Ngôi trường trên đồi - nơi trẻ được hưởng lợi từ mô hình giáo dục Montessori tiên tiến

Trường được xây dựng bắt đầu từ một khu đất tương đối bằng phẳng, sau đó mở rộng dần theo các hướng lên cao, xuống thấp. Trong quá trình thi công kéo dài, chủ trường đề xuất giữ lại nhiều nhất những cây gỗ lớn, cây có nhiều năm tuổi đời, dẫn tới việc kiến trúc sư phải điều chỉnh thiết kế, bẻ cong những lối đi nương theo những chủ nhân đến trước. Ngôi trường vì thế càng mang một dáng vẻ khiêm nhường, cân bằng trong màu xanh ngút ngái của một vùng bán sơn địa.

Trong quần thể Maya School, mỗi khu nhà phục vụ những mục đích khác nhau và chứa một thông điệp văn hoá khác. Khu học tập cho học sinh tiểu học lấy cảm hứng từ nhà sàn Mường. Khu học tập của học sinh THCS lấy chất liệu từ làng cổ Đường Lâm với tường đá ong đặc trưng. Khu nhà ăn không tường, không cửa, tiếp nối với không gian tự nhiên bằng các vách ngăn tre, gỗ thông thoáng, nơi học sinh gọi đồ qua màn hình điện tử hiện đại và ngồi dùng bữa dưới nắng xiên ngang, gió tươi lùa hay mưa rơi xuống từ những giọt gianh.

Đọc thêm: Khởi nghiệp kinh doanh du lịch giáo dục, ý tưởng của founder Reroot mang đến giá trị gì cho phụ nữ và du khách?

Rải rác trên sườn đồi và dưới chân đồi là các nông trại, xưởng thủ công, xưởng nghệ thuật với kiến trúc hoà quyện “signature” của người Kinh, người Mường, điểm xuyết thanh âm vùng Tây Bắc trong một tinh thần mới mẻ, hiện đại.

Toàn bộ không gian kiến trúc đặc sắc này chỉ nhằm làm nổi bật lên tinh thần “Follow the child”, khuyến khích học sinh tự do khám phá và phát triển thiên hướng cá nhân.

Tại đây, mỗi phòng học bậc THCS được thiết kế chuyên biệt để phục vụ cho từng môn học như Toán, Khoa học hay Âm nhạc. Đúng theo phương pháp Montessori, học sinh không bị giới hạn trong các lớp học cố định mà được phép di chuyển đến các không gian học tập của từng bộ môn, tương tự như môi trường tại các trường đại học quốc tế. Mỗi thầy cô phụ trách môn nào sẽ chỉ ở phòng học môn đó, đảm bảo rằng bất cứ khi nào học sinh tìm đến thì thầy cô luôn ở đó, sẵn sàng cho mọi câu hỏi.

Đừng bỏ lỡ: 20.000 người dùng trong 48 giờ: Nữ CEO YouTrip chia sẻ “công thức” chinh phục thị trường

Khu vực dành cho học sinh tiểu học lại được thiết kế không gian mở, gắn kết với nhau mà không bị chia tách, tạo ra sự hợp tác và giao lưu mạnh mẽ giữa các bạn học. Trong khi đó, các xưởng thực hành là nơi học sinh học kiến thức thông qua trải nghiệm thực tế một cách sinh động trong từng hoạt động hàng ngày.

Maya School, một ngôi trường liên cấp nằm trên đồi cao, chiếm diện tích lên tới 10ha, mang đến một không gian học tập độc đáo và đầy tính tự nhiên. Với kiến trúc mái lá và tường đá ong, trường không chỉ nằm giữa thiên nhiên xanh tươi mà còn được thiết kế để tạo ra nhiều không gian học tập đa dạng, từ lớp học cho đến các xưởng thực hành. Triết lý giáo dục Montessori, mà trường theo đuổi, khuyến khích học sinh tự do khám phá và phát triển thiên hướng cá nhân thông qua mô hình “follow the child”. Học sinh không chỉ học kiến thức mà còn được trải nghiệm thực tế một cách sinh động trong từng hoạt động hàng ngày.

Trường Maya xây dựng chương trình giáo dục theo khung năng lực ME4C, bao gồm Meta Learning – Tự định hướng học tập, Ethics – Đạo đức, Critical Thinking – Tư duy phản biện, Creativity – Sáng tạo, Communication – Giao tiếp, và Collaboration – Hợp tác. Đây là các yếu tố cốt lõi giúp học sinh trở thành những công dân toàn cầu có Năng lực và Giá trị.

Nhưng chương trình giáo dục muốn hiện thực hoá, đạt kết quả tối ưu, đòi hỏi sự chung tay của một cộng đồng đúng như câu ngạn ngữ của người Nigeria: “Ora na azu nwa” - “It Takes a Village to Raise a Child”, hay “Cần cả ngôi làng để nuôi dạy một đứa trẻ”. Để nâng đỡ cho sự phát triển mạnh mẽ và vẹn toàn của trẻ, đội ngũ giáo viên của Maya được tuyển dụng dựa trên các nguyên tắc và phẩm chất: Tôn trọng sự đa dạng, Có năng lực chuyên môn vững chắc, Lãnh đạo lớp học hiệu quả, Truyền cảm hứng, và là Người học suốt đời. Maya tổ chức trường học theo hình thức “Farm School”, trường trong làng, nơi trẻ em, thầy cô giáo, những chuyên gia từ nhiều ngành nghề khác nhau cùng chung sống và chia sẻ giá trị. Nơi khơi mở và thúc đẩy năng lực sáng tạo vô tận cho học sinh là các xưởng thực hành. Xưởng mộc, xưởng mỹ thuật, xưởng gốm, xưởng may thêu, xưởng bếp núc, xưởng thảo mộc, mỗi xưởng hoạt động theo đúng khái niệm “xưởng”, tức vừa là nơi nghiên cứu, vừa là nơi thực hành, vừa là nơi chế tác, sản xuất sản phẩm thương mại.

Ở đó, học sinh học qua làm và được trả công. Từ làm, học sinh tìm tòi ra các lý thuyết, khái quát hoá thành những bài học mang tính học thuật. Mỗi xưởng có một giáo viên phụ trách, đóng vai trò là người định hướng, dẫn dắt, hỗ trợ, quan sát. Chính trong không gian của những xưởng này, mỗi năm học, học sinh được tham gia, hoặc khởi xướng và điều hành các dự án cộng đồng và dự án kinh tế hướng đến mục tiêu phát triển bền vững. Mỗi dự án thường kéo dài 1 học kỳ, tương đương 5 tháng, trong đó học sinh vừa học vừa làm, từ khâu lập kế hoạch dự án, quản lý sản xuất đến bán hàng tại các hội chợ.

Ví như tại xưởng nghệ thuật, trong học kỳ I vừa qua, các em được thực hiện các dự án thú vị như vẽ tranh dân gian Hàng Trống, sáng tác tranh Tết, thiết kế phong bao lì xì, làm tượng giấy bồi, sau đó bán sản phẩm tại hội làng Maya. Thông qua các dự án sáng tạo này, học sinh không chỉ học về mỹ thuật mà còn phát triển rất nhiều kỹ năng quan trọng. Các em biết cách tự định hướng trong học tập, lập kế hoạch, giao tiếp và hợp tác với bạn bè. Những kiến thức nền tảng như nhận diện cảm xúc thông qua nghệ thuật, tư duy phản biện và khả năng sáng tạo được trau dồi và phát triển một cách tự nhiên trong từng hoạt động.

Một điểm đáng chú ý và có thể xem là đặc sản của trường Maya, đó là việc giáo viên luôn hướng học sinh vào các dự án mang lại lợi ích cho cộng đồng bản địa. Rất nhiều dự án mà học sinh Maya thực hiện nhắm đến việc khôi phục, bảo tồn và phát triển văn hoá người Mường ở Thạch Thất. Dưới sự gợi mở của giáo viên, nhiều học sinh có cảm hứng nghiên cứu, sưu tầm và ứng dụng văn hoá Mường vào các sản phẩm mỹ thuật đương đại. Lớn hơn nữa, các em theo đuổi các dự án kéo dài 3-4 năm với quyết tâm thúc đẩy nhận thức về văn hoá địa phương và chung tay cùng người Mường lưu giữ, phát triển kỹ thuật thủ công truyền thống.

Câu chuyện về em Ngô Thị Minh An cùng nhóm học sinh làm việc tại xưởng may thêu đan tái dựng lại kỹ thuật làm gối mặt huyệt - một loại gối cưới kiêm gối thờ của người Mường - đã gây bất ngờ và sửng sốt cho các vị khách tham gia chuỗi sự kiện “Góp một tiếng nói về đổi mới giáo dục”. Bởi ngay cả các nhà nghiên cứu văn hoá Mường, chưa từng có ai tiến hành một dự án nghiên cứu, phục dựng, lưu trữ tư liệu về chiếc gối mặt huyệt công phu như các em.

Học qua trải nghiệm (Experiential Learning Cycle), Học qua dự án (Project-Based Learning), Lớp học đảo ngược (Flipped Classroom) là những phương pháp học tập mà Maya School áp dụng nhiều năm qua. Cùng chương trình học gắn bó chặt chẽ với thực tiễn, học sinh tại đây được phát triển vững vàng về mặt học thuật, có niềm tin vào giá trị bản thân, có trách nhiệm xã hội, những yếu tố quan trọng để các em có một đời sống hạnh phúc, thành công và có ích.

Maya School không giống bất kỳ ngôi trường truyền thống nào. Học sinh của trường đứng ngoài áp lực của các kỳ thi chuyển cấp vào lớp 6, lớp 10, vào trường chuyên lớp chọn của Hà Nội. Và tất nhiên học phí cho những trải nghiệm giáo dục tiên tiến này không rẻ. Mức chi phí hàng năm có thể lên tới 250 triệu đồng. Tuy nhiên, phụ huynh cho rằng đây là một khoản đầu tư xứng đáng. Trên hết, phụ huynh lựa chọn đưa con lên đồi học tập là những người có chung một triết lý, quan điểm giáo dục với nhà trường. Đó là: “Giáo dục không phải để chuẩn bị cho các kỳ thi, mà để chuẩn bị cho trẻ trước đời sống thực tế khi trưởng thành”.

Bài viết đăng tải từ bài gốc trên ấn phẩm Tatler Vietnam số tháng 01/2025

ĐỌC THÊM

Hồ Nguyệt Minh, CEO & Brand Ambassador Majesty Golf Vietnam: Bóng hồng bản lĩnh trên sân Golf

Chuyên gia thảo luận: Liệu đầu tư bền vững có thể giảm thiểu khủng hoảng khí hậu?

Nguyễn Mạnh Duy và hành trình mang “thanh âm Himalaya” về chữa lành tâm hồn Việt