Kế nhiệm Tim Cook, John Ternus sẽ viết tiếp chương mới nào cho Apple?

Sau khi ra trường, John đầu quân cho Virtual Research Systems - startup tiên phong ở lĩnh vực thực tế ảo, và làm việc tại đây suốt 4 năm. Năm 2001, khi Apple vừa trở lại dưới thời Steve Jobs, Ternus gia nhập công ty và tham gia nhóm thiết kế sản phẩm. Dự án đầu tiên của ông là màn hình nhựa ngoại vi (Cinema Display) cho máy Mac đời cũ.

Chỉ sau vài năm, sự nhạy bén về kỹ thuật giúp ông được thăng tiến nhanh. Năm 2005, Ternus được giao dẫn dắt nhóm kỹ thuật phần cứng cho dòng iMac G5. Năm 2013, ông trở thành Phó Chủ tịch phụ trách kỹ thuật phần cứng, giám sát việc sản xuất Mac và iPad. Đến năm 2021, Ternus được thăng lên Phó Chủ tịch Cấp cao, tiếp quản toàn bộ mảng phần cứng bao gồm cả iPhone.

Trong suốt hành trình đó, ông đã làm nên thành công của nhiều dòng sản phẩm định hình văn hóa tiêu dùng toàn cầu. Apple Watch ra mắt năm 2015 và hiện có hơn 200 triệu chiếc đang hoạt động trên toàn cầu với thị phần đồng hồ thông minh cao cấp trên 50%. AirPods ra mắt năm 2016, ước tính đã bán được 80 triệu chiếc mỗi năm, đóng góp khoảng 10 tỷ USD doanh thu tính đến năm 2025.  

Tuy nhiên, thành tích nổi bật nhất của ông là cuộc chuyển dịch lịch sử từ chip Intel sang Apple Silicon, chấm dứt sự phụ thuộc chip vào Intel cho dòng máy Mac. Quyết định này không chỉ giúp cải thiện mạnh mẽ hiệu năng và thời lượng pin của Mac, mà còn làm hồi sinh đà tăng trưởng của máy tính xách tay Apple. Doanh thu từ mảng Mac đã tăng 12,4%, thị phần máy tính toàn cầu của Mac đã leo 7,6% năm 2022 lên 9% năm 2025. Giới phân tích nhận định rằng đây là thành tích mang tính biểu tượng của Ternus.

Gần đây nhất, dưới sự giám sát của ông, Apple ra mắt MacBook Neo - một trong những sản phẩm có tính đột phá nhất mà Apple ra mắt trong nhiều năm - đã cháy hàng “ngay sau khi lên kệ”.

Giới công nghệ đánh giá cao năng lực lãnh đạo kỹ thuật của Ternus. Tim Cook khen ngợi Ternus là “người có tư duy của một kỹ sư, tâm hồn của một nhà đổi mới và tấm lòng của một vị lãnh đạo chính trực”, nhấn mạnh những đóng góp của ông “vượt xa con số đếm được” và coi ông là người duy nhất thích hợp dẫn dắt Apple bước vào tương lai. Đồng nghiệp cũng đánh giá Ternus là “nhân tố nổi bật” trong nội bộ, được các cộng sự yêu mến nhờ phong cách điều hành điềm đạm hơn Steve Jobs nhưng vẫn đậm tinh thần đặt sản phẩm làm trung tâm. 

Trong các sự kiện ra mắt Apple thời gian qua, John Ternus không ít lần đứng trên sân khấu giới thiệu iPhone, iPad mới, cho thấy ông ngày càng được xuất hiện nhiều trước công chúng - tín hiệu rõ ràng cho một cuộc chuyển giao quyền lực sắp xảy ra.

Tim Cook đã để lại một di sản khổng lồ nhưng cũng đầy thách thức cho người kế nhiệm. Sau 15 năm lãnh đạo, ông bàn giao lại một đế chế trị giá 4 nghìn tỷ USD với mức tăng trưởng vốn hóa gần 1.800% - một con số chưa từng có trong lịch sử doanh nghiệp hiện đại. Doanh thu năm tài khóa 2025 đạt kỷ lục 416 tỷ USD, với lợi nhuận ròng 112 tỷ USD, gấp tám lần so với con số Apple ghi nhận năm 2010. Riêng quý I tài khóa 2026, Apple đạt doanh thu 143,8 tỷ USD, tăng 16% so với cùng kỳ năm trước.

Mảng dịch vụ, di sản lớn nhất mà Cook để lại, đạt doanh thu 109 tỷ USD năm 2025, trong khi hệ sinh thái App Store xử lý hơn 1,3 nghìn tỷ USD giao dịch mỗi năm. Số lượng thiết bị đang hoạt động của Apple đã vượt 2,5 tỷ thiết bị tính đến đầu năm 2026 - nền tảng người dùng mà không đối thủ nào có thể đuổi kịp trong một sớm một chiều.

Tuy nhiên, đi cùng di sản rực rỡ là những “hòn đá tảng” khó khăn mà Ternus phải vượt qua.

Cuộc đua AI

Trong khi Microsoft tích hợp Copilot vào mọi sản phẩm, Alphabet (Google) và Nvidia vươn lên trở thành các “đế chế AI” với vốn hóa đột phá, Apple gần như đứng ngoài cuộc. Cải tiến tích hợp AI vào Siri được hứa hẹn tại WWDC 2024 đã bị hoãn lại sang 2026, buộc Apple phải đẩy nhanh tiến độ bằng cách hợp tác với Google và OpenAI, sử dụng công nghệ của Gemini và Chat GPT cho hệ sinh thái Apple. Nước đi này được đánh giá là làm gia tăng sự phụ thuộc công nghệ vào những tập đoàn khác.

WWDC 2025 cũng khiến giới công nghệ thất vọng khi Apple công bố loạt tính năng AI nhỏ giọt, khiến cổ phiếu giảm ngay 1,2% trong ngày. Trong lúc đó, những cải tiến AI đã giúp nhiều ông lớn công nghệ như Google, Nvidia tăng giá trị thị trường, trong khi Apple vẫn đứng ngoài cuộc chơi. Apple thậm chí đã làm mất vị trí công ty có giá trị thị trường cao nhất vào tay nhà sản xuất chip Nvidia. 

Bài toán thu hút nhân tài

Trong 12 tháng qua, làn sóng nhân tài AI rời Apple đã trở thành một tín hiệu đáng lo ngại. Frank Chu, cựu lãnh đạo kỹ thuật, đã chuyển sang Meta vào tháng 7 năm ngoái. Đặc biệt, Jony Ive, cựu Giám đốc Thiết kế đứng sau iPhone, iPad và hầu hết các sản phẩm mang tính biểu tượng của Apple, hiện đang hợp tác với OpenAI để phát triển các thiết bị AI cạnh tranh trực tiếp. 

Áp lực địa chính trị

Với việc vận hành một trong những chuỗi cung ứng phức tạp nhất hành tinh, Apple phải đương đầu với căng thẳng thương mại Mỹ - Trung, thuế quan leo thang và sự thiếu hụt chip nhớ do nhu cầu AI bùng nổ. Nhà sản xuất iPhone cũng phải cân nhắc giảm bớt phụ thuộc vào Trung Quốc cho khâu sản xuất - một bài toán khó do đa phần linh kiện, lắp ráp hiện vẫn đang được sản xuất tại quốc gia Đông Á này. Câu hỏi đặt ra là liệu một kỹ sư suốt đời gắn bó với Silicon Valley có thể bắt kịp ván cờ chính trị với tốc độ đủ nhanh hay không?

Nhậm chức trong bối cảnh như vậy, John Ternus tuyên bố sẽ kế thừa “những giá trị và tầm nhìn đã định hình Apple suốt nửa thế kỷ qua”. Tuy nhiên, con đường phía trước đòi hỏi ở vị Giám đốc Điều hành Apple nhiều hơn thế. 

Câu hỏi chiến lược trung tâm mà Ternus phải trả lời ngay tại WWDC tháng 6 này là: Apple sẽ đầu tư xây dựng nền tảng AI riêng đến mức độ nào, hay tiếp tục phụ thuộc vào Google Gemini, Chat GPT và các mô hình bên thứ ba? Giới phân tích phố Wall đặt nhiều hy vọng vào chip M6 mà Ternus giám sát phát triển - nền tảng cho những bước đột phá về AI cho Apple.

Về sản phẩm, Ternus được kỳ vọng sẽ tạo ra “điều lớn lao” tiếp theo cho Apple. Ông có lợi thế là được đào tạo từ phần cứng, từng đảm nhận AirPods và mọi phiên bản iPad, nên hiểu sâu về sản xuất thiết bị hơn người tiền nhiệm Tim Cook vốn có nền tảng logistics hơn là kỹ thuật. Trên thực tế, Apple có không ít dự án chưa đạt kỳ vọng dưới thời Cook như kính thực tế hỗn hợp Vision Pro, dự án xe tự lái trị giá hàng tỷ USD bị hủy bỏ. Apple Watch và AirPods tuy là những sản phẩm thành công nhưng chưa mang tính bước ngoặt như iPhone.

Ternus, với nền tảng phần cứng sâu rộng cộng với việc ông vừa được giao giám sát thêm cả đội ngũ robotics, đang gửi đi những tín hiệu khả quan. Giới quan sát dự báo rằng năm 2027 có thể là “năm sản phẩm lớn” của Apple.

Ngoài tầm nhìn sản phẩm, Ternus sẽ phải nhanh chóng phát triển những kỹ năng hoàn toàn mới. Cook đã lèo lái Apple qua các cuộc chiến thương mại với sự khéo léo của một bậc thầy ngoại giao. Ternus, tuy được đồng nghiệp yêu quý, lại gần như “vô danh” bên ngoài thế giới Apple. Ông chưa từng phải ngồi vào bàn đàm phán thuế quan, chưa từng phải trả lời câu hỏi của các thượng nghị sĩ về quyền riêng tư dữ liệu, và chưa từng phải quản lý cả một quan hệ địa chính trị tầm quốc gia. John Ternus phải học cách trở thành một chính trị gia để giải quyết trực tiếp các vấn đề thuế quan mới, đàm phán thương mại, và đảm bảo chuỗi cung ứng không bị gián đoạn

Thời điểm chuyển giao được ấn định vào tháng 9 - mốc thời gian cho thấy sự tính toán kỹ lưỡng. Đó là ngay sau Hội nghị Nhà phát triển Thường niên vào tháng 6 và trùng với thời điểm Apple tổ chức sự kiện ra mắt iPhone thường niên. Dưới con mắt quan sát của cả thế giới, John Ternus cần phải chứng minh năng lực để vừa bảo vệ di sản của Tim Cook, vừa tạo ra những bước đột phá mới để thoát khỏi cái bóng của người tiền nhiệm.

ĐỌC NGAY

“Sống đẹp, sống đắt”: Lệnh thuế quan, câu chuyện của sinh kế và bài toán tăng trưởng

Từ Walkman đến iPod: Khi thiết kế “thay đổi cuộc chơi” máy nghe nhạc

CEO Nvidia: “Giao tiếp là cách nhà lãnh đạo trở thành người bảo vệ văn hóa doanh nghiệp”