Doãn Hoàng Kiên – Cuộc phiêu lưu của huyền học và thị giác

Sự kết nối của anh với huyền học bắt đầu từ người cha vợ anh, một nhà nghiên cứu uyên bác về các triết thuyết cổ học xưa. Qua thời gian gần gũi, cùng với trực giác và linh cảm nhạy bén, anh được truyền thụ và dẫn dắt vào thế giới huyền học một cách tự nhiên và ngấm dần qua thời gian. Trong quá trình nghiên cứu, anh nhận ra huyền học và khoa học vốn không hề tách rời mà từ thuở sơ khai, huyền học chính là khoa học, là nền tảng cốt lõi của nhân học và tôn giáo. 

Nhánh nghiên cứu của anh lấy thuyết ngũ đại làm nền tảng, bao gồm: Hỏa – Phong – Thủy – Thổ – Không. Mỗi yếu tố đều mang đến những chất liệu gợi cảm ứng cho việc sáng tạo mà một người nghệ sĩ tạo hình như Kiên đã không bỏ qua cơ hội chuyển thể chúng sang ngôn ngữ thị giác. “Tôi không phát minh hay sáng tạo ra cái gì mới cả, nhưng suốt một thời gian dài với trực giác và linh cảm của mình, tôi luôn tự đặt câu hỏi về các triết thuyết và hiện tượng rồi tự mình đi tìm những lời giải cho các câu hỏi ấy”, Doãn Hoàng Kiên nói. 

Khi lựa chọn huyền học là nội dung nền tảng trong các sáng tác của mình với các yếu tố hết sức mênh mông và trừu tượng, Doãn Hoàng Kiên hiểu rằng đó không phải là thứ ngôn ngữ dễ chịu đối với thế giới hiện đại ngày nay. Không phải ai cũng có sẵn trực giác và linh cảm để có thể chạm được vào tác phẩm.

Vậy thì việc chuyển hoá từ huyền học sang ngôn ngữ thị giác sẽ được biểu hiện như thế nào để người xem có thể du nhập vào thế giới huyền bí ấy? Câu trả lời nằm ở khả năng biểu tượng hóa những khái niệm siêu hình. Doãn Hoàng Kiên không chọn cách mô phỏng hình ảnh tôn giáo sẵn có, mà anh tạo ra một hệ thống mật mã hình ảnh riêng biệt thông qua các hình khối cơ bản. Anh biến những khái niệm trừu tượng của thuyết ngũ đại thành những nhịp điệu thị giác có thể cảm nhận được bằng trực giác. 

Đọc thêm: “Phóng chiếu tối đa và tinh lọc tối đa”: Một cách tiếp cận về nghệ thuật của giám tuyển Phil Zheng Cai

Doãn Hoàng Kiên chia sẻ: “Hầu hết các tác phẩm đều được bồi lên toan một lớp giấy dó tạo độ nhám cho bề mặt, và sử dụng mực nho kết hợp acrylic chính là tạo ra sự giao thoa giữa cũ và mới, giữa cổ điển và hiện đại”. Về biểu hình là các lựa chọn hình học căn bản với hình tròn, hình vuông, hình tam giác được sắp xếp theo trật tự cân xứng giữa các đối tượng. Có thể nhận ra sự ảnh hưởng của trừu tượng hình học (Geometric Abstraction) trong các tác phẩm. 

Hình tròn được Doãn Hoàng Kiên khai thác tối đa trong loạt tranh lần này. Chúng mang đến ý nghĩa kép khi vừa biểu thị cho tính vô hạn, tính hư không trong tôn giáo nhưng đồng thời các hình tròn đồng tâm cũng tạo sự liên tưởng đến các hạt tế bào, những đơn vị nhỏ nhất cấu thành nên vũ trụ.

Nếu hình tròn đại diện cho sự chuyển động vô hạn, thì các hình vuông và chữ nhật lại tạo ra sự giới hạn và chặt chẽ giữa các mảng không gian. Khi đặt các hình tròn nằm trong các khối hình vuông hay chữ nhật, dù ở bố cục dọc hay ngang thì cái mà người xem có thể cảm nhận được là sự chuyển động giữa các hình khối. Đây có thể coi là sự gợi mở mà Doãn Hoàng Kiên muốn tạo ra cho người xem tranh của mình.

Về bảng màu, Doãn Hoàng Kiên sử dụng gam màu nâu trầm và đen làm tông nền chủ đạo. Sự kết hợp giữa giấy dó và acrylic cũng tạo nên những mảng màu trung gian, có độ nhám và chiều sâu làm nổi bật các thực thể hình học rực rỡ phía trên. Việc đặt các màu sắc tương phản mạnh như đỏ, vàng, xanh trên nền tối mang hàm ý biểu tượng sâu sắc về thuyết Ngũ đại: trong khi sắc đỏ của Hỏa, xanh của Thủy và vàng của Khí (Gió) mang đến sự sống động, thì nền tối của Thổ (Đất) lại tạo ra một khoảng không gian tĩnh lặng. Sự đối thoại sắc độ này không chỉ tượng trưng cho sự vận động của vạn vật trong vũ trụ mà còn tạo ra một xung lực mạnh mẽ, thôi thúc trực giác của người xem bước vào hành trình khám phá bản thân và thế giới.

Với "Trăm năm tính cuộc vuông tròn", Doãn Hoàng Kiên đã thực hiện một chuyến du khảo vào thế giới huyền học. Bằng trực giác và linh cảm nhạy bén, anh đã chuyển hóa những ý niệm trừu tượng sang ngôn ngữ thị giác riêng biệt, biểu thị qua sự tinh giản của hình khối, đường nét và sắc độ. Không cố gồng gánh những thông điệp hay áp đặt một chân lý tuyệt đối, Doãn Hoàng Kiên lặng lẽ thực hiện sứ mệnh của một "nhà du hành" đi tìm lời giải cho những câu hỏi của chính mình và khơi gợi cảm hứng khám phá vũ trụ nơi người xem. 

ĐỌC NGAY:

Triển lãm “Phố Của Phan”: Lời hồi đáp sau 20 năm của một tài năng hội họa

Bạo lực, cứu rỗi và cách “nhìn thế giới qua một con mắt” của nghệ sĩ Bùi Thanh Tâm

Họa sĩ Nguyễn Tất Long: Hành trình đốn ngộ của người thực hành nghệ thuật tuyệt đối suốt 20 năm