Nửa đầu năm 2025 chứng kiến làn sóng cắt giảm nhân sự lan rộng toàn cầu, buộc các doanh nghiệp phải tái định hình để thích nghi với biến động kinh tế
Theo dữ liệu từ Intellizence và CNN, hơn 5700 công ty đã tiến hành sa thải hàng loạt trong năm 2024, và xu hướng này tiếp tục lan sang đầu năm nay với thêm hơn 190 doanh nghiệp tham gia. Sau hai năm liên tiếp ghi nhận các đợt tinh giản quy mô lớn trong các lĩnh vực công nghệ, truyền thông, tài chính, sản xuất, bán lẻ và năng lượng, làn sóng sa thải vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Ngay cả ngành hàng tiêu dùng - vốn được xem là “pháo đài an toàn” trong khủng hoảng cũng đã ghi nhận các đợt cắt giảm mạnh nhân sự từ hai doanh nghiệp dẫn đầu thị trường. Nhưng đằng sau những con số đáng báo động ấy có thể là chỉ dấu cho một cuộc chuyển dịch sâu hơn trong cấu trúc vận hành của nền kinh tế toàn cầu.
“Cơn lốc” cắt giảm nhân sự đổ bộ trên mọi lĩnh vực
Chỉ trong nửa đầu năm 2025, hàng loạt tập đoàn đa quốc gia thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau đã đồng loạt công bố kế hoạch cắt giảm nhân sự quy mô lớn. Khởi đầu với Meta, công ty sở hữu Facebook, Instagram và WhatsApp dự kiến cho thôi việc khoảng 3600 nhân viên bị đánh giá có hiệu suất thấp, tương đương 5% lực lượng lao động của họ. Starbucks cũng thông báo sa thải 1100 nhân viên và hủy bỏ kế hoạch tuyển dụng hàng trăm vị trí với mục tiêu đơn giản hóa bộ máy và tập trung vào các ưu tiên của công ty. Trong khi đó, Amazon tiếp tục thu hẹp quy mô nhân sự tại các bộ phận truyền thông và phát triển bền vững, nâng tổng số lao động bị cắt giảm trong ba năm qua lên tới 27.000 người.
Xu hướng này không chỉ dừng lại ở các công ty công nghệ hay dịch vụ bán lẻ mà còn lan sang lĩnh vực tài chính và tiêu dùng nhanh. Ngân hàng DBS, tập đoàn tài chính lớn nhất Đông Nam Á đã công bố kế hoạch cắt giảm 4000 việc làm trong vòng ba năm tại 19 thị trường mà họ đang hoạt động. Đáng chú ý, ngay cả những thương hiệu hàng đầu trong lĩnh vực hàng tiêu dùng vốn luôn được xem là “bình ổn” giữa thời biến động cũng không còn giữ được trạng thái miễn nhiễm. Procter & Gamble xác nhận sẽ cắt giảm khoảng 7000 vị trí, chủ yếu thuộc khối văn phòng và quản trị. Chưa đầy một tháng sau, Unilever tiếp tục gây chú ý khi tuyên bố sẽ tinh giản 7500 nhân viên trên toàn cầu, chiếm gần 6% tổng lực lượng lao động.
Đọc thêm: Tezign - Kỳ lân công nghệ Trung Quốc đứng sau chiến lược nội dung cho Unilever và L'Oréal
Dưới những con số tưởng chừng riêng lẻ là một xu hướng chuyển dịch âm thầm nhưng rõ rệt. Trong bối cảnh chi phí nguyên vật liệu leo thang, công nghệ tự động và trí tuệ nhân tạo phát triển nhanh chóng, bài toán hiệu quả vận hành đang buộc các doanh nghiệp phải cơ cấu lại nguồn lực, trong đó nhân sự là một trong những cấu phần bị tác động mạnh mẽ nhất.
Động lực thúc đẩy tái cấu trúc bộ máy vận hành

Above Amazon đang vận hành robot trong việc nhặt và thu gom các giỏ rỗng cho công nhân. Ảnh: Telegraph
Sự trỗi dậy mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo và tự động hóa đang buộc các doanh nghiệp toàn cầu phải tái cấu trúc để thích ứng với yêu cầu tối ưu chi phí và nâng cao hiệu suất. Theo khảo sát từ Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), có đến 41% doanh nghiệp trên toàn cầu dự báo sẽ phải thu hẹp lực lượng lao động trong vòng năm năm tới do tác động từ AI.
AI đang tự động hóa các khối lượng công việc và cải tiến quy trình làm việc, làm giảm nhu cầu đối với một số kỹ năng nhất định, kéo theo yêu cầu tái cấu trúc lực lượng lao động
Trên thực tế, làn sóng chuyển đổi này đã và đang được hiện thực hóa qua những chiến lược cụ thể từ các tập đoàn hàng đầu. Unilever đẩy mạnh đầu tư vào AI và tự động hóa nhằm cắt giảm các vị trí trung gian, hướng tới mô hình ra quyết định nhanh và vận hành linh hoạt hơn. Spotify ứng dụng AI để tinh chỉnh hệ thống quảng cáo và nâng cao trải nghiệm người dùng. Trong khi đó, Meta chuyển hướng mạnh mẽ sang metaverse và AI như một nỗ lực tái định vị trong kỷ nguyên mới. Ngành công nghiệp ô tô, điện tử và hàng tiêu dùng cũng không nằm ngoài xu thế, khi robot và dây chuyền tự động dần thay thế nhân công trong nhiều khâu sản xuất. Tesla là ví dụ tiêu biểu khi triển khai dây chuyền sản xuất thông minh nhằm tối ưu năng suất hay Amazon đẩy mạnh đầu tư vào robot kho vận và hệ thống thanh toán tự động trong các siêu thị Amazon Go, góp phần giảm đáng kể chi phí vận hành.
Cuộc đua chuyển đổi công nghệ không chỉ là áp lực mà còn trở thành động lực thúc đẩy các tập đoàn hàng đầu thích ứng, tồn tại và phát triển bền vững trong bối cảnh thế giới nơi tốc độ, công nghệ và sự linh hoạt giữ vai trò quyết định thành bại của doanh nghiệp. Những thay đổi trong mô hình vận hành không đơn thuần là giải pháp ngắn hạn mà cho thấy một sự chuyển dịch chiến lược nhằm định vị lại vai trò của con người trong thời đại trí tuệ nhân tạo đang lên ngôi.
Tìm hiểu thêm: 5 sự thật về DeepSeek, công ty khởi nghiệp AI Trung Quốc đang làm rung chuyển thế giới trí tuệ nhân tạo
Hệ quả cùng tương lai đáng kỳ vọng

Above Cựu CEO Hein Schumacher của Unilever từng khẳng định tái cấu trúc mang lại tăng trưởng bền vững và cải thiện biên lợi nhuận đối với doanh nghiệp. Ảnh: X/@Unilever
Trên thực tế, làn sóng cắt giảm nhân sự đang tạo nên những hệ quả đáng lo ngại cho thị trường lao động và nền kinh tế thế giới. Với nỗ lực cắt giảm chi phí và tái cấu trúc bộ máy vận hành, nhiều doanh nghiệp buộc phải thu hẹp quy mô nhân sự, kéo theo tỷ lệ thất nghiệp tăng cao và sức chi tiêu của người tiêu dùng sụt giảm rõ rệt. Điều này ảnh hưởng nặng nề đến các ngành bán lẻ và hàng tiêu dùng nhanh - vốn phụ thuộc lớn vào nhu cầu nội địa. Còn tại các quốc gia đang phát triển, làn sóng sa thải không chỉ gây áp lực lên tăng trưởng kinh tế mà còn đe dọa đến cơ hội việc làm của những lao động truyền thống chưa kịp thích ứng với xu hướng số hóa và phải đối mặt với nguy cơ bị đào thải hàng loạt.
Dẫu vậy, đằng sau những biến động khắc nghiệt ấy là một phần của quá trình tái cấu trúc cần thiết để nền kinh tế toàn cầu trở nên bền vững và hiệu quả hơn. Như cựu CEO Hein Schumacher của Unilever từng khẳng định, tái cấu trúc cho phép doanh nghiệp “đơn giản hóa hoạt động, tập trung vào tăng trưởng bền vững và cải thiện biên lợi nhuận”. Ngoài ra, báo cáo Future of Jobs 2025 do Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) công bố cũng mang đến những tín hiệu tích cực về cơ hội việc làm trong tương lai. Vào giai đoạn 2025 - 2030, dự kiến khoảng 92 triệu việc làm truyền thống sẽ bị thay thế, nhưng đồng thời sẽ có tới 170 triệu việc làm mới được tạo ra, tập trung tại các lĩnh vực công nghệ, năng lượng xanh và chăm sóc sức khỏe.
Trong ngắn hạn, những thay đổi đột ngột tất yếu gây hoang mang và tâm lý bất an trong lực lượng lao động. Thế nhưng chính trong giai đoạn nhiều bất ổn này, một lớp nhân sự chất lượng cao, được trang bị đầy đủ kỹ năng phù hợp với nền kinh tế số đang dần hình thành. Nếu được quản lý hiệu quả và đi kèm với chính sách đào tạo kịp thời từ cả nhà nước lẫn doanh nghiệp, làn sóng tinh giản nhân sự có thể trở thành đòn bẩy để các nền kinh tế bước vào một chu kỳ phát triển mới, nơi chất lượng nguồn nhân lực trở thành nền tảng cạnh tranh bền vững thay vì chỉ dựa vào quy mô lao động như trước đây.




