ส่องสไตล์สถาปัตยกรรม Googie: เมื่อสถาปัตยกรรมแห่งอนาคตย้อนยุค ปลุกจินตนาการให้ 'Fantastic Four: First Steps'

ในขณะที่เราตั้งตารอการเปิดตัวภาพยนตร์ในวันที่ 24 กรกฎาคมนี้ นี่คือโอกาสที่ดีที่เราจะมาสำรวจโลกอันน่าหลงใหลของสถาปัตยกรรม Googie สไตล์ที่ครั้งหนึ่งเคยกำหนดวิสัยทัศน์แห่งวันพรุ่งนี้ของสหรัฐอเมริกา และยังคงสร้างแรงบันดาลใจให้กับนักออกแบบ ผู้สร้างภาพยนตร์ และเหล่านักฝันมาจนถึงทุกวันนี้

สถาปัตยกรรม Googie ถือกำเนิดขึ้นท่ามกลางการบรรจบกันของพลังวัฒนธรรมที่พิเศษไม่เหมือนใคร นั่นคือ ยุค Atomic Age ที่มาพร้อมคำสัญญาของความก้าวหน้าทางพลังงานนิวเคลียร์ Space Race ที่ถูกจุดประกายจากการส่งยาน Sputnik ขึ้นสู่อวกาศในปี 1957 และวัฒนธรรมรถยนต์ที่กำลังเฟื่องฟูของสหรัฐอเมริกา

นี่คือตัวแทนของยุคที่อนาคตดูเหมือนจะ ไร้ขีดจำกัด ดึงดูดจินตนาการของคนทั้งประเทศด้วยพลังแง่บวก และความตื่นเต้นทางเทคโนโลยีที่ไม่เคยมีมาก่อน และแน่นอนว่าสิ่งนี้สะท้อนอยู่ในสถาปัตยกรรมและการออกแบบในช่วงเวลานั้น

อ่านเพิ่มเติม: 6 ร้านอาหารสไตล์ Retro Diner ในกรุงเทพฯ เพื่อคนรักดีไซน์วินเทจและบรรยากาศสุดคลาสสิก

สถาปัตยกรรม Googie ตั้งชื่อตามร้าน Googie's Coffee Shop ในฮอลลีวูด ซึ่งออกแบบโดยปรมาจารย์ Mid-century Modernist อย่าง John Lautner สถาปัตยกรรมนี้ถือกำเนิดขึ้นจากถนนทางหลวงในแคลิฟอร์เนียตอนใต้ที่อาบไล้ไปด้วยแสงแดดอันเจิดจ้า เป็นวิวัฒนาการของสไตล์สถาปัตยกรรม Streamline Moderne ในยุค 1930s

Googie Architecture สะท้อนสไตล์ความโอ่อ่าและความอลังการ เปลี่ยนพื้นที่เชิงพาณิชย์ธรรมดาๆ ให้กลายเป็นประตูสู่โลกอนาคต สอดรับกับกระแสของยุคกลางทศวรรษ 1940s ถึงต้นทศวรรษ 1970s ของสหรัฐอเมริกา

การออกแบบสถาปัตยกรรมนี้เดิมถูกนำไปใช้กับอาคารพาณิชย์ในชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็นร้านอาหาร ปั๊มน้ำมัน โมเต็ล และลานโบว์ลิ่ง ซึ่งออกแบบมาเพื่อดึงดูดสายตาของผู้ขับขี่รถยนต์ที่วิ่งบนระบบทางหลวงที่กำลังขยายตัวของสหรัฐอเมริกา

โครงสร้างเหล่านี้ใช้รูปทรงล้ำยุคและป้ายนีออนสว่างไสวเพื่อสร้างความโดดเด่นในภูมิทัศน์ที่พลุกพล่านของสหรัฐอเมริกาช่วงกลางศตวรรษ ทำให้ผู้คนทั่วไปรู้สึกว่าอนาคตเป็นสิ่งที่จับต้องได้และเข้าถึงได้

ต่างจากความสง่างามแบบ Streamlined ของ Art Deco ที่มาก่อนหน้า หรือ International Style ที่จะเข้ามามีอิทธิพลในภายหลัง สถาปัตยกรรม Googie เน้นความโอ่อ่าอลังการ

ในขณะที่ Streamline Moderne เน้นเส้นแนวนอนและธีมทางทะเล Googie กลับพุ่งทะยานสู่ท้องฟ้าด้วยรูปทรงเรขาคณิตที่โดดเด่นและเส้นโค้งเชิงมุมที่พลิ้วไหว หลังคาทรงสูงที่ดูเหมือนจะท้าทายแรงโน้มถ่วง และการออกแบบที่มีลักษณะยื่นออกมา สื่อถึงการเคลื่อนไหวและการบิน

ในขณะที่ Art Deco ชื่นชอบการตกแต่งแบบเรขาคณิต Googie กลับโอบรับรูปทรงที่ได้รับแรงบันดาลใจจากอะตอม ซึ่งสื่อถึงการเคลื่อนไหวและความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี

สถาปัตยกรรมสไตล์นี้ใช้วัสดุอย่างเหล็ก แก้ว และ คอนกรีต บางครั้งผสมผสานกับหินดิบเพื่อความงามที่เรียบหรูแต่มีความขี้เล่น

ลวดลายแห่งยุคอวกาศ ไม่ว่าจะเป็นดาวกระจาย บูมเมอแรง อะตอม และรูปทรงที่ได้รับแรงบันดาลใจจากจรวด สะท้อนความหลงใหลในวิทยาศาสตร์และการสำรวจของยุคนั้น ในขณะที่ป้ายนีออนที่สว่างสดใสและแสงสว่างที่มาพร้อมตัวอักษรและรูปทรงแห่งอนาคต สื่อถึงความตื่นเต้น ความก้าวหน้า และความเชื่อมั่นที่ไม่หวั่นไหวในอนาคตที่เต็มไปด้วยความหวัง

บริษัทสถาปนิก Armét & Davis ซึ่งต่อมาเป็นที่รู้จักในชื่อ Armet Davis Newlove Architects กลายเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านสถาปัตยกรรมเชิงพาณิชย์ของ Googie ที่ไม่มีใครโต้แย้งได้ พวกเขาได้รับฉายาว่า ‘Frank Lloyd Wright แห่งร้านกาแฟยุค 50s’ จากการออกแบบที่ล้ำหน้าและเป็นต้นแบบ สะท้อนให้เห็นถึงความสนุกสนานและมีชีวิตชีวาของยุคที่วัฒนธรรมการใช้รถยนต์เฟื่องฟูได้อย่างชัดเจน รวมถึงความหลงใหลในยุคอวกาศของสหรัฐอเมริกาช่วงกลางศตวรรษ

หนึ่งในผลงานที่โดดเด่นที่สุดของพวกเขาคือ Pann’s Coffee Shop ในลอสแอนเจลิส ซึ่งออกแบบโดย Helen Liu Fong สถาปนิกของบริษัทในปี 1958 โดดเด่นด้วยหลังคาหินหลากสีสันที่มีมุมแหลมสร้าง รูปทรงเรขาคณิต ที่โดดเด่น แผงกระจกสูงจากพื้นจรดเพดานที่รองรับด้วยเสาเหล็กแนวตั้งเพรียวบาง และป้ายนีออนสูงเด่นที่ชี้ขึ้นไปจากหลังคา

Johnie’s Coffee Shop ในปี 1956 ก็เป็นอีกหนึ่งสัญลักษณ์ที่โดดเด่นไม่แพ้กัน ด้วยหลังคาทรงสูงที่ยื่นออกไปคล้ายปีกและผนังกระจกบานใหญ่ แลนด์มาร์กทางวัฒนธรรมแห่งนี้ปรากฏในภาพยนตร์หลายเรื่อง เช่น Volcano, The Big Lebowski, American History X, City of Angels และ Gone in 60 Seconds ทำหน้าที่เป็นสัญลักษณ์ของยุคทองของสถาปัตยกรรม Googie

เป็นเวลาหลายทศวรรษที่สถาปัตยกรรม Googie ถูกมองข้ามว่าเป็นเพียง Kitsch เชิงพาณิชย์ นำไปสู่การรื้อถอนอย่างแพร่หลายเมื่อรสนิยมทางสถาปัตยกรรมเปลี่ยนไปสู่ International Style ในเวลาต่อมา อย่างไรก็ตาม ช่วงไม่กี่ปีมานี้ ทัศนคติที่มีต่อสถาปัตยกรรม Googie ก็เปลี่ยนไปอย่างเห็นได้ชัด ทำให้ผลงานอันงดงามหลายแห่งรอดพ้นจากการถูกรื้อถอน และยังคงตั้งตระหง่านเป็นสัญลักษณ์แห่งความหวังในยุคกลางศตวรรษมาจนถึงปัจจุบัน

หนึ่งในโครงสร้าง Googie ที่ได้รับการอนุรักษ์ไว้คือ McDonald’s สาขาเก่าแก่ที่สุดที่ยังเปิดดำเนินการอยู่ใน Downey, California ซึ่งเป็น McDonald’s แห่งแรกที่โดดเด่นด้วย Golden Arches อันเป็นสัญลักษณ์ในปัจจุบัน ซึ่งเดิมทีออกแบบมาเพื่อดึงดูดความสนใจของผู้ขับขี่รถยนต์

อาคารที่ออกแบบโดยสถาปนิก Stanley Clark Meston ในปี 1953 นี้ มีหลังคาทรงลิ่มที่เอียง ซุ้มโค้งพลิ้วไหว และหน้าต่างกระจกบานใหญ่ที่เอียงเข้าด้านใน ทั้งหมดนี้รวมกันเป็นความงามที่มองไปข้างหน้าซึ่งยังคงไม่เปลี่ยนแปลงมากนักนับตั้งแต่เปิดดำเนินการ ทำหน้าที่เป็นไทม์แคปซูลของการออกแบบ Mid-century และนวัตกรรมเชิงพาณิชย์

Bob’s Big Boy ใน Burbank, California เป็นอีกหนึ่งตัวอย่างที่ได้รับการอนุรักษ์ไว้อย่างดีของสถาปัตยกรรม Googie ซึ่งยังคงเป็นแลนด์มาร์กที่เป็นที่รักของชุมชนที่จัดแสดงรถคลาสสิกทุกสัปดาห์

ออกแบบโดย Wayne McAllister และเปิดดำเนินการในปี 1949 ได้รับการกำหนดให้เป็น California Point of Historical Interest ในปี 1993 อาคารแห่งนี้มีหลังคาแนวนอนที่ยาวและต่ำพร้อมกันสาดกว้าง รูปทรงอสมมาตรที่สลับระหว่างรูปทรงมุมแหลมคมและหน้าต่างโค้งมนเรียบ และป้ายนีออนสูง 70 ฟุตที่ยิ่งใหญ่

สุดท้ายนี้ จะมีที่ไหนที่จะหาโครงสร้าง Googie อันยิ่งใหญ่ได้ดีไปกว่าสนามบิน ซึ่งเป็นประตูที่นำพามนุษยชาติเข้าใกล้ท้องฟ้ามากกว่าที่ใด ซึ่งเป็นแรงบันดาลใจให้กับการเคลื่อนไหวทางสถาปัตยกรรม

TWA Flight Center ของ Eero Saarinen ที่ท่าอากาศยานนานาชาติ John F Kennedy ในนิวยอร์กซิตี้ อาจเป็นตัวแทนการหลอมรวมสถาปัตยกรรม Googie เข้ากับการออกแบบการคมนาคมที่โด่งดังที่สุด

อาคารผู้โดยสารที่สร้างเสร็จในปี 1962 มีหลังคาเปลือกคอนกรีต ทรงปีก ที่พลิ้วไหวดูเหมือนจะทะยานและไหลลื่น สะท้อนการเคลื่อนไหวและความมองโลกในแง่ดีต่ออนาคต Saarinen เปรียบรูปทรงนี้กับเครื่องบินของ Leonardo da Vinci ซึ่งจับความรู้สึกของการบินไว้ในรูปทรงอาคาร

ขณะเดียวกัน ที่ท่าอากาศยานนานาชาติลอสแอนเจลิส (LAX) The Theme Building มีรูปทรงเป็น ‘จานบิน’ ที่โดดเด่น โครงสร้างสูง 135 ฟุตที่ตั้งอยู่บนซุ้มโค้งพาราโบลา 4 อัน ได้กลายเป็นสัญลักษณ์ที่ยืนยงของทั้งยุคอวกาศและสถาปัตยกรรม Googie เอง

ออกแบบโดยทีมในฝันของสถาปนิกผู้ทรงอิทธิพลที่สุดของลอสแอนเจลิสในช่วงกลางศตวรรษ ซึ่งประกอบด้วย Pereira & Luckman, James Langenheim, William Pereira, Charles Luckman, Paul R Williams และ Welton Becket The Theme Building สร้างเสร็จในปี 1961 ในช่วงจุดสูงสุดของยุค Jet Age

เดิมที The Theme Building ถูกตั้งใจให้เป็นศูนย์กลางของสนามบิน มีร้านอาหารแขวนอยู่ใต้ซุ้มโค้งอันน่าทึ่ง และจุดชมวิวที่เปิดโอกาสให้ผู้มาเยือนได้ชมทัศนียภาพอันงดงามของลอสแอนเจลิส และรันเวย์ที่พลุกพล่านเบื้องล่าง

This story was originally written in English by Celeste Goh.

ต้นฉบับเขียนเมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม 2025 โดย Celeste Goh โปรดคลิกที่นี่เพื่อดูเวอร์ชั่นภาษาอังกฤษ

อ่านเพิ่มเติม:

Affectionate Intelligence ปัญญาประดิษฐ์ที่เรียนรู้ชีวิตและอารมณ์ เพื่อปรับประสบการณ์ในบ้านอย่างชาญฉลาด

9 ไฮไลต์การออกแบบที่น่าจับตา จากงาน Stockholm Design Week 2025

Home tour: ส่องบ้านใหม่ของ Lorenzo Antinori บอสใหญ่ Bar Leone ในฮ่องกง