Trong kỷ nguyên xem tuổi thọ là dự án có thể tối ưu hóa qua dữ liệu, bác sĩ Gladys McGarey đặt ra câu hỏi nền tảng: điều gì khiến năm tháng dài lâu trở thành một cuộc sống trọn vẹn và một đời xứng đáng?
Ở tuổi 102, nhà đồng sáng lập Hiệp hội Y học toàn diện Hoa Kỳ thường được hỏi về bí quyết trường thọ để có một đời xứng đáng. Bà có tập thể dục hay tuân thủ chế độ ăn khắt khe không? Câu trả lời khá bất ngờ: McGarey không tập luyện quá độ và rất thích bánh ngọt. Trong sinh nhật lần thứ 95, bà còn xuất hiện từ bên trong một chiếc bánh.
Sau hơn tám mươi năm hành nghề, McGarey đã gặp nhiều bệnh nhân theo đuổi chế độ ăn hoàn hảo đến mức tự khiến mình khổ sở; những người khác quá sợ cái chết nên dần rút khỏi đời sống. Họ mong bà chỉ ra một thành phần có thể bỏ vào cốc sinh tố để kéo dài cuộc đời thêm vài năm và có một đời xứng đáng. McGarey thú nhận rằng mình chưa tìm thấy nguyên liệu ấy. Sức khỏe và hạnh phúc, theo bà, bắt đầu từ cách con người nhìn vào chính cuộc đời mình.
Sống một đời xứng đáng, cuốn sách được dành hơn một thế kỉ để thành hình, đi theo một hướng riêng giữa thị trường sách về tuổi thọ. Thay vì tập trung vào việc giữ cho cơ thể trẻ lâu, cuốn sách hướng đến khả năng “già đi về phía sức khỏe”. Tuổi tác, trong cách nhìn của McGarey, có thể trở thành một quá trình tiếp tục học hỏi, tìm thấy niềm vui và hoàn thành những mục đích còn dang dở để sống một đời xứng đáng.
Đọc thêm: Bill Gates muốn AI chứng minh điều gì?
Già đi về phía sức khỏe để sống một đời xứng đáng
Khái niệm này xuất hiện sớm trong sách và tạo nên trục tư tưởng. Tuổi già thường được kể như một chuỗi mất mát. McGarey nhìn vào cùng những thay đổi ấy từ một điểm khác. Với bà, sức khỏe nằm trong khả năng tiếp tục tham dự vào đời sống để sống một đời xứng đáng.
Quan niệm ấy được thể hiện rõ qua cách McGarey đón nhận những thay đổi của giấc ngủ khi tuổi cao. Bà dùng những giờ tỉnh giấc để suy nghĩ về kế hoạch và hướng tâm trí về điều đem lại niềm vui. Nghỉ ngơi vì thế là một hoạt động phục hồi sinh lực, giúp cơ thể chuẩn bị phần năng lượng tốt nhất cho ngày hôm sau.
Cách kể này cho thấy chất riêng trong văn phong McGarey. Các khái niệm lớn được neo vào kinh nghiệm cụ thể, khiến giọng văn gần với cuộc trò chuyện của một người cao tuổi minh triết. “Già đi về phía sức khỏe” cũng đồng nghĩa với việc tiếp tục hình dung tương lai. Ở tuổi 102, McGarey vẫn có một kế hoạch mười năm, cho thấy bà vẫn xem tương lai là không gian mình có quyền bước vào để sống một đời xứng đáng.
Đọc thêm: Tatler Vietnam giới thiệu “State Of Balance”: Chương khởi đầu của hành trình Wellness Weekend

Above Bác sĩ Gladys McGarey luôn tin rằng mỗi ngày đều là một hành trình để sống một đời xứng đáng.
Trong hệ thống của McGarey, tuổi thọ gắn chặt với quan hệ giữa các thế hệ. Sống lâu có ý nghĩa khi con người tiếp tục trao và nhận kinh nghiệm, tình yêu, sự chăm sóc. Kết nối xã hội và tình bạn giữa nhiều thế hệ đều góp phần tạo nên quá trình lão hóa hạnh phúc, khỏe mạnh để sống một đời xứng đáng.
Từ quan niệm về tuổi già, McGarey dẫn người đọc đến câu hỏi xuyên suốt cuốn sách: điều gì giữ cho sinh lực của một con người còn lưu chuyển?
Tìm lại nguồn sinh lực và sống một đời xứng đáng
Khái niệm giàu sức gợi nhất trong sách là sinh lực. McGarey dùng từ này để chỉ niềm vui, mục đích, sức sáng tạo và cảm giác mình đang làm điều có ý nghĩa. Nguồn sinh lực ấy xuất hiện khi khả năng riêng của một người gặp được nhu cầu của thế giới, giúp họ sống một đời xứng đáng.
Tác giả kể lại khoảnh khắc đầu tiên bà nhận ra sinh lực của mình khi giúp mẹ chữa bàn chân nhiễm trùng của một con voi trong trại y tế. Khi đó, cô bé cảm thấy mình hữu ích và thuộc về một điều lớn hơn những thất bại trong lớp học. Từ đó, bà biết mình muốn trở thành bác sĩ.

Above Niềm tin vào giá trị bản thân là chìa khóa để mỗi người có thể sống một đời xứng đáng.
McGarey để người đọc đi qua một cảnh đời, một ca bệnh, một lần tái khám quan sát sự thay đổi, sau đó mới gọi tên điều vừa xảy ra. Cuốn sách đứng giữa hồi kí và sách suy tưởng. Mỗi phần gồm nhiều chương ngắn, cuối phần là một bài thực hành đơn giản: đi bộ, viết, hình dung, chú ý đến cơ thể hoặc đặt tay lên tim để cảm nhận cách sống một đời xứng đáng.
Một bệnh nhân tên Lilian, sau khi bị gãy xương hông và phải nằm viện, bà bắt đầu điều hành một sự kiện gây quỹ ngay từ giường bệnh. Cảm giác mình vẫn có thể đóng góp giúp Lilian nối lại quan hệ với đời sống và tìm thấy giá trị của một đời xứng đáng.

Above Sống một đời xứng đáng là biết cách kết nối bản thân với thế giới xung quanh.
Qua những trường hợp như vậy, McGarey mở rộng định nghĩa về sức khỏe. C sức khỏe, trong cách hiểu của bà, gắn với khả năng tham dự và cảm giác mình còn thuộc về một tổng thể lớn hơn. Bởi vậy, sinh lực trong sách đòi hỏi con người nhận biết điều gì đang nuôi dưỡng mình, điều gì làm mình cạn kiệt và đâu là việc sống một đời xứng đáng để theo đuổi, chứ không phải những hưng phấn tức thời.
McGarey học y trong Thế chiến II, trở thành nữ thành viên sáng lập duy nhất của Hiệp hội Y học toàn diện Hoa Kỳ. Cuộc đời bà đi qua hơn một thế kỉ biến động, từ một người bị xem là lệch chuẩn đến người được gọi là “Mẹ đẻ của y học toàn diện”.
Giá trị của cuốn sách nằm ở cách nó chuyển câu hỏi từ số năm tồn tại sang mức độ hiện diện trong từng năm tháng để sống một đời xứng đáng.
Ở tuổi 102, Gladys McGarey chưa xem đời mình là câu chuyện đã hoàn thành. Bà vẫn tin còn những khoảnh khắc đẹp ở phía trước. Có lẽ đó cũng là ý nghĩa sâu nhất của việc sống một đời xứng đáng: còn một điều để yêu, một việc để làm và một tương lai để hướng tới.
ĐỌC NGAY




