Cover Trong bối cảnh toàn cầu hóa, “truyền thông bền vững” trở thành một thái độ sống cần thiết đối với thế hệ trẻ.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa, “truyền thông bền vững” trở thành một thái độ sống cần thiết đối với thế hệ trẻ.
1 / 1
Trong bối cảnh toàn cầu hóa, “truyền thông bền vững” trở thành một thái độ sống cần thiết, đặc biệt đối với thế hệ trẻ - những người sẽ định hình thế giới ngày mai
Tìm hiểu về “truyền thông bền vững” dưới góc nhìn của Tiến sĩ Đỗ Anh Đức, Trưởng Bộ môn Truyền thông số tại Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội. Với nhiều năm gắn bó cùng sinh viên báo chí - truyền thông và dành sự quan tâm sâu sắc đến mối liên hệ giữa truyền thông, văn hóa và phát triển bền vững, Tiến sĩ Đỗ Anh Đức sẽ chia sẻ những trăn trở về cách thế hệ trẻ tiếp cận khái niệm này, đồng thời hé lộ những nỗ lực trong việc trang bị cho họ tư duy và hành động vì một tương lai bền vững.
Đọc thêm: Sophie Chapman từ EcoBricks: Khởi nghiệp biến rác thải nhựa thành gạch bền vững
Là người đồng hành cùng sinh viên ngành báo chí – truyền thông nhiều năm qua, Tiến sĩ nhận thấy giới trẻ ngày nay tiếp cận khái niệm “truyền thông bền vững” như thế nào? Họ có thật sự quan tâm đến các vấn đề về phát triển bền vững, hay chỉ dừng lại ở tính thời thượng của một trào lưu?
Là người làm giáo dục và nghiên cứu trong lĩnh vực báo chí truyền thông nhiều năm, tôi nhận thấy thế hệ sinh viên hiện nay có một sự nhạy bén đáng kể đối với các vấn đề phát triển bền vững, đặc biệt là trong cách họ tiếp cận khái niệm “truyền thông bền vững”. Tuy nhiên, mức độ hiểu biết và cam kết hành động vẫn còn phân tầng khá rõ. Một bộ phận không nhỏ các bạn trẻ quan tâm đến chủ đề này như một phần của “xu hướng sống xanh”, gắn với hình ảnh cá nhân, branding hoặc các phong trào trên mạng xã hội. Tuy nhiên, bên cạnh đó, tôi rất ấn tượng với nhiều sinh viên đã thể hiện được tư duy phản biện và mong muốn tạo ra tác động thực chất - chẳng hạn như thông qua các dự án truyền thông cộng đồng, chiến dịch nâng cao nhận thức về rác thải số, hay phê phán chủ nghĩa tiêu dùng trong các nội dung quảng bá. Tôi cho rằng vai trò của trường đại học và giảng viên lúc này là giúp giới trẻ kết nối được giữa khái niệm và hành động, giữa truyền thông với trách nhiệm xã hội, để các bạn không chỉ dừng lại ở việc “nói về phát triển bền vững”, mà còn “truyền thông vì sự phát triển bền vững”.
Above Tiến sĩ Đỗ Anh Đức, Trưởng Bộ môn Truyền thông số tại Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội
Tiến sĩ Đỗ Anh Đức, Trưởng Bộ môn Truyền thông số tại Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội
1 / 1
Với kinh nghiệm giảng dạy tại Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông, ông có thể chia sẻ cách tiếp cận hoặc khung chương trình nào đang được áp dụng để tích hợp truyền thông bền vững vào nội dung học tập cho sinh viên? Điều gì khiến ông tin rằng sinh viên thế hệ Gen Z sẽ là những tác nhân lan tỏa tư duy bền vững trong xã hội?
Tại Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông, chúng tôi đã và đang tích hợp các nội dung liên quan đến truyền thông bền vững vào nhiều học phần, từ báo chí môi trường, truyền thông phát triển cho đến các môn kỹ năng như xây dựng chiến dịch truyền thông xã hội hoặc sản xuất các dự án truyền thông đa phương tiện. Cách tiếp cận mà chúng tôi áp dụng là liên ngành và phản tư (reflective), kết nối giữa lý thuyết truyền thông với các vấn đề phát triển thực tiễn như biến đổi khí hậu, công bằng xã hội, tiêu dùng xanh và công nghệ có đạo đức. Thay vì chỉ dạy kiến thức, chúng tôi tạo điều kiện để sinh viên thực hành truyền thông có mục tiêu, với dự án thật, trong đó sinh viên không chỉ là người kể chuyện mà còn là người góp phần kiến tạo thay đổi. Tôi tin rằng Gen Z, với sự năng động, am hiểu công nghệ và ý thức rõ rệt về các vấn đề xã hội, đang có tiềm năng trở thành những catalyst - chất xúc tác cho sự thay đổi. Điều làm tôi tin tưởng không chỉ là năng lực học hỏi nhanh, mà còn là sự dũng cảm và mong muốn lên tiếng của các bạn trẻ trước những bất công và thách thức toàn cầu. Truyền thông bền vững sẽ không chỉ là một kỹ năng nghề nghiệp, mà là một thái độ sống gắn liền với trách nhiệm xã hội mà thế hệ này đang thể hiện ngày một rõ.
Đọc thêm: Chuyên gia dự đoán kỷ nguyên bền vững cho ngành xây dựng Việt
1 / 1
Trong thực tiễn, truyền thông bền vững không chỉ là tuyên truyền về môi trường hay phát triển xanh, mà còn liên quan đến đạo đức báo chí, truyền thông trách nhiệm và công bằng xã hội. Là người trực tiếp giảng dạy, ông làm cách nào để khơi gợi tư duy phản biện và tinh thần hành động xã hội trong từng bài giảng?
Tôi tin rằng khơi gợi tư duy phản biện và tinh thần hành động xã hội không thể đến từ việc truyền đạt một chiều, mà phải bắt đầu từ sự đối thoại, khuyến khích sinh viên đặt câu hỏi, chất vấn những điều tưởng chừng là hiển nhiên. Trong mỗi bài giảng, tôi thường sử dụng các ví dụ thời sự, các vấn đề xã hội đang gây tranh cãi, và sản phẩm truyền thông thật để sinh viên phân tích, bóc tách vấn đề từ nhiều chiều, chẳng hạn: Ai là chủ thể diễn ngôn, bối cảnh diễn ngôn là gì? Ai, hoặc nhóm người nào được tái trình hiện trong văn bản truyền thông? Có sự thiên lệch nào trong thông điệp? Giá trị đạo đức nào đang bị thách thức? Những câu hỏi như vậy giúp sinh viên rèn luyện tư duy phản biện trên nền tảng nhân văn và đạo đức nghề nghiệp.
1 / 1
Ngoài ra, tôi luôn khuyến khích các bạn gắn bài học với các vấn đề xã hội mà họ quan tâm - từ bình đẳng giới, giáo dục, đến quyền kỹ thuật số - để họ thấy rằng truyền thông không chỉ là công cụ, mà còn là hành động. Và tất nhiên, để phê phán, phản biện thì sinh viên phải có “vũ khí” - đó là khung lý thuyết và phương pháp luận, phương pháp cụ thể. Khi sinh viên được tin tưởng rằng tiếng nói của mình có thể tạo ra ảnh hưởng, họ sẽ chủ động, tự tin lựa chọn quan điểm đúng đắn, bảo vệ lẽ phải. Và chính tinh thần đó là nền tảng của truyền thông bền vững.
Credits
Images: NVCC
