Làn sóng văn học nữ quyền Nhật Bản: Asako Yuzuki nói về nguồn cảm hứng cho cuốn tiểu thuyết bán chạy ‘Butter’

Chủ đề này tiếp tục được Yuzuki khai thác trong Butter. Cuốn tiểu thuyết dựa trên vụ án có thật về Kẻ giết người Konkatsu - một vụ án gây chấn động dư luận Nhật Bản, khi người phụ nữ tên Kanae Kijima bị kết tội giết hại ba người tình (và bị tình nghi liên quan đến bốn vụ án mạng khác) vào năm 2010. Điều đáng chú ý là, điều khiến vụ án của Kijima thu hút sự chú ý đặc biệt của dư luận chính là việc bà không sở hữu một nhan sắc “chim sa cá lặn” theo quan niệm thông thường. Điều này đã làm dấy lên một làn sóng đồn đoán, bàn tán xôn xao trong suốt phiên tòa, trên các phương tiện truyền thông và trong cộng đồng về việc làm thế nào bà có thể quyến rũ đàn ông trở thành người tình trong khi “vẻ ngoài lại như vậy”.

“Bản thân vụ án không phải là điều khiến tôi bị ám ảnh,” Yuzuki chia sẻ, “mà điều tôi thực sự quan tâm là cách truyền thông đã khắc họa và đưa tin về vụ án này.”

Trong Butter, một trong những nhân vật trung tâm là Manako Kajii, được xây dựng dựa trên hình tượng của Kijima. Kajii cũng bị cáo buộc những tội ác tương tự và phải đối mặt với sự miệt thị ngoại hình tương tự trong suốt quá trình xét xử. Câu chuyện chỉ thực sự được nhìn nhận dưới một góc độ khác khi nữ nhà báo Rika Machida quyết định đi sâu vào câu chuyện của Kajii. Hành trình điều tra vụ án của Kajii đã mang đến những thay đổi lớn lao cho Machida, cả về thể chất lẫn tinh thần. Càng tìm hiểu sâu hơn về mối quan hệ với nữ sát nhân, cô càng chất vấn và phủ nhận những chuẩn mực xã hội cứng nhắc. Được Kajii khuyến khích, cô bắt đầu khám phá những niềm vui giản dị của ẩm thực, của việc nấu nướng, và dù điều này khiến cô tăng cân, cuối cùng nó cũng mang đến cho cô sự bình yên trong tâm hồn.

Theo nhiều cách, cuốn sách chạm đến những vấn đề nhức nhối của xã hội Nhật Bản như chứng sợ béo phì và sự kỳ thị phụ nữ, thông qua lăng kính của những chuẩn mực sắc đẹp phi thực tế áp đặt lên phụ nữ và mối quan hệ của họ với những người đàn ông.

Đừng bỏ lỡ: Hồ Nguyệt Minh, CEO & Brand Ambassador Majesty Golf Vietnam: Bóng hồng bản lĩnh trên sân Golf

“Những khó khăn mà phụ nữ Nhật Bản phải đối mặt được phản ánh qua những phản ứng mà Rika nhận được khi ngoại hình của cô thay đổi,” Yuzuki nói. “Cá nhân tôi cũng cảm nhận được áp lực tương tự từ những tiêu chuẩn của xã hội Nhật Bản.”

Với sự kết hợp giữa các vấn đề xã hội, ẩm thực Nhật Bản và những vụ án có thật, cuốn tiểu thuyết của Yuzuki sở hữu tất cả những yếu tố để chinh phục trái tim độc giả, cả trong và ngoài nước. Đặc biệt, lối quan sát tinh tế và những nhận xét dí dỏm của tác giả rải rác khắp Butter càng làm tăng thêm sức hấp dẫn cho tác phẩm. Như lời Kajii nói với Rika trong lần gặp gỡ đầu tiên của họ: “Có hai thứ mà tôi tuyệt đối không thể dung thứ: những người theo chủ nghĩa nữ quyền và bơ thực vật.”

Mặc dù gặt hái được thành công vang dội cả trong nước lẫn quốc tế, Yuzuki nhận thấy sự đón nhận dành cho các tác phẩm của bà có sự khác biệt đáng kể. “Ở Nhật Bản, Butter chưa bao giờ được quảng bá là một ‘cuốn tiểu thuyết nữ quyền’, nhưng khi ra nước ngoài, nó lại được gắn mác như vậy,” bà chia sẻ. “Sự khác biệt này thật sự gây ngạc nhiên. Đó là một điều hoàn toàn mới mẻ đối với tôi.”

Tại Nhật Bản, bà lưu ý rằng cuốn sách mới nhất của bà thường được coi là câu chuyện về "một người phụ nữ không mấy xinh đẹp", trong khi độc giả quốc tế trên toàn cầu đang ngày càng quan tâm đến nền văn học lấy phụ nữ làm trung tâm đến từ Nhật Bản, đặc biệt là do các tác phẩm của những tác giả nữ nổi tiếng khác, chẳng hạn như Breasts and Eggs (2020) của Mieko Kawakami, Convenience Store Woman (2016) của Sayaka Murata và Kitchen (1988) của Banana Yoshimoto.

Tại Nhật Bản, cuốn sách mới nhất của bà thường được nhìn nhận như câu chuyện về “một người phụ nữ không mấy xinh đẹp”, trong khi đó, độc giả quốc tế ngày càng dành sự quan tâm đặc biệt cho dòng văn học lấy phụ nữ làm trung tâm của Nhật Bản, đặc biệt là sau sự thành công của các tác giả nữ nổi tiếng như Mieko Kawakami với Breasts and Eggs (2020), Sayaka Murata với Convenience Store Woman (2016) và Banana Yoshimoto với Kitchen (1988).

Lý giải cho sự quan tâm ngày càng tăng này, Yuzuki cho rằng: “Tôi nghĩ yếu tố then chốt là kinh tế Nhật Bản đã [suy thoái], và hệ quả là ngày càng có nhiều người có điều kiện đến thăm và trải nghiệm Nhật Bản một cách trực tiếp,” bà nói. “Tôi tin chắc rằng họ đã khám phá ra những khía cạnh thú vị, tươi đẹp của Nhật Bản, nhưng đồng thời, họ cũng chứng kiến một phần khá méo mó của xã hội chúng ta.”

Với mong muốn tiếp tục sứ mệnh nâng cao nhận thức về bất bình đẳng giới ở Nhật Bản, Yuzuki đã có một ý tưởng rõ ràng về khía cạnh “méo mó” nào của xã hội mà bà muốn tập trung khai thác và lên án trong tác phẩm tiếp theo: đó chính là hệ thống nhà trẻ ở Nhật Bản.

“Ngày nay, việc phụ nữ có con tìm kiếm dịch vụ chăm sóc trẻ em là điều hiển nhiên, nhưng vào những năm 1950, nhu cầu này bị coi là rất nguy hiểm và đã gây chấn động toàn xã hội,” bà tiết lộ. “Tôi muốn viết về điều đó”.

Asako Yuzuki sẽ có buổi trò chuyện tại Lễ hội Văn học Quốc tế Hồng Kông (HKILF) 2025 vào ngày 4 tháng 3 sắp tới, tại Hội trường Giảng đường Thư viện Trung tâm Hồng Kông. Để biết thêm thông tin, hãy truy cập festival.org.hk .

Bài viết được chuyển ngữ từ bài viết gốc “‘Butter’ author Asako Yuzuki on her true-crime-inspired bestselling novel, fatphobia and the rise of feminist literature in Japan” của Salomé Grouard, đăng trên Tatler Global

ĐỌC THÊM

Nhà văn Alka Joshi: “Tôi viết ‘The Henna Artist’ để trao cho mẹ mình một cuộc đời khác”

Phụ nữ đang tái định nghĩa vị thế của mình trong xã hội?

Hành trình “truyền lửa” của những người phụ nữ tiên phong về khoa học