Tiếp cận thể thao thông qua việc xây dựng bộ môn bóng rổ trong học đường, tâm huyết của Phan Thanh Bình và học viện ASA nằm ở một tương lai xa hơn - nơi thể thao vượt xa khỏi tầm vóc của một bộ môn vận động đơn thuần
Ngày 23/6/2022 ghi dấu ấn khi lần đầu tiên trong lịch sử giải vô địch Bóng rổ trẻ U16 Quốc gia ghi nhận sự đăng quang của một đội bóng tư nhân: đội bóng Thăng Long ASA, kết hợp giữa Thăng Long Warriors và Học viện Giáo dục - Thể thao Hoa Kỳ ASA. Đây cũng sẽ là lần duy nhất trong lịch sử giải đấu này, bởi chỉ 2 năm sau đó, giải thay đổi quy định và chỉ cho phép các đơn vị tỉnh - thành - ngành thi đấu. Phút hào quang loé sáng này không chỉ ghi dấu sự phát triển mạnh mẽ của các đơn vị tư nhân trong hệ thống giải bóng rổ học đường: với Phan Thanh Bình, đây là một trong những giây phút anh tự hào nhất trong hành trình cùng ASA đồng hành với phong trào bóng rổ học đường. Kể từ năm 2017, từ một người “ngoại đạo”, anh đã quyết định tham gia vào ngành thể thao ở một phân khúc khá “khác” khi gắn bó với các em học sinh, với niềm tin “thể thao có thể tạo ra giá trị đủ lớn để phụ huynh sẵn sàng đầu tư một cách nghiêm túc”.
Gần một thập kỷ trôi qua kể từ khi thành lập, niềm tin ấy không hề suy chuyển, chỉ có quyết tâm ngày càng trở nên rõ ràng.
Đọc thêm: Cover Story: Lê Hồng Minh, Trịnh Bằng, và cái bắt tay khởi đầu hệ sinh thái IRONMAN tại Việt Nam
Thể thao như công cụ giáo dục
Nhận thức về bóng rổ của Phan Thanh Bình có lẽ phần nào đã tạo nên quan điểm của anh đối với bộ môn này. Anh đến với bóng rổ một cách khá tình cờ trong thời gian học tập tại Mỹ, và với anh, bóng rổ là một trong những phương thức giúp anh kết nối với mọi người xung quanh, để hòa nhập với một môi trường hoàn toàn mới. Thế nhưng trong suốt thời gian du học cũng như sau khi về nước, anh chưa bao giờ nghĩ đến việc sẽ coi bóng rổ là sự nghiệp của mình: ở thời điểm khi Phan Thanh Bình về Việt Nam vào năm 2011, ở Việt Nam hầu như không có định hướng về thể thao cho học sinh – sinh viên, và bóng rổ học đường lại càng là một khái niệm chưa phổ biến. Phải đến năm 2016, khi đi xem một trận đấu VBA, anh mới nhận ra môn thể thao này đóng vai trò thế nào với mình: những kỹ năng giúp một đội bóng chiến thắng cũng chính là những kỹ năng giúp một tổ chức vận hành hiệu quả: tinh thần trách nhiệm, khả năng giao tiếp, tư duy đồng đội, sự cam kết và ý thức vì mục tiêu chung.


“Nhiều lần tôi nghĩ rằng nếu mình được tham gia một môi trường thể thao bài bản từ nhỏ, có lẽ cái giá phải trả cho những bài học đó sẽ thấp hơn rất nhiều.” Đó là lúc Phan Thanh Bình bắt đầu nhìn thể thao không phải với tư cách một môn thể thao, mà như một công cụ giáo dục. Tại ASA, ngay từ ban đầu, bóng rổ không chỉ được dạy như một môn thể thao mà còn đi kèm các trải nghiệm phát triển cá nhân cũng như các hoạt động giáo dục khác như ngoại ngữ, ứng xử… Dù đứng trước nhiều ý kiến cho rằng mô hình đó là không tưởng, nhưng niềm tin và sự kiên trì của Phan Thanh Bình và các đồng sự đã chứng minh rằng “nếu chúng ta thực sự tạo ra giá trị, xã hội cuối cùng sẽ nhìn thấy giá trị đó.”
Đọc thêm: Bản quyền thể thao: Cuộc chiến phía sau
Hoài bão đóng góp và cống hiến


“Có lẽ ASA chỉ là một trong những đơn vị may mắn được cầm ngọn đuốc ở giai đoạn đầu của phong trào bóng rổ học đường tại Việt Nam” - Phan Thanh Bình thường nhấn mạnh khi nhắc đến những gì mình và các cộng sự đã làm được. Nhưng ngọn đuốc ấy đã soi tỏ một không gian rộng lớn hơn những gì họ thường nói về mình: lấy ví dụ ở giải Vietnam Student Basketball League: ASA tham gia tổ chức vào năm 2021 cùng báo Thiếu Niên Tiền Phong và New Sports với 25 đội tham dự, đến năm học 2025 – 2026 đã tăng lên con số 147 đội, trong đó có 22 đội tiểu học lần đầu tiên tham dự. Số lượng đội bóng trường học ở Hà Nội hiện tại có khoảng 400 đội ở tất cả các cấp. Các trường học đầu tư nhiều hơn vào bộ môn này và cộng đồng ngày càng lớn hơn. Với một đơn vị tư nhân như ASA, đó có thể coi là một thành công lớn, nhưng giấc mơ của Phan Thanh Bình còn cao hơn thế.

“Tôi cho rằng thử thách tiếp theo không còn là phát triển phong trào. Thử thách lớn nhất là làm thế nào để phong trào đó có thể tạo ra một nền thể thao đỉnh cao thực sự.” Cộng đồng đi trước thành tích - và mỗi ngày đến học viện, Phan Thanh Bình luôn tâm niệm về việc đặt thêm nền móng cho cộng đồng ngay từ những học sinh đang tập luyện trên sân bóng hôm nay qua lời gửi gắm “sau này nếu có cơ hội, hãy quay về đóng góp cho bóng rổ Việt Nam”. Có thể không phải hôm nay, ngày mai hay vài năm nữa: nhưng anh tin rằng sẽ có một ngày thể thao trở thành một phần không thể thiếu của giáo dục Việt Nam, nơi trẻ em học được sự kỷ luật, bản lĩnh, tinh thần đồng đội, sự cam kết và trách nhiệm ngay trong sân chơi.
Và khi niềm tin đó thành hiện thực, đó sẽ là thành công có sự đóng góp của thế hệ ngày nay.
Chuyên đề đặc biệt “Business x Sport” ghi lại hành trình của những doanh nhân gặt hái thành tích nổi bật khi lấn sân sang lĩnh vực thể thao. Dù xuất phát từ nhiều ngành nghề khác nhau, họ đã và đang mở rộng cách chúng ta nhìn về thể thao – không chỉ như một cuộc cạnh tranh thành tích, mà là động lực cho sự phát triển của con người, cộng đồng và xã hội. Với “Business x Sport”, điều tạo nên sức hút thật sự của thể thao chính là những con người dám bắt đầu, dám kiên trì và không ngừng vượt qua giới hạn của chính mình.
Bài viết đăng tải từ bài gốc trên ấn phẩm Tatler Vietnam Vol.21
CREDITS
Photography: Lê Lai
ĐỌC NGAY
Luật sư Céline Nhã Nguyễn: “Tôi mất 4 lần để chinh phục đỉnh núi cuối cùng trong Thất Đỉnh”




