Cover Triển lãm tháng 5 cùng góc nhìn nghệ thuật từ tâm thức
Triển lãm tháng 5 cùng góc nhìn nghệ thuật từ tâm thức
1 / 1
Từ những thử nghiệm về danh tính trong thời đại số đến lát cắt văn hóa Việt qua hình ảnh quen thuộc, hai triển lãm tại Wiking Salon mở ra cách tiếp cận nghệ thuật giàu suy tưởng và tính đối thoại
Tháng 5 này, Wiking Salon mang đến hai triển lãm cùng hai ngôn ngữ nghệ thuật song hành, bổ trợ cho nhau. Từ sự kết nối vào bên trong, định hình danh tính trong thời đại hình ảnh, đến sự liên kết ký ức mãnh liệt từ những vật dụng quen thuộc trong đời sống văn hóa đại chúng. Tất cả đều được hòa quyện trong không gian trưng bày được giữ nhịp chậm, cho phép người xem quan sát, đối chiếu và tự đặt mình vào dòng chảy của câu chuyện gợi mở này.
Có thể bạn chưa biết:
Những ảo ảnh xa xỉ: Dior Maison và cuộc tái sinh nghệ thuật Trompe-l’oeil
Christie’s London mang di sản Trung Hoa của nhà Flacks trở lại sàn đấu giá
Nền trời mãi xanh “The Sky Stays Green”: Danh tính trượt khỏi viền nhận diện
Điều gì là quan trọng nhất đối với sự hiện hữu của con người? – Danh tính. Nó bao hàm cả thông tin vật lý, những thứ vô hình và cả những đặc trưng theo nghĩa ẩn dụ. Tuy nhiên, danh tính muốn tồn tại thì trước nhất, cần con người hiện diện. Vậy sẽ như thế nào nếu, sự-vô-diện thay thế cho sự-hiện-diện, còn danh tính bỗng trở nên mờ nhạt, thậm chí bị xóa nhòa?
Triển lãm Nền Trời Mãi Xanh của Nguyễn Đức Huy, bao gồm các tranh sơn dầu, sắp đặt video và tác phẩm trên giấy (drawing), đặt con người vào thế giới giả lập nơi “chromakey” (phông xanh) trở thành ngôn ngữ sáng tạo, từ đó gợi mở những câu hỏi rộng hơn về ký ức, sự hiện diện và cách con người định danh trong thời đại toàn cầu hóa.
1 / 1
Khuôn mặt và thân thể – những yếu tố thường gắn liền với nhận diện cá nhân bị “xóa bỏ” khỏi bức tranh. Nhân vật trong tranh vì thế rơi vào trạng thái vừa có mặt, vừa không thực sự tồn tại. Đặc biệt, nguồn tư liệu quan trọng cho triển lãm là ảnh gia đình của nghệ sĩ. Nhiều tác phẩm được xây dựng từ những bức ảnh chụp trong các dịp đặc biệt như đám cưới, chuyến du lịch, hay những khoảnh khắc đời thường. Tuy nhiên, thông qua quá trình tái cấu trúc, những hình ảnh này bị tách khỏi ngữ cảnh nguyên bản. Ký ức không còn được xem như một thực thể cố định mà trở thành cấu trúc có thể chỉnh sửa.
Above Nghệ sĩ Nguyễn Đức Huy
Nghệ sĩ Nguyễn Đức Huy
1 / 1
Thực hành của Huy gợi nhắc đến khái niệm “trình diễn” - “performativity” của Judith Butler. Butler lập luận: “Danh tính không phải là một bản chất có sẵn mà được hình thành thông qua những hành vi lặp lại, những cách “diễn” khác nhau trong đời sống xã hội.”
1 / 1
1 / 2
1 / 2
Chromakey (phông xanh) đã trở thành biểu tượng cho việc khám phá danh tính, ký ức và sự vô diện trong thời đại số. Sự vô diện ở đây nhằm xoá đi tính cá nhân và đề cập tới việc đồng bộ hoá (homogenisation) của con người trong một xã hội đang phát triển theo hướng toàn cầu hoá và công nghiệp hoá. Bản sắc cá nhân đang bị lu mờ, con người đang dần trở thành “diễn viên” trên một sân khấu tổng thể chịu ảnh hưởng từ các kịch bản giới, định kiến xã hội, sự tranh đấu giữa các yếu tố văn hoá truyền thống và đổi mới. Sự hiện diện của con người mang đến những ý nghĩa nào, và “Chúng ta là ai?” là câu hỏi lớn của thời đại này.
Ghế đỏ “Red chair”: Một vật thể, vạn ký ức
Tiếp nối series Phong Cảnh Lạ Thường, nơi những chiếc ghế nhựa đỏ quen thuộc của đời sống người Việt Nam được đặt vào các cảnh quan thiên nhiên, lần này Hoàng Anh tái hiện chủ đề tương tự trong bối cảnh mới, đưa người xem ngược dòng thời gian. Anh sử dụng hình ảnh những con tem Việt Nam từ giai đoạn đầu của nền độc lập hiện đại, quét lại, phóng to và in trên giấy. Trên nền những hình ảnh mang tính tư liệu đó, anh vẽ thêm những chiếc ghế đỏ bằng màu nước, như một cách “chen” hiện tại vào quá khứ.
1 / 1
“Ghế Đỏ” vẫn hiện diện và hoà nhịp vào đời sống hiện tại. Những bộ bàn ghế nhựa xuất hiện khắp nơi ở Việt Nam: từ vỉa hè, góc phố đến dưới chân cầu. Đó là nơi người ta ngồi ăn, uống, trò chuyện và kết nối với nhau. Đặc biệt, nét văn hoá “nhậu” thân thuộc cũng được gợi nhớ qua hình ảnh những chiếc ghế đỏ này. Ở góc nhìn xã hội học, Ray Oldenburg (1989) gọi những nơi như vậy là “không gian thứ ba” – không phải nhà, cũng không phải nơi làm việc, mà là nơi con người gặp gỡ và hình thành các mối liên kết xã hội. Với Hoàng Anh, chiếc ghế đỏ là biểu tượng của sự kiên cường và gắn kết cộng đồng của con người và đất nước Việt Nam.
1 / 2
1 / 1
1 / 1
Bên cạnh những lớp nghĩa về lịch sử và xã hội, thực hành nghệ thuật của Hoàng Anh vẫn giữ được sự dí dỏm, tinh nghịch rất riêng. Việc can thiệp hình ảnh của Hoàng Anh gợi nhớ đến thực hành của Richard Prince. Từ những mẫu tem gốc, Hoàng Anh chỉ điểm xuyết nhẹ nhàng những chiếc ghế đỏ và đồng thời xử lý phần viền giấy với hiệu ứng răng cưa và dấu vết cháy xém nhằm tái hiện các dấu vết của thời gian.
Above Nghệ sĩ Hoàng Anh
Nghệ sĩ Hoàng Anh
1 / 1
Cuối cùng, mỗi triển lãm trở thành một cách để hiểu nghệ thuật từ chính điểm nhìn của tác giả. Danh tính, ký ức và đời sống không còn là những khái niệm cố định, mà được mở ra qua nhiều lớp diễn giải, đúng với tinh thần của những cuộc đối thoại nghệ thuật trong tháng 5.
ĐỌC NGAY
Nhiếp ảnh gia Trần Việt Đức: Kẻ lưu lại những ký ức “phi AI”
As Junior Editor at Tatler Vietnam, Kỳ Anh writes at the intersection of style, lifestyle, and culture. Drawn to the stories that shape how we live, create, and express ourselves, he explores the evolving language of contemporary luxury through fashion, beauty, travel, design, and the arts. His work seeks to capture not only what is defining the cultural moment, but also the people, places, and ideas quietly shaping what comes next.
