10 คำพูดทรงพลังของ วอร์เรน บัฟเฟตต์ ตำนานนักลงทุนผู้ก่อตั้งอาณาจักร Berkshire Hathaway กับผลตอบแทนกว่า 5.5 ล้านเปอร์เซ็นต์

“ราคาคือสิ่งที่คุณจ่าย มูลค่าคือสิ่งที่คุณได้รับ”

ในโลกของการลงทุนนั้นง่ายมากที่เราจะถูกหลอกด้วยป้ายราคาอันน่าดึงดูดใจ แต่บ่อยครั้งที่ราคาอันแสนถูก กลับแฝงไปด้วยความเสี่ยงมหาศาล คำพูดของ วอร์เรน บัฟเฟตต์จึงเตือนสติให้เรารู้จักแยกให้ออกระหว่าง ‘ราคา’ กับ ‘คุณค่า..ที่แท้จริง’ สิ่งของที่ราคาถูก แม้จะน่าดึงดูด แต่ไม่ได้หมายความว่า ‘คุ้มค่า’ เสมอไป ขณะที่ของแพงอาจมีมูลค่าที่แท้จริง ซึ่งสูงกว่าราคาที่เราจ่ายไปก็เป็นได้ 

สุดท้ายแล้ว ความสำเร็จไม่ได้ขึ้นอยู่กับการซื้อของถูกที่สุด แต่อยู่ที่การลงทุนในสิ่งที่คุ้มค่าที่สุดและให้ผลตอบแทนที่แท้จริงในระยะยาว

อ่านเพิ่มเติม: 15 ปี แห่งความเจ็บปวดของ ‘ท๊อป จิรายุส’ ซีอีโอ บิทคับ กรุ๊ป และเป้าหมายครั้งใหม่ในปี 2025

“อย่าลงทุนในธุรกิจที่คุณไม่เข้าใจ”

หนึ่งในหลักคิดสำคัญของการลงทุนที่ยั่งยืน คือการอยู่ใน ‘วงกลมแห่งความรู้’ (Circle of Competence) หรือการรู้จักขอบเขตความสามารถของตัวเอง มุ่งลงทุนในสิ่งที่เข้าใจอย่างลึกซึ้ง และหลีกเลี่ยงสิ่งที่เราไม่มีความเชี่ยวชาญ บัฟเฟตต์ย้ำว่า ขนาดของวงนั้นไม่สำคัญเท่ากับการรู้ว่าขอบเขตของมันอยู่ตรงไหน

การเลือกลงทุนในบริษัทหรืออุตสาหกรรมที่เราเข้าใจอย่างแท้จริง จะช่วยให้เราตัดสินใจได้อย่างถูกต้องบนพื้นฐานของข้อมูล และช่วยลดความเสี่ยงที่จะขาดทุนได้ ในทางกลับกัน การลงทุนในสิ่งที่เราไม่เข้าใจ ไม่รู้แน่ชัดว่าบริษัทนี้หาเงินมาจากไหน มีความเสี่ยงอะไรบ้าง รวมถึงอุตสาหกรรมนั้นทำงานกันอย่างไร สิ่งเหล่านี้ ไม่อาจเรียกว่าการลงทุน แต่อาจเป็นได้เพียงการพนันเท่านั้น

กลยุทธ์ที่สำคัญของบัฟเฟตต์ คือเลือกที่จะไม่เสี่ยงกับสิ่งที่เขาไม่เข้าใจ เขาเลือกลงทุนในธุรกิจที่เรียบง่าย ชัดเจน และสามารถคาดการณ์ได้ เช่น ธุรกิจประกัน สินค้าอุปโภคบริโภค หรือธนาคาร รวมถึงเลือกที่จะหลีกเลี่ยงธุรกิจอันซับซ้อนอย่างเทคโนโลยี (ในยุคแรกๆ) เพราะเป็นสิ่งที่อยู่นอกเหนือขอบเขตความเข้าใจของเขาในตอนนั้น

หนึ่งในวิธีคิดพื้นฐาน คือหากเรายังไม่สามารถอธิบายธุรกิจที่จะลงทุนให้คนอื่นฟังได้แบบง่ายๆ ก็ยังถือเป็นความเสี่ยงที่ควรระวัง

“ถ้าคุณซื้อของที่ไม่ได้จำเป็น อีกไม่นานคุณอาจต้องขายของที่จำเป็นที่สุดในชีวิต”

คำกล่าวอันทรงพลัง ที่เตือนให้เราระมัดระวังเรื่องการใช้จ่ายแบบไม่ยั้งคิด เพราะหลายครั้ง เราเผลอใช้เงินอย่างฟุ่มเฟือยไปกับสิ่งเราแค่ ‘อยากได้’ ไม่ใช่ส่ิงที่ ‘ต้องมี’ ซึ่งพฤติกรรมแบบนี้อาจกลายเป็นกับดักทางการเงินโดยไม่รู้ตัว อย่าให้ ‘ความอยาก’ ชั่วครู่ชั่วคราว มาทำลายความมั่นคงระยะยาวของชีวิตเรา

แนวคิดของ บัฟเฟตต์ ยังอธิบายว่า ในช่วงที่ชีวิตยังราบรื่น จงใช้เงินอย่างมีสติ อย่ามองข้ามความสำคัญของการออมและการวางแผนการเงินสำหรับอนาคต ใช้เพื่อตอบโจทย์ ‘ความจำเป็น’ มากกว่า ‘ความอยาก’ มิเช่นนั้น เมื่อถึงวันที่ไม่คาดฝัน เราอาจต้องสละสิ่งที่เคยเป็นของจำเป็นในชีวิต เพียงเพื่อเอาตัวรอดก็เป็นได้

“ถ้าคุณไม่หาวิธีสร้างรายได้ แม้ในขณะที่คุณหลับ คุณอาจจะต้องทำงานไปจนตาย”

หนึ่งในบทเรียนที่เปลี่ยนชีวิตใครหลายคน ด้วยพลังและความสำคัญของการสร้างรายได้แบบ Passive Income บัฟเฟตต์เชื่อว่าความมั่งคั่งและอิสรภาพทางการเงินเกิดจากสินทรัพย์ เช่น หุ้น อสังหาริมทรัพย์ หรือธุรกิจ ที่สามารถสร้างรายได้โดยไม่ต้องลงแรงตลอดเวลา หากรายได้ทั้งหมดของเราขึ้นอยู่กับเวลาและแรงงานเพียงอย่างเดียว เช่น งานประจำ รายได้จะหยุดลงทันทีเมื่อเราหยุดทำงาน แต่หากเราเลือกลงทุนอย่างชาญฉลาด เราก็จะสามารถสร้างแหล่งรายได้ที่ทำงานแทนตัวเราตลอด 24 ชั่วโมง นี่คือกุญแจสำคัญของชีวิตที่ช่วยให้เรามีอิสรภาพทางการเงิน มีอนาคตที่มั่นคง และสามารถใช้ชีวิตในแบบที่เราต้องการ

“จงกลัวในเวลาที่คนอื่นกระหาย และจงกระหายในเวลาที่คนอื่นกลัว”

คำกล่าวอันโด่งดังของวอร์เรน บัฟเฟตต์ ที่แม้จะฟังดูขัดกับบุคลิกของนักลงทุนผู้ใจบุญ แต่กลับเปี่ยมไปด้วยภูมิปัญญาแห่งการลงทุนที่แท้จริง

ในช่วงเวลาที่ตลาดหุ้นพุ่งขึ้นอย่างร้อนแรง ทุกคนรอบข้างต่างพูดถึงแต่หุ้นที่กำลังทำกำไรว่า นี่คือ ‘โอกาสทอง’ บรรยากาศแบบนี้ทำให้หลายคนรู้สึกกลัวว่าจะพลาดโอกาส กลัวว่าจะตกขบวนรถไฟ จึงรีบกระโจนเข้าไปลงทุน แต่บัฟเฟตต์กลับเตือนว่า ช่วงเวลาแบบนี้อาจไม่ใช่จังหวะที่ดีที่สุด เพราะเมื่อความโลภครอบงำตลาด ราคาสินทรัพย์มักจะสูงเกินความเป็นจริง จึงมีความเสี่ยงแอบซ่อนอยู่ภายใต้กระแสความตื่นเต้นของตลาดเสมอ

ในทางกลับกัน เมื่อเกิดวิกฤต เศรษฐกิจชะลอตัว ตลาดร่วงหนัก ผู้คนมักรีบเทขายหุ้น ถอนการลงทุน นี่คือช่วงเวลาที่หลายคนหวาดหวั่นและตื่นตระหนก แต่บางครั้งนี่คือช่วงเวลาแห่งโอกาส เพราะอาจมีหุ้นที่ดี ซึ่งราคาลดลงต่ำกว่ามูลค่าที่แท้จริง และในมุมมองของนักลงทุนที่มองเห็นภาพใหญ่ พวกเขากลับมองว่านี่คือ ‘จังหวะที่น่าลงทุน’

บัฟเฟตต์กำลังชี้ให้เห็นว่า ธรรมชาติของความรู้สึกของมนุษย์ ไม่ว่าจะเป็นความกลัวหรือความโลภ ย่อมมีผลต่อความเป็นไปของตลาดเสมอ เราจำเป็นต้องอ่านสัญญาณให้ดีว่า บางครั้งเราควรทำตรงข้ามกับสิ่งที่คนส่วนใหญ่กำลังทำหรือไม่

“การลงทุนที่สำคัญที่สุด คือการลงทุนในตัวเอง”

อีกหนึ่งวลีที่เรียบง่าย แต่ทรงพลังของวอร์เรน บัฟเฟตต์ ที่ยังคงเป็นจริง ไม่ว่าเวลาจะผ่านไปนานแค่ไหนก็ตาม

ไม่ว่าเศรษฐกิจจะขึ้นหรือลง ตลาดจะผันผวนแค่ไหน สิ่งหนึ่งที่ไม่มีใครจะพรากไปจากเราได้เลยคือ ความรู้ ทักษะ นิสัย และสุขภาพ สิ่งเหล่านี้ คือการลงทุนที่ให้ผลตอบแทนสูงที่สุดและมั่นคงที่สุดในระยะยาว

หากเราลงทุนและให้เวลากับการเรียนรู้ทักษะความสามารถใหม่ๆ หากเราลงทุนดูแลร่างกายให้แข็งแรงและรักษาสภาพจิตใจให้มั่นคง หากเราลงทุนพัฒนาความสัมพันธ์ที่ดีกับผู้คนรอบข้าง เราจะกลายเป็นคนที่มีคุณค่าเพิ่มขึ้นในทุกๆ ด้านของชีวิต

และหากเราทำสิ่งนี้อย่างต่อเนื่อง ไม่ว่าโลกจะเปลี่ยนแปลงไปแค่ไหน เราจะพร้อมเสมอสำหรับทุกๆ โอกาสที่เข้ามา

“การสร้างชื่อเสียงอาจต้องใช้เวลานานถึง 20 ปี แต่สามารถถูกทำลายได้ภายในเวลาแค่ 5 นาที ถ้าคุณมองเห็นสิ่งนี้ คุณจะทำในสิ่งที่แตกต่างออกไป” 

ชื่อเสียงไม่ใช่สิ่งที่เกิดขึ้นชั่วข้ามคืน แต่ถูกหล่อหลอมอย่างช้าๆ ผ่านความไว้วางใจ ความซื่อสัตย์ และผลงานที่ดีอย่างสม่ำเสมอ แต่ในทางกลับกัน ชื่อเสียงก็อาจพังทลายได้ในพริบตา ด้วยการตัดสินใจที่ผิดพลาดหรือการกระทำอันเลวร้ายแม้เพียงครั้งเดียว 

วอร์เรน บัฟเฟตต์ เตือนว่า เราควรคำนึงถึงผลกระทบระยะยาวของการกระทำในแต่ละวันเสมอ คิดก่อนทำ และประพฤติปฏิบัติตนให้ดี แม้ในช่วงเวลาที่ไม่มีใครเฝ้ามองอยู่ก็ตาม เพราะชื่อเสียงเป็นสมบัติอันล้ำค่าที่สุดอย่างหนึ่งของชีวิต ซึ่งหากเสียไปแล้ว อาจไม่มีวันกลับคืนมาเหมือนเดิมก็เป็นได้

“เราไม่จำเป็นต้องฉลาดกว่าคนอื่น สิ่งที่เราต้องมีคือวินัยที่มากกว่าคนอื่น”

วอร์เรน บัฟเฟตต์ ไม่ได้บอกว่าสติปัญญานั้นไม่สำคัญ แต่เขาเน้นย้ำว่าสติปัญญา ไม่ใช่ปัจจัยขับเคลื่อนหลักของความสำเร็จอันน่าทึ่ง เราไม่จำเป็นต้องเป็นคนที่ฉลาดที่สุดในห้อง เพื่อที่จะกลายเป็นคนที่ประสบความสำเร็จ แต่สิ่งที่เราต้องมีคือวินัยที่มากกว่าคนอื่น ไม่ว่าจะเป็นวินัยในการศึกษาหาความรู้และหมั่นฝึกฝนทักษะการลงทุน เพื่อให้เข้าใจโอกาส อุปสรรค และความเป็นไปได้ต่างๆ อย่างถ่องแท้

รวมถึงวินัยทางอารมณ์ เพราะบางครั้ง การลงทุนอาจเป็นเหมือนรถไฟเหาะในช่วงที่ตลาดผันผวน บัฟเฟตต์เน้นย้ำถึงความสำคัญของการมีเหตุผล และหลีกเลี่ยงการตัดสินใจที่หุนหันพลันแล่น ซึ่งเกิดขึ้นได้จากความกลัวหรือความโลภ เราต้องไม่ถูกชักจูงโดยกระแสของตลาด แต่ยึดมั่นจากการวิเคราะห์และตัดสินใจบนหลักการและพื้นฐานข้อมูลความรู้ที่ถูกต้อง

“ความแตกต่างระหว่างคนที่ประสบความสำเร็จ กับคนที่ประสบความสำเร็จอย่างแท้จริง คือคนที่ประสบความสำเร็จอย่างแท้จริงจะปฏิเสธแทบทุกสิ่งที่เข้ามา”

ในบริบทนี้ วอร์เรน บัฟเฟตต์ ต้องการชี้ให้เห็นว่า ความสำเร็จที่แท้จริงอาจไม่ได้เกิดจากการตอบรับทุกโอกาส หรือทำทุกสิ่งทุกอย่างในชีวิต แต่เกิดจากการรู้ว่า อะไรที่ควรทำ และอะไรที่ไม่ควรทำ คนที่ประสบความสำเร็จอย่างแท้จริงจะรักษาเวลา พลังงาน และความตั้งใจของตนเองไว้สำหรับสิ่งที่สำคัญที่สุดเท่านั้น เมื่อไรที่เราพูดว่า ‘ใช่’ กับบางสิ่ง นั่นเท่ากับคุณอาจกำลังพูดว่า ‘ไม่’ กับสิ่งอื่น ซึ่งอาจเป็นสิ่งที่สำคัญกว่า คนที่ประสบความสำเร็จอย่างแท้จริงจะเข้าใจถึงต้นทุนค่าเสียโอกาส หรือต้นทุนของการเลือก และทุ่มเทเวลาเฉพาะกับสิ่งที่สอดคล้องกับเป้าหมายหลักเท่านั้น

ทั้งนี้ ไม่ได้หมายความว่า เราจะต้องปิดกั้นโอกาสไปเสียทั้งหมด แต่เราต้องจัดลำดับความสำคัญให้ถูก วอร์เรน บัฟเฟตต์ เลือกที่จะปฏิเสธการประชุมที่ไม่จำเป็น และไม่วิ่งไล่ตามทุกโอกาสทางธุรกิจ แต่รอคอยอย่างอดทนเพื่อการลงทุนที่มีโอกาสสูงและผลตอบแทนคุ้มค่า นี่คือกุญแจความสำเร็จของสุดยอดนักลงทุนระดับโลกผู้นี้

อ่านเพิ่มเติม: 

‘ประณัย พรประภา’ แห่ง Kaleido Group นักธุรกิจรุ่นใหม่ผู้ขับเคลื่อนแวดวง hospitality ไทย

พราวพุธ ลิปตพัลลภ แม่ทัพหญิงแห่ง ‘พราว กรุ๊ป’ กับเคล็ดลับการบริหารหมวกหลายใบ

บททดสอบของ 'วิน อิทธิชัย พูลวรลักษณ์' กับบทบาทใหม่ในฐานะหัวเรือใหญ่ WSOL