Cover VIFC: Tầm nhìn 10 năm cho một hệ thống tài chính mới của Việt Nam

Thay vì tìm cách trở thành một Dubai hay Singapore thứ hai, Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam (VIFC) đang được định hình như một “kênh dẫn” vốn toàn cầu vào nền kinh tế thực. Với ông Richard D. McClellan, Tổng giám đốc VIFC tại TPHCM, bài toán lớn hơn không chỉ là xây một trung tâm tài chính, mà là tạo ra một hệ thống đủ tin cậy để Việt Nam bước sang giai đoạn tăng trưởng tiếp theo

Nói về Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam (VIFC), Tổng giám đốc điều hành Richard D. McClellan bắt đầu bằng thời gian.

“Đây là hành trình 10 năm”, ông khẳng định tại Hội nghị Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam 2026 tại TP HCM (ACCA - VIFC Forum 2026). Một trung tâm tài chính như Dubai cũng mất khoảng một thập kỷ để đạt đến một mức độ trưởng thành nhất định. Vì vậy, VIFC hiện vẫn đang ở giai đoạn khá sớm, theo McClellan.

Đọc thêm: Paul Glewwe: Gần bốn thập niên cùng giáo dục Việt Nam

Một trung tâm được xây cho giai đoạn tăng trưởng kế tiếp

McClellan nhìn sự xuất hiện của VIFC trong bối cảnh một nền kinh tế đã thay đổi đáng kể trong ba thập niên qua. Việt Nam đã trải qua khoảng 30 năm tăng trưởng mà theo ông có chất lượng cao và ổn định, trong đó thương mại quốc tế đóng vai trò quan trọng trong quá trình mở rộng và phức tạp hóa nền kinh tế.

Tuy nhiên, ông cho rằng những nền kinh tế đạt đến một trình độ nhất định thường phải đối diện với những vấn đề mới. Khi tiền lương tăng, dân số thay đổi và mô hình kinh doanh cũ dần mất lợi thế, tốc độ tăng trưởng có thể chậm lại nếu nền kinh tế không tìm được những động lực mới.

Tatler Asia

Đó là lý do McClellan cho rằng Việt Nam đang đứng trước thời điểm chuyển đổi. Theo ông, một số mô hình kinh doanh hiện tại có thể chỉ còn phù hợp trong khoảng ba đến năm năm tới, khiến việc chuẩn bị những động lực tăng trưởng mới trở thành một yêu cầu ngày càng rõ ràng.

Trong tầm nhìn ấy, VIFC được thiết kế để tác động đến nền kinh tế theo hai hướng. Một hướng là phát triển chiều sâu của ngành tài chính và tạo ra lực lượng nhân sự có khả năng làm việc trong môi trường tài chính quốc tế. Hướng còn lại là mở một kênh để vốn toàn cầu đi trực tiếp vào các tài sản và hoạt động kinh tế thực tại Việt Nam.

McClellan ước tính Việt Nam cần khoảng 1,5 nghìn tỷ USD để hỗ trợ giai đoạn tăng trưởng tiếp theo. Ông cho rằng hệ thống tài chính trong nước khó có thể tự mình đáp ứng toàn bộ nhu cầu này, vì vậy VIFC cần trở thành một “đường dẫn” để đưa nguồn vốn quốc tế vào các dự án và doanh nghiệp trong nước.

Đọc thêm: Trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số và quốc tế hóa: Nền giáo dục mới trong tương lai

Không cần trở thành Singapore hay Dubai

Trong quá trình xây dựng VIFC, McClellan nhiều lần được hỏi làm thế nào một trung tâm tài chính mới có thể cạnh tranh với những trung tâm đã hình thành từ lâu như Singapore hay Dubai. Câu trả lời của ông là Việt Nam không nhất thiết phải xây dựng một phiên bản khác của những trung tâm đó.

“VIFC không cần phải cạnh tranh với họ. Giá trị cốt lõi của VIFC là nét độc đáo riêng biệt, đó là tạo ra một kênh chuyên biệt dành cho câu chuyện tăng trưởng hấp dẫn nhất hành tinh - một thị trường 100 triệu dân với tốc độ tăng trưởng hơn 8% mỗi năm”, ông McClellan nói.

Tatler Asia

Xây dựng VIFC, McClellan cho rằng đây là hành trình 10 năm. Trung tâm tài chính tại Dubai mất khoảng một thập niên để đạt một mức độ trưởng thành nhất định, vì vậy, VIFC hiện mới ở giai đoạn đầu.

Một trung tâm tài chính trưởng thành cần nhiều bộ quy tắc khác nhau để điều chỉnh các sản phẩm và hoạt động tài chính. Theo McClellan, VIFC có thể cần khoảng 30 nhóm quy định khi đạt đến trạng thái trưởng thành. Việt Nam sẽ phải từng bước xây dựng, đưa vào vận hành rồi kiểm chứng các quy định đó thông qua những giao dịch thực tế.

VIFC được hình dung như một trung tâm duy nhất hoạt động tại hai địa điểm - được đặt vào những vai trò khác nhau trong thiết kế của VIFC. Trung tâm tại TPHCM đóng vai trò là đầu mối toàn diện về thị trường vốn, ngân hàng, quản lý tài sản và quỹ đầu tư. Trong khi đó, trung tâm tại Đà Nẵng dành khoảng 300 ha cho phát triển đổi mới sáng tạo, fintech, tài chính xanh và thử nghiệm sandbox.

Cấu trúc đó được thể hiện trong những lĩnh vực mà VIFC dự kiến ưu tiên ở giai đoạn đầu. Quỹ và quản lý tài sản sẽ mở thêm kênh đưa vốn vào các dự án trong nước, trong khi trái phiếu hướng tới việc làm sâu hơn thị trường nợ.

Fintech lại dựa trên một lợi thế mà Việt Nam đã có sẵn. Thông qua sandbox, VIFC muốn tạo ra một không gian để các mô hình tài chính mới được thử nghiệm trong khuôn khổ phù hợp trước khi mở rộng.

Trong khi đó, sàn giao dịch hàng hóa được McClellan nhìn từ một góc độ khác. Một thị trường hàng hóa phát triển hơn có thể giúp Việt Nam có thêm năng lực hình thành giá đối với những mặt hàng mà nền kinh tế đang sản xuất, qua đó tạo thêm giá trị cho các nhà sản xuất và nông dân.

Niềm tin là hạ tầng khó xây dựng nhất

Nếu vốn là dòng chảy VIFC muốn thu hút, niềm tin là điều kiện để dòng vốn đó vận hành. Tại diễn đàn, Helen Brand, Tổng giám đốc ACCA, nhắc lại câu chuyện đường sắt Anh thế kỷ XIX, khi những dự án cần lượng vốn lớn hơn khả năng của một cá nhân phải tìm đến tiền tiết kiệm của những người không trực tiếp biết các nhà quản lý dự án. Để dòng tiền ấy được huy động, nhà đầu tư cần tin rằng khoản vốn của mình được quản lý trong một hệ thống có những quy tắc rõ ràng và có thể kiểm chứng.

Hai thế kỷ sau, một nhà đầu tư tại London, New York hay Singapore vẫn cần những điều tương tự khi xem xét một cơ hội tại Việt Nam. Họ cần biết các quy tắc được áp dụng như thế nào, quyền lợi của mình được bảo vệ ra sao và hệ thống sẽ vận hành thế nào trước khi đưa vốn vào một thị trường mới.

Tatler Asia

Trong bối cảnh đó, các tiêu chuẩn về báo cáo tài chính, quản trị, ESG và giải quyết tranh chấp trở thành một phần trong quá trình xây dựng VIFC. Những tiêu chuẩn này cung cấp một hệ quy chiếu để các nhà đầu tư quốc tế có thể đọc và đánh giá thông tin của doanh nghiệp, cũng như hiểu cách thị trường vận hành.

Cùng với các quy tắc và tiêu chuẩn, VIFC cần một đội ngũ nhân sự có khả năng làm việc trong môi trường tài chính quốc tế. Richard D. McClellan đặt mục tiêu xây dựng một môi trường có hàng chục nghìn chuyên gia tài chính Việt Nam được trang bị kiến thức tài chính quốc tế, đồng thời cho rằng Việt Nam cần dành cả thập niên tới để hình thành một nền tảng nhân lực đủ lớn cho trung tâm.

Ông Nguyễn Hữu Huân, Phó chủ tịch Cơ quan điều hành VIFC tại TPHCM, cho biết VIFC dự kiến thành lập VIFC Academy (Học viện VIFC) trong thời gian tới.

Học viện được định hướng như một cầu nối giữa VIFC với các trường đại học trong nước và quốc tế. Thay vì hoạt động như một cơ sở đào tạo độc lập, VIFC Academy sẽ đóng vai trò như một “hub”, tập hợp và kết nối các nguồn lực giáo dục để tạo ra những chương trình phù hợp với yêu cầu của một trung tâm tài chính quốc tế.

Mạng lưới này cũng sẽ được mở rộng tới các tổ chức nghề nghiệp và tài chính quốc tế. Việc VIFC ký MOU với ACCA là một ví dụ cho hướng hợp tác này, qua đó kết nối hoạt động đào tạo tại Việt Nam với một mạng lưới nghề nghiệp có phạm vi toàn cầu.

Theo ông Huân, các chương trình của VIFC Academy sẽ hướng tới cả đội ngũ của Cơ quan điều hành VIFC và các đơn vị thành viên. Nội dung đào tạo được xây dựng cùng các đối tác quốc tế lớn nhằm phát triển những năng lực cần thiết cho quá trình vận hành một trung tâm tài chính theo các chuẩn mực quốc tế.

“Việt Nam hiện có nền tảng nhân lực và nhân khẩu học thuận lợi, cần những nỗ lực bền bỉ và tận tâm trong suốt thập kỷ tới để xây dựng một đội ngũ nhân tài tài chính quốc tế thực sự vững mạnh”, Richard D. McClellan, CEO VIFC tại TPHCM nói.

ĐỌC NGAY

Beyond Wealth: Khi di sản không chỉ là tài sản

Lương Minh Thắng và Wendy Uyên Nguyễn: AI và bài toán giá trị cho con người

TS Lê Thị Thanh Tịnh: Từ một ý tưởng giáo dục đến một bằng chứng đáng tin