Cover CEO Sconnect Tạ Mạnh Hoàng đã và đang biến khát vọng kiến tạo “Disney của Việt Nam” thành một hệ sinh thái sáng tạo toàn diện, từng bước đưa trí tuệ và bản sắc Việt vươn ra thế giới.

Tham vọng trở thành “Disney của Việt Nam” và câu chuyện chinh phục ngành công nghiệp văn hóa của Sconnect không chỉ là một giấc mơ lớn, mà là hành trình 10 năm đầy thách thức, được kiến tạo bởi tầm nhìn táo bạo và chiến lược sắc bén

Hành trình kiến tạo sản phẩm công nghiệp văn hóa không chỉ đến từ khát vọng sáng tạo, mà đòi hỏi một hệ điều kiện đủ: tài chính, nhân lực, cấu trúc sản phẩm, thị trường và chính sách. Phía sau bước đi thành công của “Trạng Quỳnh Nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu” (giải đặc biệt của Ban giám khảo Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng 2025 vì sự sáng tạo, độc đáo và đậm bản sắc văn hóa Việt Nam) chính là bài toán hệ điều kiện đủ mà đơn vị sản xuất Sconnect đang từng bước chinh phục.

Hãy cùng Tatler Việt Nam nhìn lại một thập kỷ kiến tạo ấy cùng ông Tạ Mạnh Hoàng, nhà sáng lập kiêm CEO của Sconnect.

Xem thêm: Đạo diễn Trịnh Đình Lê Minh: “Đi vào vùng riêng là hành trình dũng cảm nhất của người làm phim”

Disney của Việt Nam

Nhiều người cho rằng tham vọng của Sconnect không chỉ dừng ở hoạt hình hay nội dung số, mà còn kiến tạo vai trò dẫn dắt trong ngành công nghiệp văn hóa Việt. Với anh, tầm nhìn dài hạn ấy được xác định cụ thể ra sao?

Có lẽ tôi sẽ quay lại thời điểm hơn mười năm trước (2014), khi Sconnect được thành lập. Tầm nhìn ban đầu rất đơn giản: Tạo ra một mô hình doanh nghiệp tập trung vào lĩnh vực sáng tạo, có thể phát triển mạnh và nhân rộng tại Việt Nam.

Từ tầm nhìn đó, hành trình 10 năm của Sconnect khởi đầu bằng việc sáng tạo những bộ nhân vật hoạt hình, rồi dần chinh phục công nghệ sản xuất. Đơn giản nhất là công nghệ 2D, sau đó là stop-motion, 3D, và gần đây là tích hợp animation (hoạt hình) với live-action (người đóng). Hiện tại, Sconnect sở hữu hơn 30 bộ nhân vật hoạt hình, ví dụ như Wolfoo, Bearee, Trạng Quỳnh, hay Fairy Tales… với các kênh Youtube thu hút hàng tỷ lượt xem trên toàn cầu. Về mặt sáng tạo, nhiều trong số đó đã được chuyển từ hoạt hình ngắn thành phim chiếu rạp; về mặt thương mại, nhiều mô hình nhượng quyền và sản phẩm phái sinh từ hoạt hình đã phát triển có hệ thống.

Chúng tôi được học và trải nghiệm rất nhiều bởi sau hành trình đấy, tầm nhìn “kiến trúc” một doanh nghiệp trong lĩnh vực sáng tạo đã không còn là khái niệm mơ hồ, mà trở thành thực tế. Vị thế của chúng tôi trong lĩnh vực sáng tạo được ghi dấu rõ nét nhờ chiến lược sản phẩm mang dấu ấn riêng.

Tatler Asia
Above CEO Tạ Mạnh Hoàng chia sẻ rằng vị thế của Sconnect trong lĩnh vực sáng tạo được ghi dấu rõ nét nhờ chiến lược sản phẩm mang dấu ấn riêng.

Với những gì anh mô tả, định hướng của Sconnect là trở thành tập đoàn hệ sinh thái sáng tạo. Vậy Sconnect đang tập trung vào những lĩnh vực chính nào và kỳ vọng gì từ những lĩnh vực này?

Sau một thập kỷ phát triển, Sconnect đã tái cấu trúc và định vị tầm nhìn để trở thành tập đoàn với hệ sinh thái sáng tạo đầy đủ gồm sáu lĩnh vực trọng tâm: (1) sáng tạo và quản trị IP - làm nền tảng cho toàn bộ hệ thống; (2) sản xuất nội dung số - thế mạnh đã được khẳng định trên các nền tảng trực tuyến; (3) sản xuất phim chiếu rạp - để mở rộng thị phần nội địa; (4) thương mại hóa IP - thông qua dịch vụ cấp quyền, sản phẩm phái sinh và hợp tác với các thương hiệu; (5) giáo dục và đào tạo - nhằm xây dựng đội ngũ sáng tạo chất lượng cao; và (6) đầu tư tài chính - để thu hút nguồn lực cho toàn hệ sinh thái.

Hệ sinh thái này chính là một chiến lược tổng thể giúp Sconnect đảm bảo được sự tồn tại và phát triển bền vững trong ngành công nghiệp sáng tạo, đặc biệt là lĩnh vực điện ảnh hoạt hình.

Đâu là động cơ khiến Sconnect muốn bước vào một cuộc chơi phức tạp như vậy?

Khi nghiên cứu các mô hình sáng tạo, kết hợp với văn hóa với điện ảnh, chúng tôi đã chọn Disney làm hình mẫu để học hỏi và phát triển. Sconnect ấp ủ một giấc mơ lớn: trở thành “Disney của Việt Nam”. Nếu nhìn vào cấu trúc và mô hình của Sconnect hiện nay, có thể thấy ngay rằng chúng tôi phát triển lĩnh vực sáng tạo tương tự như mô hình của Disney: tập trung vào việc xây dựng các bộ nhân vật hoạt hình với phim ngắn rồi mở rộng hệ thống sản phẩm đa dạng. 

Sự đa dạng sản phẩm trải dài từ phim điện ảnh (nghệ thuật), giải trí đa phương tiện, khu vui chơi cho trẻ em (giải trí), trò chơi giáo dục (học tập), dịch vụ cấp quyền sử dụng hình ảnh và phát triển sản phẩm phái sinh (thương mại hóa đa ngành:),… Một vài ví dụ tiêu biểu như: hệ thống khu vui chơi của Wolfoo với tổng cộng 26 mô hình; cấp quyền hình ảnh cho một số hãng thời trang và thực phẩm danh tiếng; thành lập Học viện hoạt hình quốc tế Sconnect Academy of Media Arts; phim hoạt hình “Trạng Quỳnh Nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu”,…

So với Việt Nam, mô hình này có thể còn chưa phổ biến, nhưng thực tế chúng tôi đã có mô hình mẫu là Disney. Chúng tôi ước vọng kế thừa mô hình đó theo năng lực của người Việt và phát triển Sconnect thành một công ty tầm cỡ với sứ mệnh: đưa trí tuệ và sáng tạo của Việt Nam ra toàn thế giới. Mong muốn thì lớn, nhưng chắc chắn đó sẽ là một hành trình dài, cần sự chung tay của rất nhiều người.

Xem thêm: Đứng sau ánh hào quang, đâu là những thách thức mà các lãnh đạo ngành giải trí đang phải đối mặt?

Sconnect ấp ủ một giấc mơ lớn: trở thành “Disney của Việt Nam”

- CEO Tạ Mạnh Hoàng -

Sáng tạo trong bối cảnh toàn cầu

Theo anh, đâu là lợi thế nổi bật nhất của Sconnect trong chiến lược phát triển này?

Để trả lời, tôi xin lấy ví dụ từ công nghệ stop-motion để làm phim ngắn. Công nghệ này gắn liền với một lợi thế sáng tạo rất đặc trưng của người Việt, đó chính là tính thủ công điêu luyện và khả năng sáng tạo tỉ mỉ.

Nhiều di sản văn hóa phi vật thể của Việt Nam được UNESCO công nhận gắn liền với nghề thủ công, sản phẩm thủ công của Việt Nam có mặt khắp 163 quốc gia và vùng lãnh thổ, …  Đó là lợi thế mà nhiều quốc gia không có. Vì vậy, chúng tôi chọn phát triển công nghệ stop-motion dựa trên khả năng sáng tạo một cách chi tiết và hoàn toàn thủ công. Từ việc tạo ra các nhân vật, làm mô hình thực tế, rồi mới bắt đầu tạo chuyển động của từng cảnh trong phim.

Năm 2017, hệ thống các phim ngắn dạng stop-motion của Sconnect đã tạo nên sức hút ở cấp toàn cầu, làm cho nhiều công ty lớn muốn hợp tác tại mảng này. Ví dụ như Moonbug - một tập đoàn chuyên nội dung dành cho trẻ em và sở hữu nhiều kênh hàng đầu như Cocomelon - đã bày tỏ mong muốn hợp tác với Sconnect để phát triển stop-motion ra toàn cầu. Tuy nhiên, nguồn lực hợp tác của Sconnect  khi ấy còn hạn chế nên chúng tôi đã từ chối.

Điều này cho thấy: chúng tôi không chỉ khai thác được thế mạnh sáng tạo của đất nước mình, mà còn chuyển hóa nó thành sản phẩm được cả công chúng và các đối tác quốc tế quan tâm.

Sconnect không chỉ khai thác được thế mạnh sáng tạo của đất nước mình, mà còn chuyển hóa nó thành sản phẩm được cả công chúng và các đối tác quốc tế quan tâm.

- CEO Tạ Mạnh Hoàng -

Xây dựng hệ sinh thái sản phẩm quanh một IP là điều các studio như Disney, Marvel, hay Studio Ghibli đã làm rất tốt. Sconnect có chiến lược cụ thể gì để tránh rơi vào mô hình sản phẩm đơn lẻ?

Sconnect xây dựng chiến lược phát triển IP tập trung vào 3 khía cạnh. Đầu tiên là sáng tạo và cải tiến liên tục. Sconnect không sáng tạo một bộ nhân vật cố định mãi mãi, mà còn để nhân vật đó được “học” và “trưởng thành” theo thời gian; liên tục nâng cấp các nhân vật từ những nét thiết kế cho đến những đặc trưng trong quá trình phát triển để bắt kịp với thị hiếu và xu hướng của thị trường.

Thứ hai liên quan đến hoạt động thương mại hóa. Có rất nhiều lĩnh vực mà một IP phải tham gia để trở nên đa dạng và sâu sắc hơn. Từ đó nảy sinh chiến lược rất rõ ràng: mỗi năm cần bao nhiêu nội dung ngắn, bao nhiêu phim chiếu rạp, bao nhiêu sản phẩm phái sinh, bao nhiêu hợp tác chiến lược,… Tất cả những phần này đều liên quan đến hoạt động thương mại hóa để đảm bảo sao cho vừa tạo ra tài chính, vừa có thể gắn kết với tệp khách hàng mục tiêu.

Thứ ba là bảo vệ bản quyền và xây dựng thương hiệu. Sconnect là một đơn vị sáng tạo non trẻ ở một quốc gia chưa mạnh về công nghiệp sáng tạo. Trên hành trình vươn ra toàn cầu, Sconnect nhận thấy: chỉ sở hữu năng lực sáng tạo thôi là chưa đủ. Các IP cần được bảo vệ bằng chiến lược pháp lý vững chắc, nhằm tránh tổn thất về nguồn lực và uy tín trước sự cạnh tranh từ các tập đoàn quốc tế.

Sconnect phải xử lý cả ba trụ cột này cùng lúc. Và khi chúng ta phát triển hệ sinh thái bao quanh IP cần phải xác định rõ phần nào là lợi thế mà mình có thể trực tiếp làm, phần nào cần phải hợp tác hoặc thu hút đầu tư để đảm bảo cho IP đó tồn tại, có sức sống và phát triển.

Tatler Asia
Above Để tạo nên hệ sinh thái sáng tạo, Sconnect cần đội ngũ nhân sự có nền móng kiến thức toàn diện cùng với trải nghiệm thực việc.

Không thể làm công nghiệp văn hóa nếu không đầu tư vào nhân lực sáng tạo. Nhưng thực tế, Việt Nam vẫn chưa có hệ thống đào tạo biên kịch, đạo diễn hoạt hình, chuyên gia phát triển IP bài bản. Sconnect có đang đầu tư vào khâu “nuôi dưỡng người làm sáng tạo” như một phần trong hệ sinh thái?

Để tạo nên hệ sinh thái sáng tạo, Sconnect cần đội ngũ nhân sự có nền móng kiến thức toàn diện cùng với trải nghiệm thực việc. Việc chúng tôi thành lập Học viện hoạt hình quốc tế Sconnect Academy of Media Arts (SAMA) xuất phát từ ba mục tiêu chính: xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, thu hút chuyên gia nội bộ, và mở rộng hợp tác quốc tế. 

SAMA không chỉ cập nhật công nghệ hay dạy nghề thuần túy mà còn hướng tới việc xây dựng “chân dung nghề nghiệp” hoàn chỉnh cho từng vị trí. Từ đó, học viên sẽ được trang bị đầy đủ cả về nhận thức, tầm nhìn, kiến thức và kỹ năng về hệ sinh thái sáng tạo. Ví dụ, vị trí biên kịch không chỉ được học viết kịch bản, mà mục tiêu là trở thành người kể chuyện giàu cá tính và có chiều sâu.

Chương trình đào tạo mang đậm tính thực tiễn khi học viên được trực tiếp tham gia các dự án của doanh nghiệp và có lộ trình kết nối với các trường quốc tế để nâng chuẩn đào tạo lâu dài. Hiện tại, SAMA đang hợp tác với các chuyên gia quốc tế như Gobelins (Paris) - một trong những đơn vị đào tạo hoạt hình hàng đầu thế giới. 

Với định hướng đó, SAMA đã nhận được ba giải thưởng quốc về mô hình đào tạo vào cuối năm 2024 từ Asia Education Summit cho trường học xuất sắc về: Phương pháp giảng dạy, Kỹ năng nghề nghiệp và Hoạt động ngoại khóa.

Giữa công nghệ và nghệ thuật

Từ góc nhìn lãnh đạo - anh nghĩ tư duy điều hành một doanh nghiệp sáng tạo khác gì với doanh nghiệp thương mại thông thường? Điều gì là “khó nhất” khi lèo lái một công ty mang hai nửa: công nghệ và nghệ thuật?

Đặt sang bên những khác biệt giữa công nghệ và nghệ thuật, tôi luôn lấy giá trị mà sản phẩm mang lại cho khách hàng, cho ngành và cho xã hội làm trọng tâm. Đó là kim chỉ nam đầu tiên, trước cả khi chúng tôi hoạch định một dự án.

Với Sconnect, bất kỳ dự án nào cũng khởi đầu từ một câu hỏi: Giá trị cốt lõi của nó là gì? Chỉ khi xác định rõ điều đó, chúng tôi mới bắt đầu xây dựng cấu trúc tài chính xoay quanh.Chính vì vậy, nhiều sản phẩm của Sconnect được ra mắt từ rất sớm, thậm chí trong bối cảnh chúng tôi biết trước rằng hiệu quả kinh doanh sẽ gặp khó khăn. Nhưng chúng tôi vẫn làm, vì tin vào giá trị lâu dài mà nó tạo ra. Tôi nghĩ đây là điểm khác biệt lớn. Vậy nên, để dẫn dắt một doanh nghiệp hướng đến giá trị, người lãnh đạo cần sở hữu ba phẩm chất: đặt giá trị lên hàng đầu, đủ dũng cảm để kiên định với tầm nhìn, và đủ bền bỉ để đi đường dài.

Tatler Asia
Above CEO Tạ Mạnh Hoàng luôn lấy giá trị mà sản phẩm mang lại cho khách hàng, cho ngành và cho xã hội làm trọng tâm. Đó là kim chỉ nam đầu tiên, trước cả khi chúng tôi hoạch định một dự án.

Nếu nhìn đến năm 2035, tức là 10 năm nữa, thì anh muốn thấy điều gì nhất để hoàn thành một cái "đế chế" sáng tạo: một hệ sinh thái, một studio tự chủ cả công nghệ, hay là một thế hệ công chúng mới yêu văn hóa Việt?

Tầm nhìn 10 năm tiếp theo của Sconnect là kiến tạo một tập đoàn sáng tạo toàn cầu với các mục tiêu cụ thể: Đầu tiên, chúng tôi muốn có những sản phẩm có sức lan tỏa mạnh mẽ trên trường quốc tế. Thứ hai, chúng tôi kỳ vọng sẽ có những đối tác mạnh trong lĩnh vực sáng tạo và văn hóa trên thế giới. Thứ ba, về mặt nhân lực, không chỉ đội ngũ ở Việt Nam, mà các nhân sự quốc tế cũng có thể tham gia phát triển sản phẩm cùng Sconnect.

Và cuối cùng, chúng tôi đặt mục tiêu đưa Sconnect trở thành doanh nghiệp Việt nằm trong danh sách Fortune về lĩnh vực sáng tạo - xét theo giá trị và định giá toàn cầu. 

Credits

Photography: Lê Lai
Lang Minh
Senior Editor, Tatler Vietnam
Tatler Asia

Lang Minh