Những triết lý ẩm thực giúp các nền văn hóa duy trì lối sống lành mạnh qua hàng thập kỷ

Thói quen ăn uống của người Nhật là minh chứng rõ nét cho nguyên tắc "hara hachi bu"—chỉ ăn đến khi cảm thấy no 80%. Các bữa ăn truyền thống của Nhật thường tuân theo cấu trúc "ichiju-sansai" (một món canh, ba món phụ), bao gồm một bát súp, một phần cơm và ba món ăn kèm, thường là:

• Một món giàu protein (thường là cá)
• Rau củ hầm hoặc hấp
• Món lên men hoặc dưa chua

Đọc thêm: Home tour: Ngôi nhà tinh giản trong gam màu Nhật Bản

Phương pháp ăn uống cân bằng này mang lại sự đa dạng nhưng đồng thời giúp kiểm soát khẩu phần một cách tự nhiên. Người Nhật cũng đặc biệt chú trọng đến yếu tố thẩm mỹ trong cách bày biện món ăn, tạo nên sự hài hòa giữa màu sắc, kết cấu và hương vị. Điều này không chỉ kích thích vị giác mà còn khuyến khích thói quen ăn uống chậm rãi, trân trọng từng món ăn.

Dinh dưỡng Ayurvedic có nguồn gốc từ Ấn Độ áp dụng phương pháp tiếp cận cá nhân hóa đối với chế độ ăn uống lành mạnh dựa trên từng loại cơ thể (dosha). Hệ thống cổ xưa này phân loại thực phẩm theo tính chất làm nóng và làm mát, cũng như tác động của chúng đến tiêu hóa và sức khỏe tổng thể. Gia vị đóng vai trò quan trọng trong cách tiếp cận này, với sự kết hợp của nghệ, thìa là Ai Cập và gừng được lựa chọn không chỉ vì hương vị mà còn vì đặc tính tiêu hóa và chống viêm của chúng. Nghiên cứu trên Tạp chí Nghiên cứu Ayurveda Quốc tế (International Journal of Ayurveda Research) ủng hộ nhiều phương pháp ăn kiêng Ayurvedic truyền thống để duy trì sức khỏe.

Ẩm thực Hàn Quốc chứng minh quá trình lên men có thể đóng góp như thế nào cho sức khỏe đường ruột. Cách tiếp cận của người Hàn Quốc đối với việc ăn uống lành mạnh bao gồm:

• Tiêu thụ hàng ngày các thực phẩm lên men như kim chi
• Một loạt các món ăn kèm rau (banchan)
• Sử dụng tỏi, gừng và các loại gia vị có lợi khác một cách thoải mái
• Khẩu phần thịt vừa phải

Các nghiên cứu trên Tạp chí Thực phẩm Thuốc (Journal of Medicinal Food) đã chỉ ra rằng thực phẩm lên men truyền thống của Hàn Quốc chứa lợi khuẩn có lợi và có thể giúp hỗ trợ chức năng miễn dịch.

Ẩm thực Việt Nam tuân theo triết lý cân bằng năng lượng 'nóng' và 'lạnh' trong thực phẩm. Điều này không đề cập đến nhiệt độ mà là tác dụng làm ấm hoặc làm mát của thực phẩm đối với cơ thể. Các loại thảo mộc và rau tươi đóng vai trò nổi bật, với các bữa ăn được cấu trúc để bao gồm các hương vị và kết cấu tương phản.

Nhiều món ăn Việt Nam tập trung vào nước dùng trong, giàu dinh dưỡng. Món phở nổi tiếng là một ví dụ điển hình cho cách tiếp cận này – nước dùng xương được chế biến cẩn thận, tăng cường thêm gia vị cùng thảo mộc. Những loại nước dùng này theo truyền thống được chế biến thông qua quá trình nấu chậm, lâu để chiết xuất khoáng chất và collagen từ xương, tạo ra những bữa ăn dễ tiêu hóa và bổ dưỡng.

Trí tuệ dinh dưỡng truyền thống của Trung Quốc đại diện cho một trong những hệ thống dinh dưỡng trị liệu lâu đời nhất và toàn diện nhất trên thế giới, có niên đại hơn 2.000 năm. Triết lý này coi thực phẩm là một dạng thuốc cơ bản, hoạt động theo nguyên tắc dinh dưỡng hợp lý có thể ngăn ngừa bệnh tật và kéo dài tuổi thọ. Cách tiếp cận của Trung Quốc đối với chế độ ăn uống lành mạnh được điều chỉnh bởi một số khái niệm chính, với thực phẩm được phân loại theo năm yếu tố:

• Mộc: Thực phẩm chua (như giấm và cam quýt)
• Hỏa: Thực phẩm đắng (như mướp đắng và cà phê)
• Thổ: Thực phẩm ngọt (bao gồm gạo và rau củ)
• Kim: Thực phẩm cay (như gừng và ớt)
• Thủy: Thực phẩm mặn (bao gồm rong biển và hải sản)

Mỗi nguyên tố tương ứng với các cơ quan và chức năng cụ thể của cơ thể, với mục đích là duy trì sự cân bằng giữa tất cả các nguyên tố.

Bài viết được chuyển ngữ từ bài viết gốc “How different cultures approach healthy eating” của T-Labs Team, đăng trên Tatler Hong Kong

ĐỌC NGAY

Tết-Ta: Những món ăn văn hóa mang màu may mắn tại châu Á

Tết-Ta: Triết lý giản đơn gói trong chữ “tình” trên mâm cỗ Tết

Từ ý tưởng đến đế chế: Những nhà lãnh đạo đang thay đổi bản đồ thực phẩm châu Á