Angkasa Ialah “Minyak” Baharu: Apabila Angkasa Lepas Menjadi Lembangan Minyak Elon Musk

SpaceX lahir daripada impian peribadi Elon Musk untuk melihat manusia menetap di Marikh. Ketika itu, Musk baru sahaja mendapat wang daripada penjualan PayPal dan ingin melaksanakan projek menghantar rumah hijau kecil ke Marikh untuk menanam tumbuhan bagi merangsang minat orang ramai terhadap angkasa lepas.

Musk terbang ke Rusia untuk membeli peluru berpandu lama (Dnepr) bagi diubah suai, namun Rusia enggan menjualnya. Kerana berasa tercabar, beliau memutuskan untuk membuka syarikat Space Exploration Technologies Corp. (SpaceX) di sebuah gudang kecil di California untuk membina roket sendiri. Kerana membina roket bukan perkara mudah, SpaceX gagal dalam tiga ujian pelancaran berturut-turut. Beliau mempertaruhkan wang terakhirnya pada pelancaran keempat; jika meletup, SpaceX akan muflis serta-merta. Namun, krisis hampir muflis itu bertukar menjadi kejayaan apabila roket berkenaan berjaya memasuki orbit, menjadi roket modal persendirian pertama di dunia yang mencapai kejayaan itu, sehingga NASA menandatangani kontrak bernilai 1.6 bilion dolar untuk SpaceX membantu menghantar bekalan ke Stesen Angkasa Antarabangsa (ISS).

Dan itulah permulaan pembinaan Falcon 9 dan kapal angkasa Dragon yang mendominasi dunia masa kini.

Baca seterusnya: Permulaan Neuralink apabila Elon Musk menanam cip komputer pertama ke dalam otak manusia

Terkini, menurut dokumen pemfailan (S-1) untuk penyenaraian awam, struktur perniagaan SpaceX kini telah beralih daripada ‘syarikat pembina roket’ kepada ‘platform infrastruktur angkasa, telekomunikasi dan kecerdasan buatan (AI)’ sepenuhnya, terbahagi kepada tiga segmen perniagaan utama:

1. Perniagaan Sambungan dan Telekomunikasi (Connectivity): Segmen ini menjadi nadi syarikat, menjana pendapatan tertinggi dan satu-satunya perniagaan yang mencatatkan keuntungan perakaunan, merangkumi 60-70 peratus daripada jumlah pendapatan keseluruhan:

• Starlink (Satelit Internet): Kini mempunyai hampir 10,000 satelit di orbit rendah bumi (LEO) dengan lebih 10.3 juta pengguna di seluruh dunia, merangkumi pelanggan umum (B2C) dan organisasi/perniagaan (B2B) seperti syarikat penerbangan dan kapal kargo.
• Starshield: Perkhidmatan rangkaian satelit versi keselamatan tinggi bagi mengelakkan penyahsulitan dan pengintipan. Ia dicipta khusus untuk agensi keselamatan, kerajaan AS (Jabatan Pertahanan), dan sekutu.
• Direct-to-Cell: Perkhidmatan menghantar isyarat internet dan telekomunikasi dari satelit terus ke telefon bimbit biasa tanpa memerlukan menara penerima di bumi, satu bidang baharu yang sedang berkembang pesat.

2. Perniagaan Angkasa dan Pengangkutan (Space): Asas teknologi ini menjadi identiti utama SpaceX, namun dalam aspek pendapatan, ia hanya menyumbang 20 peratus dan masih mencatatkan kerugian akibat kos pelaburan teknologi yang sangat besar:

• Launch Services (Perkhidmatan penghantaran kargo): Penggunaan roket Falcon 9 dan Falcon Heavy untuk mengangkut satelit, kapal angkasa, dan peralatan. Kini SpaceX menguasai lebih 80 peratus bahagian pasaran penghantaran beban ke angkasa lepas di seluruh dunia.
• Human Spaceflight & Dragon: Kapsul Dragon yang bertanggungjawab menghantar angkasawan dan bekalan ke ISS untuk misi NASA dan pelancongan angkasa persendirian.
• Starship Development: Projek pembangunan kapal angkasa gergasi yang boleh dikitar semula 100 peratus, kunci utama bagi misi membawa manusia kembali ke bulan (Artemis NASA) dan perjalanan ke Marikh pada masa depan.

3. Perniagaan Kecerdasan Buatan (AI): Bidang baharu yang bernilai tinggi ini lahir daripada penggabungan SpaceX dengan xAI (syarikat AI milik Musk, pemilik chatbot Grok). Ia merupakan model perniagaan terkini untuk menarik pelabur dan menjadi fokus pelaburan (CapEx) tertinggi SpaceX ketika ini:

• Space-based AI Compute Infrastructure: Pembinaan infrastruktur awan dan pusat data AI di angkasa menggunakan tenaga suria yang lima kali lebih kuat daripada di bumi serta suhu vakum untuk penyejukan, bagi menyelesaikan krisis tenaga dan sekatan alam sekitar pusat data di bumi.
• AI Models & Computing Rental: Pembangunan model AI sendiri (seperti Grok di platform X) dan penyewaan kuasa pemprosesan (Compute) kepada syarikat teknologi lain (seperti perjanjian terkini dengan Anthropic).

Daripada struktur perniagaan ini, jelas bahawa visi Musk bukan sekadar melihat angkasa sebagai sempadan penerokaan, tetapi sebagai jawapan akhir untuk memecahkan had fizikal dan krisis tenaga bumi. Musk menyatakan bahawa penghasilan tenaga suria di angkasa adalah lima kali lebih efisien berbanding di bumi. Ini bermakna, memindahkan infrastruktur pusat data AI yang maha besar ke orbit adalah lebih murah dan mudah dikembangkan berbanding operasi di daratan.

Oleh itu, Musk telah mengubah arah syarikat-syarikatnya secara agresif untuk menyelesaikan masalah kekurangan tenaga di bumi dengan memindahkan sistem tersebut ke angkasa lepas. Walaupun Musk menjangkakan pemindahan pangkalan sistem ke orbit ini berlaku dalam masa 2-3 tahun, pakar berpendapat ia mungkin mengambil masa lebih lama sebelum ia benar-benar menguntungkan dan digunakan secara komersial secara meluas.

Jika sejarah ekonomi abad ke-19 dicatatkan dengan nama John D. Rockefeller, lelaki yang menjadi bilionair pertama dunia hasil menguasai ‘minyak’ dan kawalan saluran paip Standard Oil, hari ini Musk sedang membina empayar kekayaan yang lebih lestari dengan menguasai ‘laluan ke angkasa’.

Permainan perniagaan SpaceX bukan sekadar menghantar roket ke Marikh untuk impian agung, tetapi membina ‘saluran paip tenaga era digital’. Kini, roket Falcon milik SpaceX bertanggungjawab menghantar lebih 80 peratus berat satelit dan kargo ke angkasa berbanding seluruh dunia. Apabila kunci pintu ke luar bumi berada di satu titik, SpaceX bukan sekadar syarikat teknologi, tetapi lebuh raya utama angkasa lepas.

Selain itu, Musk turut menguasai ‘lokasi emas’ melalui rangkaian Starlink. Walaupun dianggap internet untuk kawasan terpencil, secara strategik, ia adalah penguasaan ‘Orbit Rendah Bumi’ (LEO). Musk kini memiliki lebih separuh daripada jumlah satelit yang pernah dihantar manusia. Dalam era AI, kenderaan autonomi, dan ketenteraan pintar yang memerlukan data berkelajuan milisaat, sesiapa yang memegang geran tanah di orbit ini adalah seperti memiliki bionan minyak terbesar dalam sejarah manusia.

Bagi membina ekonomi luar bumi ini, SpaceX telah melakukan langkah besar di pasaran modal. IPO SpaceX menjadi yang terbesar dalam sejarah dengan dana lebih 75 bilion dolar dan melonjakkan nilai syarikat kepada 2.5 trilion dolar (sehingga 15 Jun). Dokumen SpaceX menunjukkan sasaran nilai pasaran sehingga 28.5 trilion dolar, dengan aliran wang utama daripada perkhidmatan pemprosesan AI di angkasa.

Secara ringkas, model perniagaan SpaceX kini umpama ‘roda tenaga (Flywheel)’. Perniagaan roket (Space) menjadi asas membina rangkaian satelit; satelit membina internet (Connectivity) yang menjana aliran tunai dan keuntungan besar; kemudian keuntungan itu digunakan untuk membangunkan sistem pemprosesan angkasa generasi seterusnya (AI).

Dengan ini, kemunculan trilionair pertama dunia bukan sekadar soal kekayaan peribadi, tetapi bukti bahawa pusat kekayaan dunia telah beralih lagi.

Daripada minyak kepada data, dan daripada data kepada angkasa lepas. Inilah saat dunia memberitahu kita bahawa sumber daya paling berharga abad ini tidak lagi berada di bawah tanah.

Sebaliknya, ia kini berorbit di atas kepala kita!

Baca seterusnya:

Wang Ning, bilionair China 2025 yang menukar mainan Pop Mart menjadi lombong emas

‘Ayam Thai ke angkasa’: Apabila menu ayam goreng pedas dari CP mencipta sejarah mencapai angkasa lepas

9 sebab mengapa “India” kekal sebagai pusat pelaburan global