เติบโตทางการเงินไปกับโซเฟีย: ผู้หญิงต้องการอะไรเมื่อพูดถึงเรื่องการศึกษาทางการเงิน?

ตลอดประวัติศาสตร์มนุษยชาติ ผู้หญิงต้องเผชิญอุปสรรคขัดขวางทางการเงินสารพัดอย่าง ไม่ว่าจะเป็นค่าจ้างของผู้หญิงและผู้ชายที่ได้ไม่เท่ากัน รายได้ที่ลดลงในช่วงลาคลอด ไหนจะยังได้เงินเกษียณน้อยกว่าผู้ชายไปอีกในขณะที่ผู้หญิงอายุยืนกว่า ความท้าทายที่ผู้หญิงต้องประสบเหล่านี้ส่งผลกระทบในระยะยาวต่อสภาพการเงินและการบรรลุเป้าหมายที่พวกเธอวาดหวังไว้  

ในเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา โซเฟียจัดทำการสำรวจเป็นครั้งแรกในผู้หญิงที่มีรายได้ปานกลางถึงสูง โดยเน้นผู้หญิงที่อยู่ในฮ่องกงและสิงคโปร์ เพื่อจะทำความเข้าใจให้มากขึ้นในเรื่องความรู้ทางการเงินและพฤติกรรมของผู้หญิง ซึ่งจะช่วยให้บอกได้ว่าผู้หญิงยังขาดความรู้หรือการเข้าถึงแหล่งการเงินในด้านใดบ้าง 

นอกจากจะใช้ข้อมูลที่รวบรวมมาได้มาสร้างโปรแกรมทางการเงินใหม่ที่มุ่งพัฒนาความรู้ทางการเงินและความมั่นคงทางเศรษฐกิจให้แก่ผู้หญิงแล้ว การสำรวจดังกล่าวนี้ยังช่วยให้ผู้หญิงรู้สึกเชื่อมโยงและได้รับความช่วยเหลือขณะเรียนรู้เรื่องการเงิน การที่ทางโซเฟียนำผลการสำรวจนี้มาเปิดเผย ก็เพื่อจะแสดงให้เห็นว่าความท้าทายต่างๆที่ผู้หญิงต้องพบเจอนั้นไม่ใช่เรื่องที่เกิดขึ้นเฉพาะกับใครคนใดคนหนึ่งเท่านั้น เนื่องจากพบว่าผู้หญิงจำนวนมากรู้สึกกลัวและขาดความรู้หลายๆอย่างที่คล้ายคลึงกันในเรื่องการเงิน ผลการสำรวจนี้อาจช่วยบรรเทาความรู้สึกว่าตนเองโดดเดี่ยวในเส้นทางนี้ ขณะเดียวกันก็ช่วยสูบฉีดพลังให้ผู้หญิงได้มองหาแหล่งข้อมูลและความช่วยเหลือที่จะช่วยเติมความรู้ทางการเงินและความมั่นใจให้ตนเองได้ 

หัวข้อหลักที่เราค้นพบ มีดังต่อไปนี้

• 96% ของผู้ตอบแบบสอบถามเชื่อว่า ต้องการพัฒนาความรู้ทางการเงินของตนเอง เกือบทุกคนรับรู้และรู้สึกได้ว่าตนยังขาดความรู้อยู่ หากถมช่องว่างเหล่านี้ได้ก็จะมีโอกาสสร้างผลกระทบและความเปลี่ยนแปลงให้เกิดขึ้นได้
• 55% ของผู้ตอบแบบสอบถามได้รับข้อมูลทางการเงินจากเพื่อนและครอบครัว มี 45% ที่ตอบว่าเลือกเสพข้อมูลจากยูทูบและอินสตาแกรม โดยมีเพียง 2% เท่านั้นที่เลือกรับข้อมูลที่เชื่อถือได้จากที่ปรึกษาทางการเงิน

ข้อมูลการเงินไหลบ่ามาจากเครือข่ายคนรอบตัวของแต่ละคนบวกกับจากทางออนไลน์ สำหรับผู้หญิงแล้ว ปัญหาในส่วนของข้อมูลที่ได้จากเครือข่ายคนรอบตัวนั้นพบว่า ไม่มีผู้หญิงจำนวนมากพอที่พูดเรื่องการเงินและการลงทุน จึงสะท้อนกลับไปสู่ปัญหาที่ว่าแหล่งข้อมูลจากคนใกล้ตัวของผู้หญิงมีจำกัด  

อีกประเด็นหนึ่งที่ต้องหยิบยกมาพูดกันคือ แม้จะมี ‘อินฟลูเอนเซอร์’ ให้เกลื่อนโซเชียลมีเดียล ซึ่งก็เป็นเรื่องดีที่คนเริ่มพูดคุยกันเรื่องการเงินมากขึ้น หากก็ไม่มีการคัดกรอง ปัญหาจึงกลายเป็นว่าใครๆก็ออกมาพูดเรื่องการเงินได้จากประสบการณ์ตัวเอง แต่ไม่ได้พูดจากหลักการ และบางคนก็รับเงินสปอนเซอร์มาโฆษณาให้ผลิตภัณฑ์ที่ตนรับเงินมา  

• 57% ของผู้ตอบแบบสอบถามไม่เคยเข้าร่วมโปรแกรมให้ความรู้ทางเงินของธนาคาร เพราะไม่รู้ด้วยซ้ำว่าธนาคารที่ตนเปิดบัญชีอยู่นำเสนอโปรแกรมแบบนี้ให้ด้วย มี 20% ตอบว่าไม่เชื่อมั่นว่าธนาคารจะเป็นแหล่งข้อมูลทางการเงิน และมีเพียง 7% ที่เข้าร่วมโปรแกรมให้ความรู้ทางการเงินของธนาคาร
• ผู้ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่ (70%) เชื่อมั่นในบริษัทเอกชนที่ให้ความรู้ทางการเงิน (หมายถึงองค์กรที่ไม่ขายผลิตภัณฑ์การเงินใดๆ) มากที่สุดเมื่อต้องการข้อมูลทางการเงินบางส่วน โดย 33% เชื่อมั่นในนักบริหารความมั่งคั่ง ส่วน 16% เชื่อมั่นในสื่อการเงินตามอินสตาแกรมและยูทูบ มีเพียง 10% เท่านั้นที่เชื่อมั่นในธนาคาร
• 32% ของผู้ตอบแบบสอบถามกล่าวว่า ‘ศัพท์เทคนิคที่มากเกินไป’ คืออุปสรรคใหญ่ที่สุดที่ทำให้ตนเข้าไม่ถึงความรู้ด้านการเงินจากบริษัทที่ให้บริการด้านนี้ (ธนาคาร/ที่ปรึกษา/นักบริหารความมั่งคั่ง) โดย 16% กล่าวว่าเจ้าหน้าที่หรือแอปพลิเคชันธนาคารเข้าถึงยากหรือไม่เป็นมิตรต่อการใช้งาน ที่น่าสนใจคือมี 15% ที่รู้สึกอายกับสถานการณ์การเงินของตน และมี 14% ที่กล่าวว่าสิ่งที่สถาบันการเงินเหล่านี้นำเสนอนั้นนำมาใช้ไม่ได้จริง 
• 82% ของผู้ตอบแบบสอบถามสนใจโปรแกรมการให้ความรู้ด้านการลงทุนและการบริหารความมั่งคั่ง โดย 56% สนใจการวางแผนเกษียณ มี 35% สนใจเรื่องการจัดสรรงบและการออม และมี 13% ที่พบว่าการฝึกอบรมเรื่องการจัดการสินเชื่อและลดหนี้มีประโยชน์ที่สุด 

นอกจากนี้ยังมีความเข้าใจผิดๆที่พบบ่อยที่ว่า ผู้หญิงเลือกจะไม่สนใจหรือหลีกเลี่ยงประเด็นเรื่องการเงิน ความเชื่อเช่นนี้อาจมาจากข้อเท็จจริงที่ว่า ผู้หญิงมีแนวโน้มสร้างความมั่งคั่งในรูปแบบเงินสด อย่างไรก็ดี นี่เป็นการประเมินที่ยุติธรรมจริงๆหรือไม่ เมื่อมีข้อมูลที่บอกว่า 80% ของนักบริหารความมั่งคั่งและที่ปรึกษาการเงินเป็นผู้ชาย แถมคนในแวดวงการเงินเหล่านั้นยังใส่ใจลูกค้าที่เป็นผู้ชายมากกว่าด้วย 

โซเฟียเป็นแพลตฟอร์มที่ไม่เชื่อว่า โดยเนื้อแท้แล้วผู้หญิงไม่ใช่เพศที่ทนรับความเสี่ยงได้ หรือว่าเป็นเพศที่ไม่สนใจเรื่องการเงิน แต่การที่ผู้หญิงถูกมองข้ามไปก็เพราะว่ามีคนทำงานในแวดวงการเงินจำนวนน้อยนิดที่สามารถสะท้อนหรือนำเสนอในสิ่งที่พวกเธอต้องการได้ 

เรารู้ว่าผู้หญิงมีทักษะตามธรรมชาติในตัวเองหลายอย่าง ทั้งการสืบค้น วิเคราะห์ตารางข้อมูล และจิตใจอันมีน้ำอดน้ำทนซึ่งเหมาะอย่างยิ่งกับการเป็นนักลงทุน อย่างไรก็ตาม ผู้หญิงก็ต้องการใครสักคนที่จะพูดคุยภาษาเดียวกัน และเข้าใจมุมมองที่ไม่เหมือนใครและหมุดหมายสำคัญในชีวิตของพวกเธอ 

ผลการสำรวจยังเผยให้เห็นด้วยว่า มีผู้หญิงมากถึง 96% ที่แสดงความปรารถนาอยากจะพัฒนาความรู้ด้านการเงินของตนเอง ถึงกระนั้นก็ยังมีผู้หญิงจำนวนไม่น้อยเลยที่ตอบว่า ยังขาดความเชื่อมั่นในแหล่งข้อมูลที่หาได้ หรือรู้สึกว่าข้อเสนอต่างๆที่ได้รับยังไม่โดนใจ 

สิ่งที่ค้นพบจากการสำรวจครั้งนี้ยังชี้ให้เห็นว่ายังขาดแคลนบริการในด้านการให้ความรู้ทางการเงิน อันเป็นสิ่งที่ผู้หญิงแสดงอย่างชัดเจนว่าเป็นพื้นที่ที่ตนอยากพัฒนาตนเองมากที่สุด แต่ต้องเจออุปสรรคเมื่อไม่สามารถหาแหล่งความรู้ที่น่าเชื่อถือและสะท้อนความต้องการของตนเองได้ การให้ความรู้ทางการเงินนี้ต้องเน้นย้ำด้วยว่า ผู้หญิงอยากได้ตัวเลือกแบบที่เปิดกว้างสำหรับทุกคน และสร้างสรรค์มาเฉพาะบุคคลมากกว่านี้ เพื่อจะตอบโจทย์มุมมองและความต้องการเฉพาะของผู้หญิง โดยมีการสร้างความเชื่อมั่นผ่านเนื้อหาที่เชื่อถือได้และตอบโจทย์ความต้องการ 

ผลการสำรวจยังตอกย้ำความเชื่อของโซเฟียที่ว่า ผู้หญิงพร้อมจะมีส่วนเกี่ยวข้องกับเรื่องการเงิน ขณะเดียวกันก็ต้องการสภาพแวดล้อมที่เอื้ออำนวยและโอบรับ เป็นพื้นที่ที่เข้าใจและสะท้อนความปรารถนาและประสบการณ์ของผู้หญิง รวมทั้งส่งเสริมให้ผู้หญิงได้ก้าวขึ้นมาเป็นผู้กุมชะตาอนาคตทางการเงินของตนเอง