hero-anh-1-marishka-tsiklauri-unsplash
Cover Nghệ thuật luôn là cách để con người giải tỏa cảm xúc tiêu cực và tìm về bản ngã (Ảnh: Marishka Tsiklauri/Unsplash)
hero-anh-1-marishka-tsiklauri-unsplash

Với sự phát triển của công nghệ, giờ đây, bộ môn nghệ thuật tương tác đa giác quan (immersive art) được xem như một trong những cánh cửa mở ra sự bình yên cho tâm trí của người hiện đại

Từ lâu, nghệ thuật đã luôn là cách để con người giải tỏa những cảm xúc phức tạp mà đôi khi họ không thể diễn tả được theo cách thường. Theo bà Girija Kaimal, nhà trị liệu nghệ thuật tại Đại học Drexel, các hoạt động sáng tạo nghệ thuật có thể giúp con người giảm căng thẳng, đồng thời chuyển hóa những cảm xúc tiêu cực thành hành động có ích thay vì tự huỷ hoại bản thân và những người xung quanh.

Theo kết quả của một nghiên cứu được thực hiện vào năm 2019 của Bệnh viện Chelsea và Westminster, sức khỏe tinh thần của bệnh nhân được cải thiện khi bệnh viện trưng bày tác phẩm nghệ thuật thị giác. Một bài viết trên The Wall Street Journal cũng cho biết ngày càng nhiều bệnh viện trưng bày tác phẩm nghệ thuật để cải thiện tình trạng của bệnh nhân và người thân trong quá trình điều trị.

Những năm gần đây, khi con người ngày càng đối mặt với nhiều vấn đề tâm lý phức tạp, sự kết hợp giữa nghệ thuật và công nghệ được xem là giải pháp để chữa lành cho những con người bị cuốn vào vòng xoáy tất bật nơi đô thị.

Vai trò của công nghệ đối với sức khỏe tinh thần

Tatler Asia
anh-2-team-lab
Above Sự kết hợp giữa công nghệ và nghệ thuật có thể mang đến giải pháp trị liệu hiệu quả cho sức khỏe tinh thần (Ảnh: teamLab)
anh-2-team-lab

Theo một bài viết của World Economic Forum, sự kết hợp giữa nghệ thuật và công nghệ có thể là phương pháp trị liệu sức khỏe tinh thần hiệu quả. Việc áp dụng công nghệ tân tiến để hỗ trợ sức khỏe tinh thần bắt đầu phát triển từ giai đoạn diễn ra COVID-19. Với sự phát triển của công nghệ, con người dễ dàng tìm kiếm lời khuyên y tế từ chuyên gia, bí quyết tập thể hình và thiền định, đặt lịch khám bệnh thông qua các ứng dụng. Tuy nhiên, sự đóng góp của công nghệ đối với sức khỏe còn thể hiện ở khía cạnh nghệ thuật.

Theo nghiên cứu của Đại học Vienna, những người chiêm ngưỡng các tác phẩm nghệ thuật trực tuyến có thể giảm thiểu đáng kể cảm giác tiêu cực, trạng thái lo lắng và cô đơn. Phòng thí nghiệm HALE và Đại học John Hopkins đang tiến hành nghiên cứu liệu việc tích hợp công nghệ thực tế ảo với tác phẩm nghệ thuật có thể là giải pháp mới để xử lý chấn thương tâm lý, chứng mất trí nhớ và giảm căng thẳng. Đây có thể là bước tiến lớn trong việc nâng cao vai trò của nghệ thuật và công nghệ đối với quá trình cải thiện sức khỏe tinh thần.

Qua đó, có thể thấy rằng công nghệ có thể kết hợp với nghệ thuật để giúp chúng ta  chữa lành. Dù trước đó, công nghệ cũng được xem là có tác động tiêu cực đến sức khỏe tinh thần. Tuy nhiên, dưới sự quản trị đúng đắn và phù hợp, công nghệ có thể cùng với nghệ thuật để trở thành cánh cửa dẫn đến sự bình yên cho tâm hồn, chẳng hạn như bộ môn nghệ thuật tương tác đa giác quan.

Có thể bạn quan tâm: Chuyển động của nghệ thuật đường phố tại Việt Nam

Sự lên ngôi của nghệ thuật tương tác đa giác quan

Tatler Asia
anh-3-vangogh-expo-vietnam
Above Triển lãm nghệ thuật tương tác đa giác quan Van Gogh Art Lighting Experience tại Việt Nam (Ảnh: Van Gogh Expo Vietnam)
anh-3-vangogh-expo-vietnam

Trên thế giới, nghệ thuật tương tác đa giác quan đã được ưa chuộng từ vài năm trước và tiếp tục phát triển mạnh mẽ. Nhiều địa điểm trên thế giới đã trưng bày các tác phẩm nghệ thuật tương tác đa giác quan như một cách thu hút nhiều người ghé thăm, chẳng hạn như Bảo tàng teamLab Borderless ở Nhật Bản, Phòng trưng bày kỹ thuật số đa giác quan tại Bảo tàng Quốc gia Hàn Quốc, Bảo tàng WNDR tại Mỹ,…

Tại Việt Nam, buổi triển lãm nghệ thuật tương tác đa giác quan Van Gogh Art Lighting Experience đã được đón nhận nồng nhiệt vào cuối năm 2023. Mới đây, buổi triển lãm tương tác đa giác quan của Katsushika Hokusai, họa sĩ vĩ đại bậc nhất Nhật Bản lần đầu tiên được tổ chức tại TP.HCM, Việt Nam cũng được đón nhận bởi giới mộ điệu.

Trước đó, không gian trải nghiệm nghệ thuật số Sốnglab tổng diện tích 1.000 m2 tại Huế đã thu hút sự chú ý của cộng đồng yêu nghệ thuật tại Việt Nam. Sốnglab được trang bị các thiết bị công nghệ hiện đại để trình bày nhiều tác phẩm nghệ thuật kỹ thuật số khác nhau để mang lại trải nghiệm chân thật cho người xem. Không gian gồm có 5 phòng khác nhau, trong đó người tham quan có thể tương tác trực tiếp với tác phẩm nghệ thuật tại phòng số 4.

Đọc thêm: Nghệ thuật như là ý niệm

Vậy điều gì đã khiến nhiều người say mê nghệ thuật tương tác đa giác quan?

Theo một bài viết đăng tải trên Washingtonian, trong thời đại ngày nay, chúng ta có xu hướng tìm kiếm một không gian nghệ thuật tĩnh lặng để thư giãn và chiêm nghiệm cuộc sống. Khi nhìn ngắm những hình ảnh nghệ thuật sống động kết hợp với âm thanh sẽ khiến chúng ta thật sự chìm đắm vào khoảnh khắc đó, đồng thời tạm thời buông bỏ tất cả muộn phiền trong cuộc sống. Vào khoảnh khắc ấy, chúng ta chỉ như là một ngôi sao nhỏ bé giữa vũ trụ bao la rộng lớn. Do vậy, trong tương lai, với sự phát triển không ngừng của công nghệ và cộng đồng nghệ sĩ, bộ môn nghệ thuật tương tác đa giác quan sẽ là lựa chọn hoàn hảo để chúng ta tìm về bản ngã và thấu hiểu chính mình.