Cover Gần hai thập kỷ làm bạn với âm nhạc dân tộc, Nghệ sĩ đàn tranh Nguyễn Minh Trang luôn giữ sự khiêm nhường và cởi mở, bền bỉ ngày đêm nỗ lực lan tỏa âm sắc Việt, đưa tiếng đàn dân tộc đi khắp thế giới.
Gần hai thập kỷ làm bạn với âm nhạc dân tộc, Nghệ sĩ đàn tranh Nguyễn Minh Trang luôn giữ sự khiêm nhường và cởi mở, bền bỉ ngày đêm nỗ lực lan tỏa âm sắc Việt, đưa tiếng đàn dân tộc đi khắp thế giới.
1 / 1
Gần hai thập kỷ làm bạn với âm nhạc dân tộc, với sự khiêm nhường và cởi mở, Nghệ sĩ đàn tranh Nguyễn Minh Trang mỗi ngày đều không ngừng nỗ lực để mang tiếng đàn Việt Nam vang lên trên khắp những vùng đất từ Việt Nam ra thế giới. Giữa lòng Thụy Sĩ và nhiều nước châu Âu, nhờ những đại diện văn hóa như Nguyễn Minh Trang, âm sắc Việt đang ngày càng tự tin khẳng định vị thế và hòa điệu trong dòng chảy văn hóa toàn cầu
Theo học âm nhạc tại Việt Nam, sau đó lại được đào tạo qua những môi trường giáo dục âm nhạc quốc tế, đặc biệt là Thụy Sĩ, hành trình đó có khiến chị thay đổi gì trong tư duy âm nhạc?
Tôi bắt đầu theo học âm nhạc chuyên nghiệp từ năm 9 tuổi tại Nhạc viện Hà Nội (nay là Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam). Hơn 10 năm học tập ở đây đã cho tôi một nền tảng âm nhạc vững chắc, nuôi dưỡng trong tôi tình yêu sâu đậm với những làn điệu dân tộc Việt Nam. Khi lên đại học, tôi được cử đi học tại Thượng Hải, Trung Quốc và sau đó tiếp tục học cao học tại Geneva, Thụy Sĩ.
Theo học ngành Dân tộc nhạc học tại Thụy Sĩ đã mang đến cho tôi những tư tưởng mới, như việc biết tiếp cận âm nhạc bằng góc nhìn học thuật toàn cầu và liên văn hóa, cũng như học cách phân tích âm nhạc trong bối cảnh lịch sử, xã hội, và kết hợp lý thuyết với thực hành. Tiếp xúc, nghiên cứu về nhiều thể loại âm nhạc thế giới cho tôi cơ hội được học hỏi văn hóa khác, giúp mở cánh cửa sáng tạo, hòa nhập với âm nhạc nước bạn nhưng cũng nhận rõ và phát huy bản sắc của âm nhạc truyền thống của Việt nam. Dù tiếp thu và trải nghiệm nhiều nền văn hóa khác nhau, nhưng tôi luôn cố gắng giữ vững âm thanh cốt lõi của cây đàn dân tộc, kết hợp thử nghiệm những tri thức mới để tạo nên một không gian nơi âm nhạc Việt có thể “gặp gỡ” và đối thoại với thế giới.
Tuy nhiên, bài học lớn nhất với tôi đó là sự khiêm nhường và cởi mở khi gặp gỡ và làm việc với bạn bè nghệ sĩ quốc tế, điều đó giúp tôi có thể sáng tạo mà không đánh mất bản sắc.
Above Nghệ sĩ đàn tranh Nguyễn Minh Trang
Nghệ sĩ đàn tranh Nguyễn Minh Trang
1 / 1
Sống và làm việc tại Thụy Sĩ, với chị, giữa âm nhạc truyền thống Việt Nam và Thụy Sĩ có điểm nào đồng điệu hay giao thoa văn hóa nào có thể khai thác để tạo sự gần gũi với khán giả quốc tế? Ngược lại, lợi thế cạnh tranh độc đáo nào của âm nhạc Việt Nam có thể giúp chúng ta tạo được dấu ấn riêng trên bản đồ âm nhạc châu Âu?
Khi sống và làm việc tại Thụy Sĩ, tôi nhận thấy giữa âm nhạc truyền thống Việt Nam và âm nhạc truyền thống Thụy Sĩ tồn tại những điểm đồng điệu rất thú vị. Ví dụ, cả hai đều gắn chặt với đời sống cộng đồng và thiên nhiên, nếu dân ca Việt Nam lấy cảm hứng từ nhịp sống thôn quê, lao động, phong tục thì âm nhạc truyền thống vùng núi Alps của Thụy Sĩ cũng phản chiếu đời sống gắn bó với núi rừng, sinh hoạt cộng đồng. Chính sự gắn bó mật thiết với con người và thiên nhiên này tạo nên một sợi dây liên kết tự nhiên, giúp khán giả Thụy Sĩ dễ cảm nhận sự gần gũi khi nghe âm nhạc Việt Nam.
Bên cạnh đó, tôi nhận thấy, âm nhạc Việt Nam có những nét độc đáo riêng, ví dụ âm sắc đặc biệt của nhạc cụ dân tộc Việt Nam rất giàu khả năng biểu cảm. Những nốt luyến láy, rung nhấn mang đậm nét văn hóa, ngôn ngữ Việt mà luôn khiến người phương Tây ấn tượng và vô cùng yêu thích, vì họ không có khái niệm này trong âm nhạc của nước họ. Những yếu tố này tạo ra một dấu ấn riêng, giúp âm nhạc Việt không bị hòa tan vào dòng chảy chung mà vẫn giữ được cá tính, đồng thời tạo sức hấp dẫn mới mẻ cho khán giả châu Âu vốn quen với hệ thống nhạc cụ và giai điệu phương Tây.
Above Bài học lớn nhất với chị đó là sự khiêm nhường và cởi mở khi gặp gỡ và làm việc với bạn bè nghệ sĩ quốc tế, điều đó giúp tôi có thể sáng tạo mà không đánh mất bản sắc
Bài học lớn nhất với chị đó là sự khiêm nhường và cởi mở khi gặp gỡ và làm việc với bạn bè nghệ sĩ quốc tế, điều đó giúp tôi có thể sáng tạo mà không đánh mất bản sắc
1 / 1
Theo chị, thách thức và trở ngại lớn nhất với cá nhân chị và với các nghệ sĩ Việt nói chung khi giới thiệu âm nhạc truyền thống Việt Nam đến với khán giả châu Âu hoặc phương Tây là gì?
Đúng là âm nhạc Việt Nam còn được biết đến khá hạn chế trên bản đồ âm nhạc thế giới nói chung và tại Thụy Sĩ nói riêng. Trong nhiều năm có cơ hội học tập và làm việc ở nước ngoài, tôi đã có dịp giới thiệu, diễn thuyết và biểu diễn âm nhạc Việt đến bạn bè quốc tế. Rất nhiều khán giả chia sẻ rằng họ chưa từng biết tới âm nhạc Việt Nam trước đó, và hầu hết đều cảm thấy bất ngờ, thích thú khi lần đầu được trải nghiệm những âm thanh đặc sắc của nhạc cụ dân tộc Việt.
Tuy nhiên, theo tôi thấy thách thức để đưa âm nhạc Việt Nam tới gần hơn với khán giả quốc tế là ngôn ngữ và sự hạn chế về hệ thống truyền thông, quảng bá quốc tế. Chúng ta còn hạn chế trong việc xây dựng mạng lưới kết nối với các festival, đơn vị tổ chức phương Tây, cũng như thiếu kinh nghiệm viết hồ sơ nghệ thuật, xin tài trợ hay tiếp cận các kênh chuyên nghiệp. Ngoài ra, một khó khăn khác là việc làm sao vừa biểu diễn vừa truyền tải thông tin bối cảnh để khán giả hiểu rõ hơn; bởi nếu không có lời dẫn giải thích thì đôi khi khán giả quốc tế chỉ dừng ở cảm giác tò mò mà chưa thật sự thấu cảm được chiều sâu văn hóa trong âm nhạc Việt.
Tôi nghĩ rằng điều quan trọng là phải xây dựng được cầu nối bền vững, cả về mặt nghệ sĩ lẫn hệ thống hỗ trợ, để âm nhạc Việt có thể xuất hiện thường xuyên hơn trên các sân khấu quốc tế. Khi có thêm cơ hội, âm nhạc Việt chắc chắn sẽ chạm tới trái tim khán giả bằng sự độc đáo và tinh tế vốn có của mình.
Above Với hơn 20 năm gắn bó với âm nhạc, Minh Trang đã tham gia biểu diễn nhiều concerts và sự kiện lễ hội tại hơn 25 quốc gia trên thế giới.
Với hơn 20 năm gắn bó với âm nhạc, Minh Trang đã tham gia biểu diễn nhiều concerts và sự kiện lễ hội tại hơn 25 quốc gia trên thế giới.
1 / 1
Gần đây, tôi nhận thấy âm nhạc dân tộc cũng có nhiều khởi sắc: nhiều nghệ sĩ Việt có nhiều những sự kết hợp nhạc cụ dân tộc với các thể loại âm nhạc hiện đại, nhiều tác phẩm phát triển từ âm nhạc dân tộc cũng được lan tỏa mạnh mẽ trên thị trường quốc tế, Mỹ và châu Âu. Là một người nghiên cứu chuyên sâu đa văn hóa, chị nhìn nhận thế nào về hướng đi này? Liệu con đường hướng đến công nghiệp văn hóa tiếp cận từ giải trí, từ thần tượng có phải là một hướng đi phù hợp cho âm nhạc dân tộc Việt Nam trong giai đoạn này không, thưa chị?
Câu hỏi rất hay. Tôi nhìn nhận kết hợp nhạc cụ dân tộc với các thể loại âm nhạc hiện đại là một hướng đi rất hữu ích nhưng cần làm có chiến lược. Việc kết hợp với Pop, Jazz, EDM… giúp mở rộng độ lan tỏa, đưa âm sắc dân tộc tới gần hơn với người nghe, với truyền thông và sân khấu lớn. Điều này tạo thêm cơ hội tăng nhận diện văn hóa. Cá nhân tôi khi biểu diễn ở nước ngoài cũng thường xuyên kết hợp nhạc cụ dân tộc Việt với các thể loại nhạc hiện đại, với các band nhạc Jazz, vâng vâng.
Đây có thể được xem như một bước đầu để đưa âm nhạc dân tộc vào đời sống đại chúng nhanh chóng. Nhưng để bền vững và đi xa hơn, tôi nghĩ cần có nhiều cách thức song song: một mặt tiếp cận thị trường đại chúng; mặt khác cần phát triển các dự án nghệ thuật độc lập, giáo dục, nghiên cứu để bảo tồn chất liệu, đào tạo nghệ sĩ dân tộc thế hệ sau và tạo và mở rộng mạng lưới chuyên môn. Nghệ thuật dân tộc không nên chỉ là “phụ liệu” cho sản phẩm thương mại mà cần được phát triển cả về nội dung, sân khấu và nghiên cứu. Tôi rất hy vọng các ngành văn hóa nói chung và âm nhạc dân tộc nói riêng có được sự quan tâm, đầu tư để có thể tiếp tục bảo tồn, phát triển mạnh mẽ hơn nữa.
Above Nghệ sĩ đàn tranh Nguyễn Minh Trang
Nghệ sĩ đàn tranh Nguyễn Minh Trang
1 / 1
Nguyễn Minh Trang
Thạc sĩ, nghệ sĩ đàn tranh
Nguyễn Minh Trang là một trong những gương mặt nghệ sĩ trẻ nổi bật hiện đang sinh sống làm việc tại Thụy Sĩ. Cô theo học nhạc chuyên nghiệp tại Học viện âm nhạc Quốc gia Việt Nam từ 9 tuổi, với thành tích xuất sắc được Bộ giáo dục cử đi học tại Nhạc viện Thượng Hải, Trung Quốc và sau đó tiếp tục nhận bằng Thạc sĩ Dân tộc âm nhạc học tại Nhạc viện Geneva, Thụy Sỹ.
Minh Trang từng đoạt nhiều giải thưởng âm nhạc, nổi bật là Giải Nhất Đàn Tranh Toàn Quốc 2008. Năm 2023, cô vinh dự nhận giải thưởng của Hiệp hội nghiên cứu âm nhạc Thụy Sĩ – Châu Á dành cho “Dự án nghiên cứu xuất sắc” với đề tài nghiên cứu về âm nhạc Việt Nam. Hiện tại, cô đang sinh sống và làm việc, biểu diễn và truyền dạy âm nhạc dân tộc tại Thụy Sĩ. Với hơn 20 năm gắn bó với âm nhạc, Minh Trang đã tham gia biểu diễn nhiều concerts và sự kiện lễ hội tại hơn 25 quốc gia trên thế giới. Thông qua các hoạt động tích cực của mình, cô đã góp phần giới thiệu và lan tỏa giá trị của âm nhạc truyền thống Việt Nam đến với công chúng quốc tế, khẳng định vị thế của nghệ thuật dân tộc trong dòng chảy văn hóa đương đại.
Bài viết đăng tải từ bài gốc trên ấn phẩm Tatler Vietnam số tháng 10/2025
ĐỌC NGAY
Nhà báo - Nhà hoạt động Maria Ressa: “Trí tuệ nhân tạo không thông minh hơn lương tri con người
Góc nhìn AI từ IBM và Ferrari: Trí tuệ nhận tạo sẽ tái định hình trải nghiệm người hâm mộ thể thao
Credits
Images: NVCC
