1 / 1
Từ hậu trường gấp gáp, những tình huống “tùy cơ ứng biến”, đến vai trò ngày càng được công nhận của stylist trong ê-kíp làm phim, Khúc Mạnh Quân không nói nhiều về thời trang như ánh sáng hào nhoáng, mà muốn đối đãi nó giống như một công cụ kể chuyện, nơi nhân vật được lột tả rõ nét qua từng lớp vải
Khi một nhân vật bước vào khung hình, khán giả chìm đắm vào ánh mắt, biểu cảm và lời thoại để thấu hiểu tầng sâu nhất trong thế giới nội tâm của nhân vật, từ đó nắm bắt câu chuyện được cài cắm khéo léo vào bộ phim. Nhưng ít ai biết rằng, để nhân vật ấy hiện lên một cách thuyết phục, trang phục họ mặc đã được tính toán kỹ lưỡng từ trước đó rất lâu. Trong cuộc trò chuyện với stylist phim Khúc Mạnh Quân, chúng ta sẽ được tìm hiểu về những câu chuyện phía sau mỗi bộ trang phục.
Xem thêm: “Không có cái đẹp nào là vô tội”: Thời trang bền vững hóa ra chưa bền vững đến thế?
1 / 1
Xin chào stylist Khúc Mạnh Quân. Cảm ơn anh đã dành thời gian trò chuyện về chuyện nghề cùng Tatler Vietnam. Anh được biết đến là người đứng sau phong cách thời trang rất Việt Nam của nhiều bộ phim truyền hình trong nước. Khía cạnh nào của lĩnh vực này đã thôi thúc anh kiên trì theo đuổi, dù trước đó anh đang làm việc trong ngành quản trị kinh doanh?
Khi còn là sinh viên, tôi xin làm thêm tại một thương hiệu thời trang cao cấp. Vốn yêu thích vẽ, tôi sớm được đề cử vào vị trí Visual Merchandiser. Công việc xoay quanh việc trưng bày cửa hàng, phối đồ cho mannequin, định hình hình ảnh trực quan. Tôi gắn bó với vị trí này khoảng bốn năm. Trong thời gian đó, tôi có dịp gặp các stylist, phóng viên tạp chí đến mượn đồ cho buổi chụp hình. Nhiều người gợi ý tôi thử cộng tác. Tôi vui vẻ nhận lời (cười). Từ những lần cộng tác ban đầu, tôi dần bước vào thế giới stylist chuyên nghiệp, làm việc với tạp chí, nghệ sĩ và một số thương hiệu.
Khoảng 4 năm trôi qua, đến giữa năm 2020, tôi gặp diễn viên Hồng Diễm khi chị chuẩn bị quay “Hướng dương ngược nắng”. Chị đề xuất tôi làm stylist cho nhân vật trong phim cho chị. Tôi có chút ngập ngừng. Vì trước giờ, tôi chỉ quen làm sự kiện, chưa từng làm phim bao giờ. Đây lại là phim truyền hình phát sóng chính thức, số lượng phục trang lớn. Theo tôi biết, chưa có stylist nào đồng hành cùng diễn viên như vậy. Chị động viên tôi nên thử đi. Thế là tôi nhận lời. Chúng tôi bắt đầu không kịch bản, không khuôn mẫu. Sau khi phim phát sóng, khán giả hỏi chị về trang phục. Chị bảo tôi đứng ra trả lời. Từ đó, nhiều người biết đến tôi hơn. Các diễn viên khác bắt đầu liên hệ. Và tôi tiếp tục hành trình stylist, lần này ở một không gian hoàn toàn khác: phim trường.
1 / 1
Từ bộ phim đầu tiên vào năm 2020 cho đến nay đã 5 năm, anh nhận thấy stylist cho phim truyền hình khác gì với stylist cho tạp chí hay sự kiện thảm đỏ?
Có nhiều khác biệt lắm chứ. Làm stylist cho sự kiện chỉ diễn ra trong một thời điểm rất ngắn, số lượng trang phục ít, và vòng đời của mỗi bộ đồ gần như kết thúc ngay sau sự kiện. Còn với phim truyền hình, đó là cả một hành trình dài. Một nhân vật cần phong cách xuyên suốt từ tập đầu đến tập cuối. Số lượng trang phục lớn, thời gian giữ đồ tại đoàn kéo dài. Tôi buộc phải xây dựng mối quan hệ thân thiết với các thương hiệu, trao đổi rõ ràng để nhận được sự hỗ trợ đủ lớn, đủ lâu cho lịch quay liên tục của đoàn phim.
Một điểm khác nữa là việc trả ảnh phản hồi. Khi stylist cho sự kiện, tôi có thể gửi ảnh ngay sau khi sự kiện kết thúc. Còn với phim, mọi thứ phức tạp hơn. Có cảnh quay mùa hè nhưng đến tận mùa đông phim mới phát sóng. Việc gửi ảnh cho thương hiệu vì thế chậm trễ, đôi khi không còn phù hợp với thời điểm truyền thông của họ.
Ngoài ra, việc giữ được phong cách nhân vật đồng nhất xuyên suốt phim từ tâm lý đến bối cảnh đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng hơn rất nhiều so với việc định hình phong cách cho một sự kiện ngắn ngày.
1 / 1
Quá trình lên ý tưởng, phân tích định trang của đoàn phim, tìm đồ cho diễn viên thường diễn ra như thế nào?
Tôi thường làm việc trực tiếp với diễn viên, không thuộc ekip sản xuất phim. Thông tin đầu tiên về nhân vật thường đến từ chính diễn viên, người hiểu rõ vai diễn, tâm lý, bối cảnh, chuyển biến.
Tôi phải hiểu nhân vật. Nhưng tôi cũng phải hiểu chính người thể hiện nhân vật đó. Với những nghệ sĩ từng làm việc cùng, tôi đã nắm rõ gu thời trang, chỉ số hình thể, phong cách cá nhân của họ như thế nào. Còn với người lần đầu cộng tác, tôi xin thêm thông tin về sở thích, màu sắc yêu thích, phom dáng phù hợp… để chọn trang phục vừa đúng với nhân vật, vừa tôn vóc dáng, che khuyết điểm.
Khi đi sự kiện, diễn viên thường được chụp từ một vài góc cố định. Nhưng trên phim, nhân vật sẽ được nhìn từ mọi góc quay. Vì thế, trang phục phải đảm bảo độ phù hợp cả về hình ảnh lẫn kỹ thuật quay.
Sau khi chốt phong cách nhân vật, tôi liên hệ với các thương hiệu có định hướng phù hợp. Khi nhận được đồ, tôi sắp xếp lịch cho diễn viên thử trang phục. Với nghệ sĩ mới hoặc vai diễn mới mẻ, buổi thử đồ là cần thiết. Nhưng nếu đã quen với nhau và hiểu rõ dạng vai, đôi khi chúng tôi bỏ qua luôn bước này (cười).
Tiếp theo là buổi định trang với đoàn phim. Tôi cùng diễn viên tham dự nghe góp ý từ đạo diễn và các bộ phận liên quan. Có lúc cả hai bên đã ưng ý, nhưng vẫn cần điều chỉnh nếu đạo diễn cảm thấy chưa thực sự khớp với hình ảnh nhân vật trên khung hình. Khi định trang hoàn tất, tôi lên danh sách đồ cho từng tập, gửi dần cho đoàn theo lịch quay. Từ đó, phim được quay liên tục đến khi kết thúc.
Đâu là yếu tố quan trọng nhất khi định hình phong cách cho một nhân vật trong phim: thời trang, tính cách hay dòng chảy kịch bản?
Dù công việc gắn liền với thời trang, ưu tiên lớn nhất của tôi vẫn là nhân vật và người thể hiện họ. Ba nguyên tắc tôi luôn giữ là trang phục phải đúng tinh thần nhân vật, diễn viên phải thấy thoải mái khi diễn và yếu tố thời trang phải phù hợp với thị hiếu khán giả tại thời điểm phim phát sóng.
Chẳng hạn, một nhân vật có hoàn cảnh khó khăn sẽ không thể mặc đồ quá thời trang, nhưng bộ đồ đó vẫn phải chỉn chu, thẩm mỹ, không lệch khỏi không gian truyền hình, nơi có đông đảo lứa tuổi khán giả cùng theo dõi. Trường hợp nhân vật của Huyền Lizzie trong “Thương ngày nắng về” là một ví dụ. Vai giám đốc ngành thời trang cho phép tôi chọn những bộ trang phục nổi bật, có tính thời trang cao. Nhưng sự tự do đó vẫn nằm trong giới hạn. Làm việc lâu năm với đài truyền hình, tôi hiểu rõ những nguyên tắc về phục trang: không quá hở, không chất liệu xuyên thấu, không phá vỡ hình ảnh truyền hình. Những nguyên tắc này gần như trở thành phản xạ nghề nghiệp.
1 / 1
Với các nhân vật được yêu cầu mặc đẹp, tôi có thể mượn trang phục từ các thương hiệu, thường là các bộ sưu tập mới, hợp xu hướng. Nhưng với những vai có phong cách đặc thù, thậm chí có phần "lệch dòng", tôi phải tự đi tìm. Có lần tôi phải lục đồ ở các chợ đồ si, những nơi trước đó tôi ít khi ghé tới. Có lúc, tôi đi mượn đồ từ bạn bè. Thậm chí chính diễn viên cũng góp đồ hoặc tự đi xin, miễn sao phù hợp với nhân vật.
Không phải trang phục nào cũng mới. Có khi nó cần phải bạc màu, sờn vai, thô ráp để nhân vật không chỉ mặc, mà sống trong bộ đồ ấy. Có món, chúng tôi phải mua rồi sửa, thêm thắt chi tiết để tạo nên một diện mạo không lặp lại.
Làm việc với diễn viên trong suốt quá trình quay phim dài ngày, có những “bí mật hậu trường” nào mà người ngoài nghề ít biết? Chẳng hạn như thay đổi cơ thể của diễn viên, thời tiết thất thường, hay quay không theo trình tự…
Vấn đề phát sinh trong quá trình làm phim gần như xảy ra hàng ngày. Mỗi phim, mỗi diễn viên, tôi đều có một nhóm chat riêng để xử lý tình huống nhanh nhất.
Có những cảnh quay cùng ngày với ba nhân vật nữ, tôi phải chuẩn bị số lượng trang phục lớn để đảm bảo sự đồng nhất xuyên suốt. Có hôm cảnh mưa quay buổi tối, sáng hôm sau lại phải dùng đúng bộ đồ đó cho một phân đoạn khác nhưng phải đảm bảo đồ khô, nguyên trạng và không được thay đổi phom dáng. Lúc đó, tôi không chỉ xử lý trang phục mà còn tính đến cả chất liệu, độ bền khi quay liên tục.
Hình thể diễn viên cũng thay đổi. Một bộ đồ mặc vừa ở tháng trước, nay có thể rộng hoặc chật. Tôi phải theo dõi sát sao số đo của diễn viên để điều chỉnh trang phục theo từng thời điểm. Những việc này nghe nhỏ, nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến hình ảnh trên phim.
Đặc thù của phim truyền hình là không quay theo thứ tự các tập. Ví dụ những cảnh trong nhà có thể được quay liền trong một tuần. Vì vậy, tôi phải chuẩn bị trước nhiều phong cách cùng lúc, phù hợp với tiến trình tâm lý của nhân vật. Ở những tập đầu, khi nhân vật còn khô khan, trang phục sẽ cứng cáp, sắc nét hơn. Đến lúc có tình yêu, phục trang phải thay đổi theo tông màu dịu hơn, chất liệu mềm rũ hơn.
Thời tiết cũng là một yếu tố ảnh hưởng lớn. Có lúc 10 tập đầu quay vào mùa đông, sau đó phải chuyển cảnh sang mùa thu, tôi phải đổi toàn bộ concept trang phục, từ chất liệu đến công thức phối lớp lang sao cho phù hợp bối cảnh. Mỗi tình huống đều đòi hỏi phản xạ nhanh và sự chủ động tuyệt đối.
Có một quy chuẩn rõ ràng nào về khoản kinh phí chuẩn bị trang phục cho mỗi bộ phim không? Điều đó ảnh hưởng tới quá trình định hình phong cách cho diễn viên ra sao, thưa anh?
Thực ra, mỗi bộ phim sẽ có một khoản ngân sách nhất định dành cho phục trang, nhưng không phải lúc nào cũng có một quy chuẩn cố định hay đồng đều giữa các dự án. Mức chi phụ thuộc vào nhiều yếu tố: thể loại phim, bối cảnh thời gian – không gian, số lượng diễn viên chính – phụ, yêu cầu về tạo hình nhân vật, cũng như danh tiếng và thỏa thuận cá nhân giữa ê-kíp sản xuất và stylist.
Có phim ngân sách cao, tôi có thể thoải mái làm việc với thương hiệu, đặt may riêng cho từng nhân vật, có đồ dự phòng. Nhưng cũng có phim ngân sách rất giới hạn, khi đó, việc phối hợp trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Tôi phải tìm cách mượn đồ, thuê đồ và tái sử dụng trang phục cũ bằng cách chỉnh sửa hoặc làm mới.
Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình tạo dựng phong cách nhân vật. Một stylist phim không chỉ cần gu thẩm mỹ và kỹ năng phối đồ, mà còn phải có khả năng tổ chức, tính toán và ứng biến với điều kiện thực tế. Làm sao để trong giới hạn ngân sách mà vẫn đảm bảo được hình ảnh nhân vật, đó mới là thách thức thực sự.
Nói đúng ra, ngân sách là một yếu tố, nhưng không quyết định toàn bộ. Điều quan trọng nhất vẫn là hiểu nhân vật và biết rõ giới hạn của mình để tạo ra giải pháp hợp lý, hiệu quả, đúng với bối cảnh của bộ phim.
Xem thêm: Jisoo và khoảnh khắc mở màn kỷ nguyên Jonathan Anderson tại Dior
1 / 1
Có một quy chuẩn rõ ràng nào về khoản kinh phí chuẩn bị trang phục cho mỗi bộ phim không? Điều đó ảnh hưởng tới quá trình định hình phong cách cho diễn viên ra sao, thưa anh?
Thực ra, mỗi bộ phim sẽ có một khoản ngân sách nhất định dành cho phục trang, nhưng không phải lúc nào cũng có một quy chuẩn cố định hay đồng đều giữa các dự án. Mức chi phụ thuộc vào nhiều yếu tố: thể loại phim, bối cảnh thời gian – không gian, số lượng diễn viên chính – phụ, yêu cầu về tạo hình nhân vật, cũng như danh tiếng và thỏa thuận cá nhân giữa ê-kíp sản xuất và stylist.
Có phim ngân sách cao, tôi có thể thoải mái làm việc với thương hiệu, đặt may riêng cho từng nhân vật, có đồ dự phòng. Nhưng cũng có phim ngân sách rất giới hạn, khi đó, việc phối hợp trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Tôi phải tìm cách mượn đồ, thuê đồ và tái sử dụng trang phục cũ bằng cách chỉnh sửa hoặc làm mới.
1 / 1
Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình tạo dựng phong cách nhân vật. Một stylist phim không chỉ cần gu thẩm mỹ và kỹ năng phối đồ, mà còn phải có khả năng tổ chức, tính toán và ứng biến với điều kiện thực tế. Làm sao để trong giới hạn ngân sách mà vẫn đảm bảo được hình ảnh nhân vật, đó mới là thách thức thực sự.
Nói đúng ra, ngân sách là một yếu tố, nhưng không quyết định toàn bộ. Điều quan trọng nhất vẫn là hiểu nhân vật và biết rõ giới hạn của mình để tạo ra giải pháp hợp lý, hiệu quả, đúng với bối cảnh của bộ phim.
Với kha khá kinh nghiệm làm việc cùng các diễn viên và đoàn làm phim, anh cho rằng điều quan trọng đầu tiên giúp thời trang trong phim truyền hình tạo được bước chuyển mình là gì?
Tôi cảm thấy biết ơn khi phim truyền hình Việt Nam thời gian gần đây được khán giả đón nhận nồng nhiệt. Từ kịch bản, bối cảnh, ánh sáng, cách dựng, đến nhịp độ kể chuyện, mọi thứ đều được đầu tư bài bản hơn trước rất nhiều. Khi đã yêu thích một nhân vật, người ta sẽ bắt đầu quan tâm đến mọi thứ thuộc về họ. Việc khán giả để ý đến thời trang của nhân vật cũng giống như việc họ mặc theo phong cách của thần tượng vậy. Nó là một phản ứng tự nhiên.
Một yếu tố tích cực nữa là hiện tại, nhiều diễn viên truyền hình cũng bắt đầu có stylist riêng. Việc này không chỉ giúp họ xây dựng hình ảnh cá nhân tốt hơn, mà còn giúp họ toàn tâm toàn ý cho việc diễn xuất. Khi không cần lo chuyện mặc gì lên hình, người diễn viên sẽ có nhiều thời gian để tập trung vào cảm xúc, vào hành trình hóa thân thành nhân vật.
Cảm ơn những chia sẻ thú vị của anh!
1 / 1
Credits
Images: NVCC
