Cover Tôi tìm đến Ulaanbaatar, nửa muốn khám phá chính mình, nửa e ngại đối diện với mùa đông khắc nghiệt.

Ulaanbaatar giữa mùa đông, tuyết không ngừng rơi. Tất cả chìm trong một dải trắng mênh mông, chẳng phân biệt được rõ ràng bầu trời và mặt đất. Đứng cách nhau vài mét, đôi lúc chỉ thấy mờ bóng người. Gió rít liên hồi lùa qua khe đá, tạo thành âm thanh đượm buồn và hoang vắng. Ánh nắng hiếm hoi xuất hiện vài giờ rồi lụi tắt. Tôi tìm đến nơi này, nửa muốn khám phá chính mình, nửa e ngại đối diện với mùa đông khắc nghiệt

Mùa đông này có lẽ là dài và lạnh nhất trong ký ức của tôi. Chiếc ô tô lăn bánh rời sân bay, đại lộ dẫn về trung tâm thành phố tựa nét bút chì mờ trên nền giấy trắng là sa mạc phủ đầy tuyết. Tôi nhớ đến bức Untitled của Mark Rothko từng chiêm ngưỡng ở Guggenheim. Những mảng màu xám trắng nhòe nhoẹt, gợi cảm giác mơ hồ về ranh giới của sự tồn tại. Ở xứ sở này cũng thế. Bạt ngàn tuyết trắng khiến cảnh quan trở nên trừu tượng, và tâm hồn cũng ưu tư.

Cô bạn đồng hành từ Amsterdam ngồi yên bên khung cửa xe nhìn xa về khoảng không vô định. Mắt cô hoe đỏ, không biết do lạnh hay do vừa buông bỏ một chuyện tình dài vài giờ trước chuyến bay. Nomin, người bạn cũ tôi quen ở Paris có mái tóc đen dài đến đầu gối, và cũng tình cờ đang có triển lãm cá nhân tại thành phố này, lặng thinh cầm vô lăng. Ba chúng tôi đi xuyên qua những con đường tuyết phủ, đôi khi chẳng nhìn rõ vạch chia. Gió ngoài kia như tiếng thở.

Đọc thêm: Valentine's Day Guide: Các biểu tượng kiến trúc thầm kể gì về những thiên tình sử?

Chúng tôi khoác mấy lớp áo dày mà vẫn chưa đủ ấm. Người bản xứ nhẹ nhàng nhắc nhở đầy lo sợ: “Mùa đông ở đây lạnh lắm, mùa đông ở đây lạnh lắm!” rồi chỉ đường đến một khu chợ bán áo khoác giữ nhiệt, giày đi tuyết, găng tay và khăn choàng cổ bằng cashmere Mông Cổ-chất len mịn, nhẹ, giữ ấm như có lửa ẩn trong từng sợi tơ.

Tatler Asia

Đêm đó, Nomin dẫn chúng tôi đến Fat Cat Jazz Club gần khách sạn Shangri-La mà chúng tôi đang ở, giọng hát của Enji văng vẳng như cơn gió cuộn qua qua thảo nguyên mùa đông, khi xa khi gần. Sau một vài ly negroni đậm sóng sánh cay nồng tỏa ấm đôi chút. Bước ra cửa, tuyết vẫn rơi, gió đêm lại lập tức xâm chiếm cơ thể. Cô bạn bỗng ném quả cầu tuyết vào tôi, chúng tôi cười vang như trẻ nhỏ, một khoảnh khắc ngắn nhưng đủ xua tan cảm giác tê buốt vì thực tại nơi đây.

Sau một đêm ở Ulaanbaatar, chúng tôi quyết định tiến về phía nam, đến rìa sa mạc Gobi. Chúng tôi dừng chân nơi một khu cắm trại với một căn nhà gỗ có sưởi và vài chiếc lều ger đơn độc giữa vùng. Hoang mạc hòa vào tuyết. Đám ngựa hoang bước chậm rãi trên lớp tuyết dày, ngược gió tìm đường về rừng theo bản năng. Phía xa, xe lướt qua quốc lộ vắng, ánh đèn đỏ lóe lên rồi tan biến như một đốm sáng giữa không gian tĩnh mịch. Chẳng có đường viền nào ngăn giữa sa mạc tuyết và bầu trời.

Tatler Asia
Tatler Asia

Đêm, tôi nằm một mình trong lều, mọi thứ được bài trí đơn giản nhưng mang đậm tinh thần Mông Cổ. Những tấm thảm len dày phủ kín sàn, chăn bông nhiều màu sắc được xếp gọn trong góc giường gỗ thấp. Chiếc bàn nhỏ đặt giữa lều, xung quanh là vài chiếc ghế được bọc len dày, gợi cảm giác ấm cúng giữa không gian lạnh giá. Truyền thống du mục khiến mọi thứ đều nhẹ nhàng, gọn gàng, dễ dàng mang đi như chính cuộc sống lang thang trên thảo nguyên.

Cứ mỗi hai giờ tôi phải dậy bỏ thêm than, sợ bếp lửa tắt và gió đêm sẽ tràn vào lấn át cả giấc ngủ như vị khách không mời mà đến. Tiếng tí tách nhỏ nhoi của than đang cháy an ủi tôi đến khi mặt trời mọc.

Tatler Asia
Tatler Asia

Đêm Giáng sinh, vài người du mục tụ tập đốt lửa dưới ánh trăng, cầu nguyện cho mùa đông đỡ khắc nghiệt. Họ nhắc đến truyền thuyết về “bốn phương” và ‘người cha mùa đông’; nơi các vị thần canh giữ bốn góc thế giới, bảo vệ con người khỏi rơi vào hỗn loạn. Mùa đông được ví như người cha nghiêm khắc nhất, nhưng cũng là đấng ban cho con người sức mạnh chịu đựng và hun đúc ý chí. Với họ, chính cái lạnh khắc nghiệt lại là cách tôi luyện lòng kiên định, để rồi nếu vượt qua, ta sẽ nhận ra sự bền bỉ ẩn giấu trong mình từ bao giờ.

Tôi nhấp ngụm trà sữa rót ra từ trong bình kim loại cũ kêu lách cách trên bếp than. Dù chỉ gồm muối, bơ và sữa, vị mặn chạm đầu lưỡi, thoáng tanh nhẹ phả lên mũi, rồi vị béo ngậy dần lướt xuống cổ họng, xua tan cơn giá buốt nơi đầu ngón tay. Bầy chó nhỏ chạy lăng xăng trên tuyết, rúc vào chân tôi tìm chút hơi ấm hay bởi vì tò mò về người khách đến từ phương xa?

Đừng bỏ lỡ: Kỳ quan cơ khí và ẩm thực hội tụ tại Audemars Piguet Café đầu tiên trên thế giới

Từng đốm lửa hắt lên màn tuyết, nhảy múa trong đôi mắt Nomin và cô bạn Amsterdam, chấp chới như đang lạc lối trong một thế giới trắng xóa. Bầu trời không một gợn mây, giữa vòm u lạnh vô tận. Lửa bùng lên, sáng cả một góc, soi rõ nét mặt của cô bạn đồng hành co ro thở ra khói, lặng cúi đầu thành kính nguyện cầu cho mùa đông thôi khắc nghiệt, cho nỗi buồn sớm lụi tàn, làm tôi chợt nhớ đến câu thơ của Vi Thùy Linh (trong bài “Từ phía ngày nắng tắt”):

“Em lầm lũi lại đến trước nhà anh
Nhặt xác nỗi buồn, đốt lên thành lửa
Rồi đi
Sau lưng em ngày nắng tắt.”

Tatler Asia

Tiếng gió cồn cào kéo theo mùi khói than nồng. Phải chi nỗi buồn dễ dàng được đốt sạch như thế, để chỉ còn một làn khói mỏng bay lên trời rồi biến mất trong đêm sa mạc.

Gần đến Năm mới, chúng tôi quay lại Ulaanbaatar. Thành phố xám đục trong bụi than, trời mờ sương đặc quánh, tuyết đóng băng cứng và được rải muối khiến bước chân nghe lạo xạo. Chúng tôi thử chơi cầu trượt băng trước quảng trường có bức tượng Thành Cát Tư Hãn, rồi lạc vào mê cung bằng băng trong suốt, vòng đi vòng lại như đang trốn chạy thực tại lẫn tự tìm kiếm chính mình. Ở siêu thị, người ta xếp hàng cả tiếng để mua bánh kem đón mừng năm mới.

Đêm Giao thừa, trời giá buốt nhưng pháo hoa vẫn rực sáng, toé lên từng đốm màu trên nền xám. Từ căn phòng trọ đối diện quảng trường, đèn quảng cáo hắt vào ô cửa, phủ lên ánh sáng nhiều màu lên gương mặt của mỗi chúng tôi lúc ăn tối. Cô bạn vẫn man mác buồn, chống cằm nhìn hoài vào ngọn nến. Nomin, có lẽ đang ấp ủ nhiều cảm hứng cho một triển lãm mới, ánh mắt ngập tràn hy vọng. Còn tôi, chỉ lặng lẽ cảm nhận giờ khắc năm cũ trôi qua.

Tatler Asia
Tatler Asia

Ngày đầu năm mới, lạnh âm 30 độ, chúng tôi leo lên ngọn núi gần thành phố. Ulaanbaatar mờ ảo trong lớp sương mỏng, ánh sáng đầu ngày yếu ớt nhưng dịu dàng. Trên sườn núi, bọn trẻ cười vang, thả mình xuống dốc tuyết bằng những tấm ván trượt đủ màu. Có đứa ngã nhào, tuyết bắn tung tóe, nhưng chúng chỉ bật dậy, cười khanh khách, và lao lên đỉnh dốc để trượt đi lần nữa. Nhìn cảnh ấy, tôi nhận ra, ở nơi lạnh giá nhất, con người vẫn tìm ra cách khởi đầu năm mới bằng niềm vui thuần khiết và tràn đầy hy vọng. Khi thong thả đi bộ xuống núi, Nomin quay sang tôi, đôi mắt trầm lặng nhưng ánh lên nét cười nhẹ: "Bạn sẽ quay lại chứ? Mùa hè, nơi đây sẽ khác hẳn. Đồng cỏ sẽ hoá thiên đường.”

Tatler Asia
Tatler Asia

Bạn ạ, tôi không chắc sau khi rời nơi này, tôi sẽ tìm thấy gì, hay cô bạn kia có quên được người cũ. Nhưng tôi tin rằng chúng tôi đã sống trọn vẹn với cảm xúc trên từng đoạn đường: từ Gobi với bão tuyết nhẹ, đến Ulaanbaatar phủ lớp xám bụi than, từ đêm Giáng sinh lặng lẽ dưới trăng bên ngọn lửa đến phút Giao thừa rực rỡ pháo hoa. Và dẫu bỏ lại vài điều cũ kỹ, chúng tôi vẫn tìm thấy chút tự do, tuy mong manh nhưng đủ sưởi ấm cả một năm dài.

Và phải chăng chính những lúc hoang vu, tĩnh lặng ấy, ta mới nhận ra mình vẫn luôn đang trên đường thầm bước về “nhà” – nơi tâm hồn bình yên, bất kể tuyết gió phương nào.

Mong bạn luôn tìm được hơi ấm nơi bạn đang sống, và để mỗi ngày trôi qua thành một kỷ niệm đẹp.

Thân mến,

Topics