Cover Sự kết hợp giữa công nghệ và thiết kế mang đến trải nghiệm âm nhạc vượt xa cảm thụ thính giác, trở thành tuyên ngôn thẩm mỹ, văn hóa và cá tính. Ảnh: Unsplash / Paige Cody
Sự kết hợp giữa công nghệ và thiết kế mang đến trải nghiệm âm nhạc vượt xa cảm thụ thính giác, trở thành tuyên ngôn thẩm mỹ, văn hóa và cá tính. Ảnh: Unsplash / Paige Cody
1 / 1
Từ Walkman đến iPod, từ Beolit đến OP‑1, sự kết hợp giữa công nghệ và thiết kế mang đến trải nghiệm nghe nhạc vượt xa cảm thụ thính giác, trở thành tuyên ngôn thẩm mỹ, văn hóa và cá tính
Thay đổi cách ta nghe nhạc có thể là câu chuyện của công nghệ, nhưng thiếu thiết kế, những công nghệ đó khó mà trở thành biểu tượng. Từ Sony Walkman đến Apple iPod, và những thiết bị âm thanh được xây dựng trên triết lý thiết kế rõ ràng, ta nhận ra một điều: thiết kế đồng hành với nhu cầu thẩm mỹ, lối sống, và cả những thay đổi xã hội. Cách ta chọn thiết bị để nghe nhạc thường là cách ta xác định mối quan hệ với thói quen, văn hóa đại chúng và cả cái đẹp.
Thiết kế công nghiệp không dừng ở việc “tạo hình”. Hình khối, chất liệu và giao diện cùng tương tác với xúc cảm, ký ức, rồi phát triển thành tuyên ngôn cá nhân. Kiểu dáng giản lược dễ cầm, chất liệu gợi cảm giác ấm áp hay lạnh sang, gam màu đánh thức phong cách - tất cả hợp thành trải nghiệm vượt khỏi thời đại. Khi người dùng chạm, xoay, trượt… thiết kế đã âm thầm dạy họ cách tận hưởng âm nhạc.
Sony Walkman: Khởi đầu cuộc chơi cá nhân hóa
Left Chiếc Walkman TPS-L2 đầu tiên được phát hành vào năm 1979. Ảnh: Sony,
Right Sony Walkman NW-ZX707
Walkman được tạo ra lần đầu tiên vì người đồng sáng lập Sony - Masaru Ibuka, muốn nghe nhạc trên các chuyến bay dài. Mẫu máy đầu tiên của Sony Walkman là TPS-L2, được phát hành vào năm 1979 và đã tạo nên một “cú hit” lớn.
Sự ra đời của Sony Walkman vào năm 1979 đánh dấu một khoảnh khắc thay đổi cục diện: âm nhạc trở thành thứ ta mang theo được. Với kiểu dáng nhỏ gọn, nút bấm cụ thể và tai nghe trẻ trung, Walkman biến máy nghe băng từ một thiết bị để bỏ trong phòng khách thành bạn đồng hành trên đường phố. Đây không chỉ là sự tiện lợi; Walkman đã tác động lên cả những giá trị riêng tư, tự do và cá tính trong việc nghe nhạc. Nó mở ra một trải nghiệm “nghe riêng” giữa không gian công cộng - điều mà trước đó chưa từng có.
Apple iPod: Tối giản để tương tác tối đa
Above Chiếc iPod đầu tiên cung cấp cho người dùng 5GB dung lượng lưu trữ và một bánh xe cuộn có thể xoay về mặt vật lý
Above iPod Shuffle thế hệ 4 (màu đen) và iPod Nano thế hệ 2 (màu bạc). Ảnh: Unsplash / Hans Herrington
Chiếc iPod đầu tiên cung cấp cho người dùng 5GB dung lượng lưu trữ và một bánh xe cuộn có thể xoay về mặt vật lý
1 / 2
Nếu Walkman đem lại sự cá nhân hóa trải nghiệm nghe nhạc, thì iPod (2001) đã đưa trải nghiệm đó đến mức tối đa về công nghệ và tự do chọn lựa. Thiết kế màu trắng, màn hình đen-trắng và vòng xoay (click wheel) mang đến trải nghiệm vừa thị giác, vừa hành vi độc đáo. Chiếc iPod đầu tiên cung cấp cho người dùng 5GB dung lượng lưu trữ và một bánh xe cuộn có thể xoay về mặt vật lý, đây cũng là chiếc iPod duy nhất có tính năng này.
iPod không chỉ thay đổi thị trường máy nghe nhạc, mà còn đánh dấu sự chối bỏ vật lý của đĩa CD, hướng người nghe sang lối sống số hoá. Trong giai đoạn đầu thế kỷ 21, iPod không chỉ là thiết bị công nghệ, mà là tuyên ngôn thẩm mỹ. Và chính sự tinh gọn, thời thượng và mang tính sinh thái ấy đã trở thành DNA cho đế chế Apple sau này.
Xem thêm: Kỳ vọng nào về khả năng tái tạo của con người trong thiết kế bền vững?
Bang & Olufsen: Khi âm thanh trở thành nội thất
Above Beolit 39 là sản phẩm đầu tiên sử dụng tiền tố Beo – sự kết hợp của B&O (Beo) và Bakelite (bakelit). Ảnh: B&O
Beolit 39 là sản phẩm đầu tiên sử dụng tiền tố Beo – sự kết hợp của B&O (Beo) và Bakelite (bakelit). Ảnh: B&O
1 / 1
Từ thập niên 1960, Bang & Olufsen đã đặt ra câu hỏi: thiết bị âm thanh liệu có thể đẹp như nội thất? Dòng Beolit trả lời câu hỏi đó với kiểu dáng đơn giản, cân bằng và vật liệu cao cấp mang tinh thần Bắc Âu. Beolit không phải chỉ là máy nghe nhạc, mà là một chi tiết trong không gian sống.
Chiếc radio Beolit đầu tiên là Beolit 39 - ra mắt năm 1938. Đó là một chiếc radio nhỏ gọn, trái ngược với đồ nội thất radio mà mọi người thấy ở khắp mọi nơi trong nhà vào thời điểm đó và là lời hứa về một kỷ nguyên mới trong ngành công nghiệp radio. Nó được làm bằng vật liệu mới và thú vị - Bakelite - hoặc nhựa như chúng ta gọi ngày nay. Vào thời đó, tất cả radio đều được làm bằng gỗ và hầu hết chúng đều là những món đồ nội thất lớn và ấn tượng.
Đọc thêm: 7 thiết kế ghế ăn biểu tượng được ưa chuộng tại các nhà hàng cao cấp
Above B&O Beosound A9
Above B&O Beolit 20
B&O Beosound A9
1 / 2
Trong Beolit 20, Bang & Olufsen đã cải thiện thời lượng pin và một số bản cập nhật thiết kế: chiều cao và độ cong đã được thay đổi để tối ưu hóa vị trí đặt điện thoại lên trên cùng, một mẫu lỗ mới cho phép tăng 45% khả năng thâm nhập âm thanh của âm thanh trong trẻo và tinh tế, màu sắc và hiệu ứng hình ảnh mới trong các loại vải đã chọn và giao diện người dùng trở nên mạnh mẽ hơn thông qua việc tích hợp các nút trên bề mặt.
Các phiên bản như Beolit 12 hay Beolit 17 tiếp tục khẳng định rằng: âm nhạc có thể hiện diện đẹp đẽ, sống được trong một căn hộ tinh tế, chứ không còn là khối nhựa vô hồn đặt cạnh bàn sofa.
Một dấu ấn đặc biệt trong thiết kế loa phát nhạc những năm gần đây có thể kể đến Beosound A9, một thiết bị vừa là nguồn âm thanh, vừa là món nội thất mang tính biểu tượng. Hình dáng tròn lớn như đĩa thu, ba chân gỗ thanh mảnh và mặt loa bọc vải dệt tinh tế khiến nó hiện diện như một tác phẩm nghệ thuật giữa không gian sống.
Teenage Engineering OP‑1: Chơi để sáng tác
Above Teenage Engineering OP‑1. Ảnh: Unsplash / JETBU
Teenage Engineering OP‑1. Ảnh: Unsplash / JETBU
1 / 1
Ra đời 2011, OP‑1 trông như món đồ chơi tối giản: thân máy mỏng, núm vặn màu kẹo, màn hình pixel động. Nhưng bên trong ẩn studio thu âm thu nhỏ: sampler, synthesizer, loop station, radio. Thiết kế “dễ chơi” khuyến khích nhạc sĩ thử nghiệm ở bất kỳ đâu, mở đường cho xu hướng thiết bị sáng tác di động, cá nhân hóa trải nghiệm ở mức cao. MoMA New York đưa OP‑1 vào bộ sưu tập thiết kế vì khả năng gắn kết công nghệ, nghệ thuật và trò chơi.
Công nghệ có thể thay đổi hành vi, nhưng thiết kế mới là thứ khiến hành vi đó trở thành niềm yêu thích. Những thiết bị âm thanh ngày nay không chỉ giúp ta nghe nhạc; chúng khiến việc nghe nhạc trở thành một phần của phong cách sống, của cá tính, và thậm chí là biểu hiện thẩm mỹ. Khi thiết kế âm thanh không chỉ dừng lại ở “nghe hay”, mà còn “sống đẹp”, âm nhạc mới thực sự trở thành trải nghiệm trọn vẹn.
ĐỌC THÊM
Khi người nổi tiếng biến thương hiệu cá nhân thành “đế chế” tỷ đô
5 trường nội trú Thụy Sĩ đang đào tạo giới tinh hoa toàn cầu thế hệ mới
