Văn hóa Samurai, bất bình đẳng giới và hành trình tìm kiếm sự tự cường: Vì sao Boys’ Love ngày càng thu hút?

Tiến sĩ Nagaike nhấn mạnh rằng việc miêu tả tình yêu giữa hai người đàn ông mang đến một trải nghiệm thú vị hơn nhiều so với việc viết về những câu chuyện tình yêu khác giới. Vào những năm 1970, phụ nữ thường được khắc họa như những nhân vật thụ động và một chiều. “Chính vì vậy, những độc giả nữ khao khát nắm quyền kiểm soát cuộc sống của mình và mơ về ‘hình thức tình yêu tối cao’ này không có lựa chọn nào khác ngoài việc chiếu mình vào các nhân vật nam”, Tiến sĩ Nagaike chia sẻ. “Điều đó lý giải tại sao những câu chuyện BL lại được viết bởi phụ nữ, dành cho phụ nữ, nhưng lại không có phụ nữ trong đó: nó cho phép họ thoát khỏi thực tại của mình”.

Đến cuối những năm 1990, văn học BL đã mở rộng ra các quốc gia khác như Trung Quốc, Hàn Quốc, Hoa Kỳ và Thái Lan, nhờ vào sự phát triển của internet. Các cộng đồng người hâm mộ bắt đầu chia sẻ bản sao và bản dịch trái phép trực tuyến, đồng thời sáng tác những câu chuyện gốc của riêng họ trên các blog.

Tatler đã có cuộc trò chuyện với nhà văn Thái Lan Jidanun Lueangpiansamut để khám phá con đường đến với thể loại văn học này của cô. Là người trẻ nhất từng nhận Giải thưởng SEA Write và giải thưởng AMI của Tatler, Jidanun chia sẻ: “Văn học BL là một hành trình khám phá xu hướng tình dục của tôi. Nơi tôi lớn lên, tình dục là một chủ đề cấm kỵ đối với con gái. Chúng tôi không được tự do như con trai để học hỏi và trải nghiệm. Chính vì vậy, tôi dễ dàng sáng tạo ra những nhân vật mang khuôn mẫu giới tính mà tôi không thể đồng cảm”.

Đối với thế hệ các nhà văn BL mới nhất, sự quan tâm đến thể loại này ngày càng tăng lên thông qua việc sáng tác fanfiction và webtoon trên internet. Jidanun Lueangpiansamut cho biết: “Cho dù đó là manga, Harry Potter hay các ban nhạc K-pop, thế hệ nhà văn của tôi đều tìm thấy cảm hứng trong những mối quan hệ parasocial (mối quan hệ trong tưởng tượng của một người với một người khác mà chỉ đến từ 1 phía, ví dụ như người nổi tiếng hoặc nhân vật hư cấu,..), nhưng chúng tôi đã nâng tầm điều đó bằng cách sáng tác những câu chuyện gốc.”

Mặc dù internet mở ra cơ hội tự do sáng tạo, nhưng nó cũng đi kèm với những hạn chế và lạm dụng. Những vấn đề này bao gồm việc xuyên tạc các mối quan hệ đồng tính, lãng mạn hóa các vụ tấn công và thiếu tôn trọng đối với khái niệm đồng thuận.

Tiến sĩ Nagaike giải thích: “Mặc dù không phải tất cả các câu chuyện BL đều như vậy, nhưng trước năm 2008, chúng ta đã chứng kiến nhiều mô tả về hành vi tấn công tình dục cùng với động lực thống trị và phục tùng giữa các nhân vật chính”. Bà nói thêm rằng “Tâm lý kỳ thị người đồng tính cũng khá phổ biến ở Nhật Bản vào thời điểm đó, nên thường có một nhân vật không tự nhận mình là người đồng tính, mà chỉ 'là người đồng tính' trong mối quan hệ với nhân vật kia. Hơn nữa, các nhân vật thường được vẽ theo phong cách bishonen, tức là phi giới tính và xinh đẹp, với các nét phương Tây để trở nên 'hấp dẫn' hơn đối với độc giả nữ.”

Tuy nhiên, sự phát triển trong vai trò giới tính và sự chấp nhận ngày càng tăng của cộng đồng LGBTQ+ đã mang đến cho thể loại này một luồng gió mới.

Tiến sĩ Nagaike cho biết: “Sau năm 2008, trong làn sóng mới của văn hóa BL, chúng ta đã chứng kiến sự đa dạng hóa rõ rệt trong các nhân vật nam”. Bà nhấn mạnh rằng “Ít động lực thống trị và phục tùng hơn, ít trai đẹp hơn, cùng với sự đồng thuận và mô tả thực tế hơn về các mối quan hệ đồng giới.”

Làn sóng mới này không chỉ thừa nhận tầm quan trọng của bình đẳng giới mà còn phản ánh một thực tế mới: “Cấu trúc của phong trào dựa trên internet đã buộc các tác giả BL phải chịu trách nhiệm về những câu chuyện họ tạo ra. Mọi tác giả đều nhạy cảm với những lời chỉ trích hoặc sự ủng hộ từ cư dân mạng,” Lueangpiansamut chia sẻ.

Với những giá trị mới, đại diện tốt hơn và trách nhiệm giải trình cao hơn, văn hóa BL đã mở rộng lượng người hâm mộ, bao gồm các nhóm nhân khẩu học mới như người đồng tính, cùng với sự xuất hiện của các quốc gia mới như Thái Lan, nơi đã trở thành cường quốc mới trong lĩnh vực giải trí BL.

Đọc thêm: Lee Soon Jae: Hành trình không rơi vào lối mòn và chiếc cúp Daesang danh giá ở tuổi 90

“Việc BL trở nên phổ biến ở Thái Lan khiến tôi ngạc nhiên”, Lueangpiansamut chia sẻ. “Tôi lớn lên với sự ngưỡng mộ Nhật Bản, rồi đến Hàn Quốc vì thể loại nội dung này. Tôi chưa bao giờ nghĩ đất nước mình đủ tuyệt vời cho điều đó”.

Trong những năm qua, Thái Lan đã khẳng định vị thế của mình như một trong những trung tâm văn hóa thời thượng nhất ở Châu Á thông qua các hoạt động nghệ thuật, âm nhạc và ẩm thực. Tuy nhiên, “sự thú vị” của đất nước này không phải là lý do duy nhất giúp nó chiếm lĩnh thị trường BL: Theo Tiến sĩ Nagaike, sự bứt phá này thực chất mang tính chính trị. Thái Lan đã ủng hộ quyền phụ nữ và cộng đồng LGBTQ+ trong những năm qua, trong khi Nhật Bản thì không.

“[Điều này] cho phép Thái Lan không chỉ dừng lại ở việc sáng tác thể loại này dưới hình thức như vẽ hay viết, mà còn tiến xa hơn với các bộ phim - một phương thức tuyệt vời để phát triển văn hóa BL”, cô nói. “Ngược lại, Nhật Bản vẫn giữ những quan điểm truyền thống và thỉnh thoảng còn có thái độ kỳ thị người đồng tính, điều này đã ảnh hưởng đến sự phát triển của bối cảnh BL tại đây”.

Thật vậy, ngay cả khi nỗ lực đưa BL lên màn ảnh, các diễn viên Nhật Bản vẫn phải đối mặt với phản ứng dữ dội khi thể hiện những mối quan hệ đồng giới, trong khi các đài truyền hình thường nhận được khiếu nại từ khán giả, Tiến sĩ Nagaike chia sẻ. “Chừng nào BL còn là một nền văn hóa phụ ở Nhật Bản - nơi chỉ những khán giả am hiểu mới có thể tiếp cận qua manga và anime, ẩn mình sau cánh cửa khép kín thì sẽ không có nhiều tranh cãi nổ ra,” bà nói thêm.

Trái lại, tại Thái Lan, phim truyền hình BL đã trở thành bệ phóng sự nghiệp cho nhiều diễn viên. Những tên tuổi đình đám như Vachirawit “Bright” Chivaaree, Suppasit “Mew” Jongcheveevat và nhiều người khác đều bước ra từ dòng phim này. Không chỉ vậy, Thái Lan cũng dần chuyển hướng khỏi việc chuyển thể nội dung từ Nhật Bản, thay vào đó tập trung phát triển những kịch bản gốc của riêng mình. Một ví dụ gần đây là City of Stars (2024), tác phẩm BL của Lueangpiansamut, đã được chuyển thể thành phim truyền hình.

Tiến sĩ Nagaike cho biết thêm rằng nhiều phim truyền hình BL của Thái Lan còn tích hợp mã QR ở cuối mỗi tập để hỗ trợ hôn nhân đồng giới - một động thái giúp mở rộng đáng kể đối tượng khán giả. Lueangpiansamut cũng đồng tình: “Ban đầu, độc giả của tôi chủ yếu là các cô gái và phụ nữ dị tính, nhưng trong năm năm qua, tôi nhận thấy ngày càng có nhiều người đồng tính quan tâm đến văn hóa BL.”

Dù vậy, BL vẫn còn một chặng đường dài để phát triển, đặc biệt là về mặt đại diện. Nhưng với đà tiến của phong trào bình đẳng giới và quyền LGBTQ+ tại châu Á, thể loại này nhiều khả năng sẽ tiếp tục mở rộng. Và ở thời điểm hiện tại, tương lai của BL dường như đang thuộc về Thái Lan.

Bài viết được chuyển ngữ từ bài viết gốc “Samurai culture, gender inequality and a quest for empowerment: Understanding Boys’ Love literature’s growing appeal” của Salomé Grouard, đăng trên Tatler Global

ĐỌC THÊM

Grammy 2025: Dấu ấn thời trang của các ngôi sao châu Á trên thảm đỏ âm nhạc

Những người nổi tiếng mang tấm bằng bác sĩ có thể bạn chưa biết

Ngôi sao Thái Lan và biểu tượng phong cách Gulf Kanawut nói về phim ảnh, âm nhạc—và những gì sắp tới