Cover Nhiều chuyên gia tin rằng tuổi thọ của người Nhật có thể bắt nguồn từ truyền thống ăn sáng của họ. Ichiju-sansai nghĩa là một bữa ăn gồm một món canh và ba món ăn kèm. (Ảnh: Seiya Maeda / Unsplash)

Tại Châu Á, bữa sáng không chỉ là một bữa ăn trong ngày, mà còn là một tuyên bố mang tính chính trị, hành động tâm linh hoặc tấm gương phản chiếu bản sắc cá nhân

Xuyên suốt các triều đại, tại các tu viện và bộ hành pháp của một số quốc gia châu Á, bữa sáng đóng vai trò như một dấu ấn văn hóa, nhằm thể hiện uy quyền, đức hạnh và thế giới quan bằng các món ăn cháo, súp hay thậm chí là trà. Từ rất lâu trước khi mạng xã hội trở nên phổ biến và khiến bữa brunch (bữa sáng muộn) trở thành một xu hướng chụp ảnh checkin, lịch sử đã chứng minh rằng các hoàng đế, nhà sư và chính khách đã hiểu được bữa ăn sáng sở hữu quyền lực mềm vô hình như thế nào.

Bữa sáng có thể được xem là ẩn dụ cho sự hòa hợp, kỷ luật, sự phong phú hoặc sự kiềm chế. Bữa sáng có thể mang là biểu tượng mang ý nghĩa vô tận. Ví dụ, với một bát súp và ba món ăn có thể là đại diện cho sự đủ đầy và cân bằng. Do đó, việc trải nghiệm dùng bữa sáng với các phong tục truyền thống lâu đời của các quốc gia châu Á có thể xem là một phương pháp thú vị để khám phá chiều sâu lịch sử và triết lý văn hóa lâu đời của những quốc gia này.

1. Nhật Bản: Ichiju-sansai — Ẩn dụ cho sự hòa hợp và kỷ luật

Tại triều đình Nhật Bản, việc dùng bữa sáng được xem như một lớp học ngoại giao lặng lẽ. Với tên gọi Ichiju-sansai, có nghĩa là “một món súp, ba món ăn kèm”, bữa ăn của người Nhật là sự kết hợp hài hòa giữa cơm, súp miso, cá nướng, trứng tráng cuốn và rau củ theo mùa. Phong tục ăn sáng này có nguồn gốc từ yusoku ryori, phong cách ẩm thực tinh tế của giới quý tộc Heian, sau đó trở thành một phong tục chính thống trong các gia đình samurai thời Edo.

Trong trường hợp bạn bỏ lỡ: Matcha Omakase: Khi cơn sốt thức uống Nhật Bản nâng tầm thưởng thức của các tín đồ Hà thành

Với phương châm đề cao sự tao nhã, các món ăn được bày biện trong đồ sơn mài trên những chiếc khay thấp, từ đó phản ánh bản sắc dân tộc của Nhật Bản: Đó là sự ưu tiên hàng đầu đối với sự trật tự và yếu tố cân bằng. Tại các sự kiện chính trị, việc phục vụ bữa sáng theo phong cách này cho các quan chức cấp cao góp phần khẳng định rằng đôi khi những điều đơn giản lại mang đến sức mạnh, đồng thời đóng vai trò như một hình thức ngoại giao văn hóa.

2. Hàn Quốc: Cháo juk — Sự giao hòa giữa ẩm thực và khả năng tập trung cao độ

Đối với những người tu hành tại Hàn Quốc, buổi sáng của họ thường bắt đầu bằng món cháo juk, một loại cháo làm từ gạo, ngũ cốc, hoặc đậu, đồng thời không bao giờ dùng tỏi hoặc hành. Các nhà sư tại các ngôi chùa như Beomeosa hoặc Guinsa thường dùng món cháo này vào buổi sáng bởi vì tính thanh đạm, nhằm giúp tinh thần minh mẫn và tiêu hóa tốt hơn trước khi thiền định.

Tuy nhiên, nguồn gốc của cháo juk không giới hạn ở các ngôi chùa. Vào triều đại Joseon, các đầu bếp tại cung điện chủ yếu là những phụ nữ được đào tạo về nấu ăn Phật giáo phụ trách. Khi thời gian dần trôi, với sự kết hợp giữa công thức nấu ăn của hoàng gia và các ngôi chùa, món cháo juk đã trở thành một biểu tượng của Nho giáo, trong khi vẫn giữ được hương vị tự nhiên và thuần khiết. Giờ đây, du khách ghé thăm chùa có thể ngồi trên tấm chiếu trải sàn để thưởng thức món cháo này trong không gian tĩnh lặng im lặng, nhằm chiêm nghiệm truyền thống  dùng bữa sáng có sự giao hòa giữa ẩm thực và sự tập trung cao độ.

Xem thêm: Hương vị chuyển mùa: Khám phá menu mới qua bàn tay sáng tạo của các đầu bếp

3. Tây Tạng: Tsampa — Biểu tượng cho sự bền bỉ và kiên cường

Tatler Asia
Above Ở Tây Tạng, tsampa được chế biến từ bột lúa mạch rang và trà bơ nóng. (Ảnh: Eugene Nelmin / Unsplash)

Trải nghiệm dùng bữa sáng trên dãy núi Himalaya như một phép màu giữa đời thực. Tại các tu viện như Tashi Lhunpo ở Shigatse, các nhà sư bắt đầu ngày mới bằng món tsampa, được chế biến từ bột lúa mạch rang nhào với trà bơ nóng để thành bột đặc. Món này có thể dùng để ăn một cách nhanh chóng và tiện lợi, chẳng hạn như khi đang đi lại.

Thế nhưng, món tsampa không chỉ là một món ăn cung cấp năng lượng ở trên đỉnh núi. Đối với người Tây Tạng, món ăn này còn là biểu tượng trưng sự bền bỉ, khả năng tự lực và dung hòa với thiên nhiên. Po cha (trà bơ), được làm từ sữa bò yak và muối, giúp cơ thể khỏe mạnh để thiền định và có thể chống chọi với cái lạnh giá buốt. Đây không phải là món ăn cầu kỳ, nhưng là biểu tượng của sự kiên cường và bền bỉ, khi mà cung cấp đủ dinh dưỡng cho người Tây Tạng để họ tồn tại trên cao nguyên khắc nghiệt và lạnh giá.

4. Ấn Độ: Nihari và kanji — Tấm gương phản chiếu cho bổn phận và vị thế trong xã hội

Trong cung điện hoàng gia Awadh, Hyderabad và Rajasthan của Ấn Độ, mỗi bữa sáng là một bữa tiệc xa hoa. Nihari, món thịt và tủy được hầm nhừ, được phục vụ lúc bình minh cho các cho các vị vua và hoàng tử. Ăn kèm với sữa nghệ tây, trái cây sấy khô và bánh mì shemal mỏng, những bữa sáng này thể hiện sự xa hoa đậm chất Ayurveda.

Trong khi đó, các tu viện ở Kerala, du khách sẽ thấy món kanji, một loại cháo gạo chỉ được nêm bằng thì là Ai Cập và dừa. Trong các bộ hành pháp ngày nay tại Ấn Độ, Thủ tướng Narendra Modi được cho là rất thích món cháo Ayurvedic và bánh mì methi thepla, những món ăn thể hiện sự chú trọng đến sức khỏe và chủ nghĩa dân tộc. Tùy vào khí hậu, tình hình kinh tế và khẩu vị, cách thức chế biến của những món ăn này có thể thay đổi, thế nhưng đối với người Ấn Độ, bữa sáng đóng vai trò phản chiếu về mục đích sống, vị thế trong xã hội và con đường đã chọn.

5. Myanmar: Mohinga — Bữa sáng quốc dân đại diện cho chủ nghĩa dân túy

Tatler Asia
Above Món mohinga nóng hổi và hấp dẫn là bữa sáng quốc dân của Myanmar (Ảnh: Lucy Ken/Pixabay)

Mohinga là một món bún gạo với nước dùng từ các loại cá nước ngọt (cá trê hoặc cá lóc) và hầm với các gia vị như sả, gừng, tỏi và hành khô. Đây không hẳn là một món ăn dành cho hoàng gia, nhưng lại là một món ăn đầy quyền lực tại Myanmar. Món ăn này có thể dùng vào nhiều bữa khác nhau trong ngày, song rất nhiều người dân tại đây ưa chuộng ăn vào buổi sáng. Mohinga có mặt khắp mọi nơi tại Myanmar, chủ yếu được phục vụ bởi những người bán hàng rong vào lúc bình minh và thu hút đông đảo người dân địa phương thưởng thức. Nhờ vào bột đậu gà, mohinga trở nên sệt lại và được dùng với nhiều loại topping phong phú trứng luộc, khoai chiên giòn và thân chuối.

Mohinga cũng được các nhân vật chính trị yêu thích và mang nhiều ý nghĩa sâu sắc. Các nhà lãnh đạo như Aung San Suu Kyi và các cựu tướng lĩnh đã sử dụng hình ảnh của món ăn mohinga để thể hiện chủ nghĩa dân túy. Nguồn gốc của mohinga bắt nguồn từ thời tiền thuộc địa, nhưng ngày nay đã trở thành một biểu tượng thống nhất, khi một món ăn giản dị và quen thuộc cũng có thể là một công cụ ngoại giao tinh tế, đồng thời chất chứa văn hóa, lịch sử và triết lý của một dân tộc.

6. Singapore: Khi bữa sáng đại diện cho triết lý quản trị

Đối với Lý Quang Diệu, Thủ tướng đầu tiên của Singapore, bữa sáng còn đại diện cho sự mở rộng chính sách và văn hóa. Trong nhiều thập kỷ, bữa sáng của ông rất đơn giản với đậu hũ nóng nhưng không có nước đường, thỉnh thoảng dùng kèm với bánh mì nướng và mứt dừa. Ông không uống trà hay cà phê vào bữa sáng mà chỉ uống nước lọc. Bữa ăn đơn giản này được giao đến ông vào mỗi buổi sáng trong một chiếc hộp đựng thức ăn nhiều tầng.

Theo các phụ tá lâu năm của ông, Lý Quang Diệu nhìn nhận ẩm thực cũng giống như cách ông nhìn nhận quản trị: hiệu quả, có sự tiết chế, tuân thủ những giá trị truyền thống và không có sự buông thả. Đối với người đã xây dựng Singapore hiện đại và phát triển như ngày nay, đó là một bữa sáng giản dị như một nhà sư, từ đó cho thấy sự khiêm nhường của ông — cũng là một di sản văn hoá của đế quốc sư tử.

Topics