thương hiệu danh tiếng như Moooi, Qeeboo, Natuzzi Italia, Contardi và De Castelli, cũng như qua những sắp đặt ấn tượng dành cho Rossana Orlandi, Dior và không gian nội thất được bà thiết kế cho As Aperitivo tại Slovenia.

Danh mục thiết kế đa dạng của Nika Zupanc trải dài từ nội thất đương đại đến những sáng tạo giàu tính nghệ thuật. Trong số đó, các thiết kế gần đây cho thương hiệu nội thất cao cấp Scarlet Splendour gây ấn tượng mạnh. Điển hình như 88 Secrets Bar Verde Oro - một quầy bar sang trọng được tô điểm bằng kim loại vàng lộng lẫy, hay Strings Sofa - chiếc ghế sofa với những đường cong uyển chuyển, tinh tế.

Bên cạnh đó, những hợp tác đáng chú ý của Zupanc với thương hiệu thiết kế hàng đầu Hà Lan Moooi cũng ghi dấu ấn khó quên. Đèn Lolita mang nét duyên dáng đầy ngẫu hứng, ghế lounge Knitty lấy cảm hứng từ những sợi dây thừng khổng lồ của tàu biển, trong khi Golden Chair gợi nhớ về những chiếc ghế trường học cổ điển với vẻ đẹp hoài niệm nhưng vẫn mang tinh thần hiện đại.

Tương tự như Eileen Gray, nữ kiến trúc sư và nhà thiết kế gốc Ý-Brazil cũng đối mặt với muôn vàn trở ngại khi bước chân vào một lĩnh vực do nam giới thống trị trong thế kỷ 20. Không chỉ bị kìm hãm bởi những định kiến giới, bà còn phải đương đầu với sự hỗn loạn của châu Âu sau Thế chiến II, buộc phải tìm kiếm cơ hội mới nơi quê hương thứ hai  - Brazil. Cuộc sống tại Brazil đẩy bà mắc rào cản về giới, hơn nữa, còn phải chịu định kiến của một “người ngoại quốc.”

Tuy nhiên, chính những thử thách ấy lại trở thành động lực giúp Bo Bardi định hình triết lý thiết kế mang đậm tinh thần hiện đại, lấy cảm hứng từ bối cảnh bản địa và đặt trọng tâm vào các giá trị xã hội cũng như đạo đức.

Đọc thêm: 5 tuyên ngôn truyền cảm hứng yêu bản thân từ những nhân vật nữ nổi tiếng 

Tránh xa sự hào nhoáng thường gắn liền với giới trí thức, Bo Bardi theo đuổi triết lý “kiến trúc nghèo” -  một cách tiếp cận đề cao sự giản đơn và tính biểu tượng, tận dụng tối đa vật liệu địa phương như bê tông thô. Tinh thần này thể hiện rõ qua những công trình mang tính biểu tượng của bà, như Bảo tàng Nghệ thuật São Paulo (MASP) hoàn thành năm 1968 và SESC Pompeia hoàn thành năm 1986.

Bên cạnh những dấu ấn trong kiến trúc, Bo Bardi còn để lại một di sản đáng kể trong lĩnh vực thiết kế nội thất, nơi bà đề cao tính hữu dụng với các đường nét hữu cơ và vật liệu tiết kiệm như gỗ dán hay gỗ bản địa Brazil.

Những thiết kế nổi bật của bà bao gồm ghế Bowl (1951) với phần đệm tròn trên khung kim loại thanh thoát, ghế bành Três Pés (hay còn gọi là Tripod armchair), lấy cảm hứng từ những chiếc võng vùng duyên hải phía Bắc Brazil, và mẫu ghế đẩu gỗ thông, được thiết kế riêng cho SESC Pompeia vào những năm 1980.

Hiện đang sống và làm việc tại Lebanon, nơi đặt trụ sở studio thiết kế The Vitrine, nhà thiết kế Nada Debs theo đuổi sứ mệnh dung hòa các nền văn hóa khác nhau trong từng sản phẩm nội thất.

Với triết lý thiết kế đặc trưng - kết hợp thủ công truyền thống và tinh hoa thiết kế từ khắp nơi trên thế giới - Debs hướng tới việc tạo ra cảm giác gắn kết vượt qua ranh giới địa lý, ngôn ngữ và văn hóa, đồng thời tôn vinh sự hòa hợp qua những sản phẩm trang trí giàu ý nghĩa.

Xem thêm: Home tour: Căn hộ lộng lẫy của hậu duệ hoàng tộc Romanoff tại New York

Tư duy này thể hiện qua những thiết kế như ghế tựa chạm khắc họa tiết Arabesque cầu kỳ của Trung Đông hay mẫu tủ Land of the Rising Sun, nơi thẩm mỹ Nhật Bản đương đại hòa quyện cùng kỹ thuật khảm xà cừ truyền thống đặc trưng của Trung Đông.

Không dừng lại ở đó, Debs còn khám phá và ứng dụng các chất liệu mang ý nghĩa văn hóa tại những quốc gia bà từng đặt chân đến, từ kỹ thuật dệt vải của Uzbekistan, khảm đá cẩm thạch Pakistan đến gốm sứ, bê tông và nhiều vật liệu khác. Kết quả là một bộ sưu tập nội thất và trang trí nhà mang dấu ấn chiết trung, mỗi thiết kế đều mang trong mình một bản sắc riêng biệt.

Được tôn vinh như một biểu tượng của thiết kế Đan Mạch, Nanna Ditzel đã để lại dấu ấn sâu đậm trong ngành với sự nghiệp kéo dài suốt sáu thập kỷ, không ngừng thách thức những chuẩn mực truyền thống bằng cách tiếp cận đổi mới trong chất liệu và kỹ thuật thủ công.

Xuất thân là một thợ mộc, Ditzel không chỉ giới hạn sáng tạo của mình trong lĩnh vực nội thất mà còn mở rộng sang trang sức và dệt may. Cùng với người chồng - nhà thiết kế Jørgen Ditzel, bà trở thành một trong những người tiên phong của phong trào thiết kế tiên phong những năm 1940, lấy cảm hứng từ chủ nghĩa hiện đại hữu cơ đang phát triển mạnh mẽ trên thế giới.

Thiết kế của Ditzel được đặc trưng bởi hình dạng hữu cơ, năng động, phản ánh sự đa dạng của thiên nhiên, sử dụng các vật liệu như mây và gỗ. Những biểu hiện giàu trí tưởng tượng này đã tạo ra những món đồ nội thất vượt thời gian vẫn được tôn sùng là đồ cổ điển cho đến ngày nay.

Trong số những thiết kế mang tính biểu tượng của bà, có thể kể đến ghế Trinidad - một mẫu ghế tối giản nhưng thanh lịch, kết hợp giữa gỗ và thép, nổi bật với tựa lưng được chạm khắc tinh tế. Trong khi đó, chiếc Hanging Egg chair phản ánh triết lý thiết kế của Ditzel về một lối sống tự do và giàu trải nghiệm.

Bên cạnh đó, ghế High chair là minh chứng cho sự cam kết của bà đối với chất lượng và tính ứng dụng. Được Carl Hansen & Søn cải tiến để đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn hiện đại, thiết kế này sử dụng gỗ sồi đạt chứng nhận FSC® và được hoàn thiện với lớp sơn mờ không độc hại, mang đến sự hài hòa giữa phong cách và tính thực tiễn trong không gian sống đương đại.

Nổi tiếng với khả năng kết hợp hài hòa nhiều phong cách thiết kế khác nhau, Patricia Urquiola - kiến trúc sư và nhà thiết kế người Tây Ban Nha - đã mang đến cho ngành những sáng tạo giàu trí tưởng tượng, thổi vào cuộc sống thường nhật sự thanh lịch pha chút tinh nghịch.

Lấy cảm hứng từ người thầy của mình, Achille Castiglioni, Urquiola luôn đề cao yếu tố cốt lõi trong thiết kế, tập trung vào cách không gian và đồ vật tương tác với con người. Nguyên tắc này định hướng quá trình sáng tạo của bà trên nhiều lĩnh vực, từ kiến trúc đến nội thất và phụ kiện phòng tắm.

Bên cạnh vai trò giám đốc sáng tạo của thương hiệu nội thất cao cấp Cassina từ năm 2015, Urquiola còn hợp tác với nhiều tên tuổi lớn như B&B Italia, Kartell, Foscarini, Moroso và AXOR. Từ studio đặt tại Milan, được thành lập vào năm 2001, bà tiếp tục định hình xu hướng thiết kế đương đại với phong cách độc đáo và đầy cảm hứng.
 
 Đừng bỏ lỡ: Các nhà thiết kế tiết lộ gì về xu hướng nội thất định hình lối sống năm 2025?

Cách tiếp cận thiết kế đầy thấu cảm của Patricia Urquiola thể hiện rõ qua những sáng tạo mang dấu ấn riêng tại Cassina. Chiếc bàn Sengu lấy cảm hứng từ nghi lễ tái thiết đền thờ của Nhật Bản, kết hợp gỗ nguyên khối, đá cẩm thạch và gốm, tạo nên một tác phẩm tinh giản nhưng vẫn toát lên vẻ sang trọng.

Bên cạnh đó, nhiều thiết kế của Urquiola còn phản ánh cam kết của bà đối với tính bền vững. Ghế sofa Moncloud - một sản phẩm đề cao triết lý thiết kế tuần hoàn - được chế tác từ loại foam có thành phần tái chế, với tỷ lệ bọt cực thấp, giúp giảm tác động đến môi trường. Trong khi đó, ghế bành Dudet mang dáng dấp của thiết kế thập niên 1970 không chỉ mềm mại và ôm trọn cơ thể mà còn có thể tháo rời hoàn toàn để tái chế khi kết thúc vòng đời sử dụng.

Là một trong những nhà thiết kế sản phẩm được quốc tế công nhận hàng đầu của Ấn Độ, Gunjan Gupta đã vượt qua ranh giới giữa nghệ thuật và thiết kế trong sự nghiệp kéo dài hơn hai thập kỷ.

Tốt nghiệp Thạc sĩ Thiết kế Nội thất & Đồ gỗ từ Central Saint Martins, London, Gupta thành lập Studio Wrap, một studio thiết kế nội thất và đồ nội thất có trụ sở tại New Delhi, đồng thời sáng lập thương hiệu IKKIS, nơi kết hợp nghệ thuật thủ công truyền thống với tính năng hiện đại, mang đến sự cân bằng giữa di sản và đổi mới.

Xem thêm: Nhà thiết kế Hồng Kông cách tân di sản Pháp từ thế kỷ 17

Bộ sưu tập mới nhất của Gupta, Continuum, vừa được ra mắt tại India Art Fair 2025, đánh dấu sự hợp tác với các nghệ nhân bậc thầy trên khắp Ấn Độ và nhà hoạt động bảo tồn thủ công Lekha Poddar, người được biết đến với những nỗ lực không ngừng trong việc giữ gìn nghề dệt thủ công truyền thống.

Kết hợp kỹ thuật thủ công truyền thống với tư duy thiết kế đương đại, mỗi món đồ nội thất của Gunjan Gupta không chỉ gìn giữ di sản văn hóa mà còn tái sinh các nghề thủ công cổ xưa, mang chúng đến với khán giả toàn cầu theo một góc nhìn mới mẻ.

Những mã thiết kế này được thể hiện qua các tác phẩm đầy tinh tế, như: Bidri-chitecture, hệ kệ trang trí với những họa tiết bạc khảm tinh xảo do nghệ nhân bậc thầy M.A Rauf thực hiện; ghế tựa Jantar Mantar, chiếc ghế thư giãn với phần tựa lưng dát vàng 24 carat, lấy cảm hứng từ đài quan sát thiên văn Jaipur; Rafoo Stack, một sự tôn vinh dành cho nghệ thuật dệt đã mai một; và bộ sưu tập bình gốm Dhokra Doll mang nét nữ tính, được chế tác bằng kỹ thuật đúc kim loại cổ nhất của Ấn Độ. 

Sinh ra trong một gia đình có truyền thống nghệ thuật - ông bà là họa sĩ, mẹ là nhà điêu khắc, còn cha là nhà thiết kế - Andreea Braescu tiếp nối di sản gia đình bằng một lối tiếp cận độc đáo, nơi ánh sáng và sứ trở thành chất liệu để tái định hình không gian nội thất.

Từ xưởng sáng tạo tại Bucharest, Romania, Braescu cùng đội ngũ 15 nghệ nhân tận tâm chế tác những tác phẩm tinh xảo, đòi hỏi nhiều thời gian và kỹ thuật, tôn vinh vẻ đẹp tự nhiên và phi quy luật của thiên nhiên.

Bằng cách nung sứ xương ở nhiệt độ cực cao 1.260°C, mỗi chiếc lá bạch quả được tráng men thủ công, tái hiện sự ngẫu nhiên đầy sống động của tự nhiên. Một đèn chùm nhỏ với khoảng 100 chiếc lá sứ có thể mất vài tuần để hoàn thiện, trong khi những công trình quy mô lớn - lên tới 1.000 mảnh - đòi hỏi tới ba tháng chế tác tỉ mỉ.

Tác phẩm ấn tượng nhất của Braescu cho đến nay là một công trình dài hơn 15 mét trong một khách sạn tại Paris. Được thiết kế để phản chiếu trên trần gương, tác phẩm tạo nên một trải nghiệm thị giác lộng lẫy, khuếch đại nét tinh tế và độ phức tạp trong từng đường nét chế tác.

Xem thêm: Nhìn lại sự nghiệp lừng lẫy của nhà thiết kế người Ý Giorgio Armani

Mặc dù được biết đến nhiều nhất với công cuộc biến đổi ga Gare d’Orsay thành Musée d’Orsay, Gae Aulenti còn khẳng định vị thế của mình trong làng thiết kế với một danh mục sáng tạo đa dạng - từ đèn chiếu sáng mang tính biểu tượng đến không gian nội thất cho các tập đoàn lớn như Olivetti và Fiat.

Là một tên tuổi xuất sắc trong thiết kế công nghiệp, Aulenti ghi dấu ấn với bộ sưu tập nội thất Locus Solus, lấy cảm hứng từ tòa biệt thự kỳ bí trong tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Raymond Roussel (1912).

Đọc thêm: Van Gogh trong khối Lego - Giải mã thiết kế 'Sunflowers' mang tính cách mạng

Ra mắt năm 1964 và được sản xuất bởi Poltronova, bộ sưu tập Locus Solus bao gồm nội thất trong nhà và ngoài trời, cùng một mẫu đèn điều chỉnh được, chế tác từ thép ống uốn nguội. Bộ sưu tập này còn xuất hiện trong bộ phim tâm lý La Piscine (1969), với sự tham gia của Alain Delon, trước khi được tái sản xuất vào năm 2023 với phiên bản trắng ngà và vàng dành cho thương mại. 

Khả năng kết hợp giữa tư duy khái niệm và kỹ thuật sản xuất công nghiệp của Aulenti cũng thể hiện rõ qua các thiết kế chiếu sáng. Những mẫu đèn như Giova - tác phẩm mang chất điêu khắc hướng tâm, hay Pipistrello - với cổ đèn mở rộng linh hoạt, đều phản ánh tính thẩm mỹ cao và khả năng thích ứng với không gian. Trong khi đó, đèn bàn Ruspa - được làm từ nhôm sơn mài thay vì nhựa - gây ấn tượng với bốn nguồn sáng tích hợp gương phản xạ, mang lại hiệu ứng chiếu sáng độc đáo.

Bài viết được chuyển ngữ từ bài viết gốc “International Women’s Day 2025: 9 prominent female furniture designers through the ages” của Celeste Goh, đăng trên Tatler Malaysia

ĐỌC NGAY

5 điều cần biết về Liu Jiakun - chủ nhân Giải thưởng kiến trúc Pritzker 2025

Home tour: Không gian sống và nghỉ dưỡng tôn vinh thiên nhiên tại Quảng Ngãi

Khám phá biệt thự của gia tộc Gucci ở Rome được rao bán 13,02 triệu USD