ออกเดินบนเส้นทางอาหารกับการเรียนรู้วัฒนธรรมประจำเดือนรอมฎอนจากทั่วทุกมุมโลก
เดือนรอมฎอนได้รับการยกย่องจากประชากรประมาณหนึ่งในสี่ของโลก ถือเป็นเดือนที่สำคัญที่สุดในปฏิทินของชาวมุสลิม เดือนนี้เป็นช่วงของการถือศีลอดตั้งแต่รุ่งสางจนถึงพลบค่ำ เป็นรูปแบบของการเคารพบูชาส่วนบุคคลเพื่อส่งเสริมวินัยทางจิตวิญญาณและความเข้าอกเข้าใจผู้ที่ด้อยกว่า วัฒนธรรมต่างๆ ทั่วโลกล้วนมีข้อปฏิบัติตามประเพณีที่แตกต่างกันออกไป เพื่อรำลึกถึงฤดูกาลต่างๆ โดยประเพณีเหล่านั้นครอบคลุมถึงเรื่องอาหารด้วย
สำหรับแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เราคงมีภาพจำอาหารพื้นถิ่นของเพื่อนบ้านเรา ตั้งแต่เลอมังไปจนถึงเรินดัง ซึ่งอาหารสำหรับเดือนรอมฎอนจากทั่วโลกนั้นนอกจากมีคุณค่าทางโภชนาการสูงแล้ว ยังช่วยให้ทุกคนในครอบครัวให้อยู่พร้อมหน้าพร้อมตากันผ่านการแบ่งปันอาหาร โดยอาหารยอดนิยมที่เห็นจนชินตาในเดือนรอมฎอนนี้จะเป็นซุป สตูว์ และโจ๊ก เนื่องจากสามารถปรุงได้ง่ายๆ แต่ได้รวบรวมสารอาหารที่จำเป็นทั้งหมดเอาไว้แล้ว
Tatler รวบรวมลิสต์เมนูอาหารที่มักรับประทานกันในช่วงท้ายของการถือศีลอดมาเพื่อเป็นความรู้เกี่ยวกับอาหารเดือนรอมฎอนให้ทุกคนได้รู้จัก
อ่านเพิ่มเติม: เหล่าอาหารที่ทั้งรักษ์โลกและรักสุขภาพของคุณ
ฮาลีม (Haleem), อินเดียและปากีสถาน

Above ฮาลีมอาหารพิเศษช่วงเดือนรอมฎอน โรยหน้าด้วยหัวหอมเจียว (ภาพ: Getty Images)
อาหารที่เซ็ตตัวอยู่ในน้ำซุปและสตูว์คือฮาลีม ซึ่งเป็นโจ๊กรสเผ็ดจากอนุทวีปอินเดีย โดยทั่วไปจะรับประทานกันในเมืองไฮเดอราบัดระหว่างการละศีลอด เพื่อเบรกจากการอดอาหารอันยาวนาน เมนูนี้สามารถพบได้ในหลากหลายภูมิภาค แต่โดยทั่วไปจะประกอบด้วยธัญพืช ถั่วเลนทิล เนื้อสัตว์ เครื่องเทศสำหรับปรุงอาหาร และของเหลว เช่น นม น้ำซุป หรือน้ำ
สูตรต้นตำรับส่วนใหญ่จะประกอบด้วยเนื้อลูกแกะ เนื้อแกะที่โตแล้วหรือแพะทำให้สุกอย่างช้าๆ ผสมกับถั่วเลนทิล ข้าวสาลี และเครื่องเทศเข้มข้น ซึ่งฮาลีมนั้นอุดมไปด้วยคุณค่าทางโภชนาการ มีแคลอรี่สูง และอิ่มอร่อยอย่างไม่น่าเชื่อ ทำให้อาหารชนิดนี้ถือเป็นเมนู must-have ในสำรับอาหารอิฟตาร์ของภูมิภาคนี้ โดยในประเทศปากีสถาน ฮาลีมจะรับประทานคู่กับแป้งนาน แทนการรับประทานเปล่าๆ
นิชัลดา (Nishalda), อุซเบกิสถาน

Above นิชัลดา (ภาพ: Facebook / สถานทูตอุซเบกิสถานประเทศตุรกี)
นี่คืออาหารที่จัดทำขึ้นเฉพาะในช่วงรอมฎอนเท่านั้น ซึ่งถือเป็นส่วนประกอบที่ขาดไม่ได้ของอาหารเดือนรอมฎอนในอุซเบกิสถาน ทำจากพืชพื้นเมืองที่มีลักษณะคล้ายกานพลู เรียกว่า เยเม็ก (Yetmek) ถูกใช้เพื่อให้รสชาติแก่ส่วนผสมของไข่ขาวที่ตีด้วยมือเข้ากับน้ำเชื่อม โดยเนื้อสัมผัสจะคล้ายกับเมอแรงค์ของอิตาลี ความนุ่มละมุนของอาหารนี้ได้รับการยกย่องเป็นพิเศษในช่วงรอมฎอนเพื่อช่วยในการย่อยอาหาร
โดยวิธีดั้งเดิมในการเตรียมอาหารชนิดนี้จะใช้แรงของผู้ชายเพื่อตีไข่ขาวให้ฟูขึ้นตั้งยอดราวกับหมอนนุ่มๆ เนื่องจากไม่มีไฟฟ้าและเครื่องทุ่นแรง
ชอร์บา ฟริก (Chorba frik), แอลจีเรีย
เมนูนี้เป็นอาหารหลักของเดือนรอมฎอนที่แพร่กระจายในแถบประเทศแอลจีเรียและตูนิเซีย ฟริก (Frik หรือ Freekeh) มีดาวเด่นเป็นข้าวสาลีดูรัมสีเขียวย่าง โดยเมล็ดธัญพืชต่างๆ ถูกเคี่ยวในน้ำซุปที่ทำจากมะเขือเทศ ปรุงรสด้วยปาปริก้า ผักชี ยี่หร่า และมิ้นต์ อาจเพิ่มเนื้อแกะหรือแพะลองไปก็ได้ทำให้เกิดอาหารที่สมดุลได้ในหม้อเดียวเพื่อปิดท้ายวันแห่งการอดอาหาร
ฮารีรา (Harira), โมร็อกโก

Above ฮาริราราดด้วยโยเกิร์ต (ภาพ: Instagram / @melissa.hemsley)

Above ฮารีรากับเส้นบะหมี่ไข่ (ภาพ: Instagram / @sonyamichellesanford)
ฮารีรามีรากฐานมาจากอาหารสไตล์มาเกร็บของแอฟริกาเหนือ โดยเป็นซุปที่ทำจากมะเขือเทศเติมด้วยถั่วลูกไก่ ถั่วเลนทิล และผักสับ มักเสิร์ฟในช่วงรอมฎอน รวมถึงในช่วงฤดูหนาวด้วย
ฮารีรามีกลิ่นหอมชวนให้ทานเนื่องจากเมนูนี้ปรุงด้วยเนื้อแกะหรือน้ำซุปแกะ ก่อนที่จะปรุงรสด้วยหญ้าฝรั่น พริกป่น และขิง ความอบอุ่น เต็มไปด้วยจิตวิญญาณ และความจัดจ้านของจากนี้สามารถทำให้สดชื่นขึ้นได้ด้วยการเติมใบเซเลอรี่สับและผักชีลงไป
ข้าวต้มสุเหร่า (Bubur Lambuk), มาเลเซีย

Above ข้าวต้มสุเหร่า (ภาพ: Getty Images)
ข้าวต้มสุเหร่าเป็นเมนูที่มีทั้งข้าว เนื้อ กะทิ และเครื่องเทศที่ให้กลิ่นหอม เป็นจานหลักของอาหารรอมฎอนในมาเลเซีย ผสมผสานเครื่องเทศท้องถิ่นเข้ากับหัวหอม กระเทียม และใบเตย เสริมให้เมนูนี้มีกลิ่นหอม เนื้อสับและกุ้งแห้งจะถูกรวนจนเป็นสีน้ำตาลก่อนข้าวที่แช่ในน้ำกะทิจะถูกใส่ลงไปต้มกับน้ำเปล่า
เมนูนี้เป็นสัญลักษณ์ของชุมชน โดยมัสยิดและสุเหร่าทั่วประเทศจะเสิร์ฟข้าวต้มนี้เพื่อเชื่อมโยงให้ผู้คนมารวมตัวกันทุกๆ ช่วงการละศีลอด เมนูนี้เป็นที่นิยมแพร่หลายไปทั่วคาบสมุทร เช่น บูบูร์ลัมบุกตรังกานู ที่เป็นข้าวต้มสุเหร่าใส่น้ำบูดูและมันเทศ
บาเมีย (Bamia), เลบานอน

Above บาเมีย สตูว์กระเจี๊ยบและเนื้อแกะแบบดั้งเดิม (ภาพ: Instagram / @huntgathercook)
แม้เป็นเมนูที่พบได้ทั่วภูมิภาคอาหรับและเอเชียกลาง แต่บาเมียก็เป็นสตูว์กระเจี๊ยบสไตล์เลบานอนที่ได้รับความนิยมมากที่สุด โดยทั่วไปจะรับประทานจานนี้เหมือนเป็นแกงชนิดหนึ่ง เสิร์ฟโดยการตักใส่จานข้าวและเส้นหมี่หัก แม้ว่ารูปแบบ plant-based จะเป็นเรื่องปกติของเมนูนี้ แต่บาเมียก็มักจะใส่เนื้อสัตว์เอาไว้ด้วย
เช่นเดียวกับสตูว์อื่นๆ เบสของบาเมียจะทำมาจากมะเขือเทศ ปรุงรสด้วยผักชี กระเทียม โดยส่วนผสมที่เป็นเอกลักษณ์อย่างหนึ่งก็คือกากน้ำตาลทับทิม โดยเนื้อแกะ มะเขือเทศ และกระเจี๊ยบเขียวจะถูกนำไปทอดก่อนที่เคี่ยวในน้ำซุป แล้วจึงเติมกากน้ำตาลทับทิมเพื่อเพิ่มความเปรี้ยวในจานนี้ให้โดดเด่นขึ้น
นาฟาโก (Nafaqo), โซมาเลีย

Above นาฟาโก (ภาพ: Instagram / @hoyos_cuisine)
นาฟาโกเป็นเมนูที่คล้ายว่าจะเป็นลูกพี่ลูกน้องแบบห่างๆ ของไข่สก็อตช์ ซึ่งนาฟาโกเป็นของว่างแบบโซมาเลียที่เป็นไข่ต้มห่อด้วยมันบดผสมเครื่องเทศแล้วนำไปทอด เมนูนี้มักเสิร์ฟในช่วงรอมฎอน ซึ่งเป็นการโหมโรงก่อนเริ่มเทศกาลนี้
นาฟาโกเป็นเมนูที่สามารถหารับประทานได้ตลอดทั้งปี โดยคำว่า "นาฟาโก" นั้นแปลว่า "โภชนาการ" ซึ่งทำให้เมนูนี้สามารถรักษาตำแหน่งในสำรับอิฟตาร์ของโซมาเลียไว้ได้อย่างแน่นอน แป้งโดที่ทำจากมันฝรั่งบด ขมิ้น และแป้ง นำมาห่อรอบไข่ต้มสุกก่อนทอดจนเป็นสีเหลืองทองเพื่อรับประทานคู่กับข้าวและชัทนีย์สไตล์โซมาเลีย
หมี่กลอซอร์ (Mie glosor), อินโดนีเซีย

Above หมี่กลอซอร์อาหารอิฟตาร์ยอดนิยมของอินโดนีเซีย (ภาพ: Instagram / @dapurtehmae)
แต่ละจังหวัดของอินโดนีเซียล้วนมีอาหารเดือนรอมฎอนเป็นของตัวเอง โดยเมนูที่ชาวชวาตะวันตกเรียกว่า หมี่ กลอซอร์ นั้นจานนี้มีลักษณะเป็นเส้นหมี่เหนียวนุ่ม ขายโดยพ่อค้าแม่ค้าริมทางสำหรับเป็นอาหารจานด่วนในวันละศีลอด หรือเป็นส่วนเสริมในงานเลี้ยงช่วงเดือนรอมฎอน หมี่ กลอซอร์มีส่วนผสมที่ไม่ซับซ้อนนัก ได้แก่เส้นหมี่ซั่ว ขมิ้น พริกแดงหั่นบางๆ และเครื่องเทศเสริมกลิ่นอื่นๆ
นับว่าเมนูนี้คืออาหารที่จานหนึ่งทานได้ง่ายๆ มีคุณค่าทางโภชนาการที่เหมาะสมอย่างยิ่งกับการละจากการอดอาหาร ซึ่งทำให้เมนูนี้ยืนระยะได้อย่างแข็งแรงในฐานะเมนูหลักของเดือนรอมฎอน
ข้าวหมกโจลลอฟ (Jollof Rice), ไนจีเรียและกานา

Above ข้าวหมกโจลลอฟ เสิร์ฟในกระทะ (ภาพ: Getty Images)
แม้ว่าจะไม่ใช่เมนูที่เสิร์ฟเฉพาะในช่วงเดือนรอมฎอน แต่ข้าวหมกโจลลอฟก็เป็นอาหารหลักของแอฟริกาตะวันตก ลองนึกถึงข้าวหมกบริยานีที่เสิร์ฟคู่กับเครื่องเคียงต่างๆ ซึ่งสามารถพบได้ในทุกงานฉลองหลากหลายโอกาส โดยข้าวหมกชนิดนี้เกิดจากการแช่ข้าวเมล็ดยาวแช่ในมะเขือเทศผสมเครื่องเทศและซุปพริก เสริมด้วยหัวหอมและผงกะหรี่
เมนูนี้มักถูกจัดเสิร์ฟเพื่อเป็นเมนูสำหรับแบ่งปันกัน โดยจะใช้เป็นเมนูกองกลางของอาหารรอมฎอนเพื่อแจกกระจายไปให้ทุกๆ คน ซึ่งข้าวหมกนี้ได้รับความนิยมอย่างมากในพื้นที่ที่เกิดการแข่งขันขึ้นอย่างเป็นมิตรระหว่างไนจีเรียและกานา จนพัฒนาขึ้นมาเป็นอาหารจานนี้
มานซาฟ (Mansaf), จอร์แดน

Above มานซาฟของจอร์แดนราดด้วยถั่วหั่นบางๆ (ภาพ: Getty Images)
อาหารประจำชาติของจอร์แดน ซึ่งเป็นอาหารสไตล์ลิแวนต์แบบดั้งเดิมที่ประกอบด้วยข้าวผสมเนยกีและเนื้อแกะปรุงด้วย "Jameed" โยเกิร์ตแห้งที่เกิดจากการหมักนมแกะหรือนมแพะ เสริมด้วยเกลือและผ่านเวลาจนเข้มข้นขึ้น เนื้อแกะถูกทำให้สุกผ่านน้ำซุป jameed ก่อนเสิร์ฟคู่กับขนมปังแผ่นบาง ข้าว และอัลมอนด์หรือเมล็สนผัด
เมนูนี้คือภาพสะท้อนของช่วงเวลาที่เนื้อสัตว์และผลิตภัณฑ์จากนมมีมากในจอร์แดน ทำให้จานนี้เป็นสัญลักษณ์ของช่วงเวลาพิเศษ โดยทั่วไปจะเสิร์ฟในวันสุดท้ายของเดือนรอมฎอน ซึ่งเป็นช่วงที่ครอบครัวและคนที่รักมารวมตัวกันเพื่อเฉลิมฉลองวันอีดิลฟิฏร์
This story was originally written in English by Chelsea Rozario.
ต้นฉบับเขียนเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2024 โดย Chelsea Rozario โปรดคลิกที่นี่เพื่อดูเวอร์ชันภาษาอังกฤษ
อ่านเพิ่มเติม:
สืบสานภูมิปัญญาล้ำค่า หัตถกรรมโบราณแห่งภูมิภาคเอเชีย
Topics




